'Rút ngắn' đường đến Olympic

Tuy nhiên, từ vị trí hàng đầu trong nước đến tấm vé Olympic vẫn là khoảng cách rất dài, đòi hỏi tài năng, quá trình chuẩn bị bền bỉ và những nỗ lực đặc biệt của từng huấn luyện viên, vận động viên.

Sáu năm chờ đợi

Nhìn lại lịch sử thể thao địa phương, gồm cả Hải Phòng và Hải Dương trước khi hợp nhất, chỉ có 7 lượt vận động viên góp mặt tại Thế vận hội. Đó là những dấu mốc đáng tự hào, nhưng cũng cho thấy tấm vé Olympic luôn là thử thách đặc biệt khắc nghiệt.

Dấu ấn đầu tiên thuộc về xạ thủ súng ngắn bắn nhanh Nguyễn Đức Uýnh tại Olympic Moscow 1980. Sau đó, lực sĩ cử tạ Nguyễn Thị Thiết hai lần liên tiếp tham dự Olympic Athens 2004 và Bắc Kinh 2008.

Phan Thị Hà Thanh tiếp tục tạo dấu ấn khi hai lần giành quyền tham dự Olympic London 2012 và Rio de Janeiro 2016. Cô cũng là vận động viên thể dục dụng cụ Việt Nam đầu tiên giành huy chương tại Giải vô địch thế giới năm 2011, trước khi giành Huy chương Vàng (HCV) Giải vô địch châu Á năm 2012.

Cùng góp mặt tại Olympic Rio 2016 là xạ thủ Trần Quốc Cường ở nội dung súng ngắn bắn chậm. Hiện cựu tuyển thủ này tiếp tục gắn bó với bắn súng Việt Nam trên cương vị huấn luyện viên tại ASIAD 20.

Gần nhất, thể thao đất Cảng tự hào ghi tên cung thủ Nguyễn Hoàng Phi Vũ tại Olympic Tokyo 2020. Đây là lần đầu tiên bắn cung Việt Nam bước ra trường bắn Olympic. Phi Vũ hiện đang là thành viên đội tuyển bắn cung Việt Nam thi đấu ở ASIAD 20.

Nhưng kể từ Tokyo 2020 đến nay, thể thao Hải Phòng chưa có thêm vận động viên chính thức góp mặt tại Olympic. Khoảng trống 6 năm cho thấy tấm vé đến đấu trường lớn nhất thế giới luôn là thử thách đặc biệt khắc nghiệt, ngay cả khi thành phố đang có lực lượng vận động viên thuộc nhiều môn Olympic và nguồn lực đầu tư ngày càng được mở rộng.

Nghị quyết số 12-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng về phát triển thể dục, thể thao đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 đã đưa mục tiêu Olympic vào định hướng dài hạn. Đua thuyền được đặt mục tiêu khẳng định vị thế số 1 cả nước, phấn đấu có vận động viên giành huy chương ASIAD và tham dự Olympic; bắn súng phấn đấu giành HCV ASIAD và có suất dự Olympic. Đến năm 2045, thành phố hướng tới mục tiêu có vận động viên giành huy chương Olympic và giải vô địch thế giới.

Như vậy, Olympic không chỉ là mục tiêu mang tính biểu tượng trong sự nghiệp thi đấu của từng cá nhân mà đã được đặt trong chiến lược phát triển dài hạn của thể thao thành phố.

Không chỉ cần nguồn lực

Để có một vận động viên bước đến Olympic, nền tảng của một địa phương mạnh là chưa đủ. Huấn luyện viên (HLV) bắn cung Hải Phòng Nguyễn Xuân Thành, người từng trực tiếp dẫn dắt Nguyễn Hoàng Phi Vũ đến Thế vận hội, cho rằng hành trình này đòi hỏi sự kết hợp của năng khiếu, sự hy sinh, tiềm lực tài chính và một lộ trình đào tạo bài bản kéo dài nhiều năm. Từ một vận động viên có tố chất đến khi vươn lên tầm thế giới là quá trình phải vượt qua nhiều cánh cửa.

Bắn cung là ví dụ rõ nét về mức độ cạnh tranh. Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Olympic 2028 có tổng cộng 128 suất cho các nội dung cung 1 dây và cung 3 dây; riêng cung 1 dây có 104 suất, chia đều cho nam và nữ. Để giành quyền tham dự, cung thủ phải đạt thành tích cao tại Đại hội thể thao châu lục, các giải vô địch thế giới, các chặng World Cup, chung kết World Cup hoặc giải vô địch châu lục; những suất còn lại được phân bổ qua hệ thống tích điểm và các vòng loại diễn ra trong chu kỳ Olympic. “Để có vé đến Olympic là một hành trình dài và khó khăn với vận động viên ở bất cứ môn nào. Với bắn cung, Nguyễn Hoàng Phi Vũ đã rất nỗ lực để lần thứ hai đi Olympic song vẫn chưa thành công”, HLV Nguyễn Xuân Thành chia sẻ.

Câu chuyện của Phi Vũ cho thấy một tấm vé Olympic không được bảo đảm bởi thành tích trong quá khứ. Mỗi chu kỳ là một cuộc đua mới, trong đó vận động viên phải duy trì phong độ, tích lũy điểm số và vượt qua những đối thủ hàng đầu. Hiện Hải Phòng có hệ thống đào tạo nhiều môn Olympic như bơi, chèo thuyền, bắn cung, bắn súng, cử tạ, điền kinh, cầu lông, đấu kiếm, bóng bàn... Sau khi hợp nhất với Hải Dương, nguồn nhân lực thể thao của thành phố được mở rộng đáng kể. Đây là lợi thế để tìm kiếm những gương mặt có khả năng tiến xa.

Theo bà Phạm Thị Tô Trang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố, đưa vận động viên đến với Olympic là mục tiêu, là ưu tiên của thể thao thành phố. Để đạt được mục tiêu này, ngành sẽ tập trung đào tạo chuyên sâu vào 5 môn mũi nhọn, 10 môn trọng điểm và các môn đào tạo khác. Đó là những môn truyền thống Olympic được người dân yêu thích.

"Chúng tôi dự kiến xây dựng kế hoạch thuê chuyên gia trong nước và nước ngoài, đẩy mạnh tập huấn, thi đấu quốc tế, ứng dụng khoa học - công nghệ, y học thể thao trong tuyển chọn, huấn luyện và chăm sóc vận động viên để hiện thực hóa mục tiêu thể thao thành tích cao Hải Phòng sẽ có nhiều vận động viên thi đấu tại Olympic trong thời gian tới", bà Tô Trang cho biết thêm.

Sau 6 năm chờ đợi kể từ Olympic Tokyo 2020, thể thao Hải Phòng đang có thêm cơ sở để kỳ vọng vào một thế hệ mới. Nhưng Olympic không phải đích đến có thể rút ngắn bằng một khoản đầu tư hay một mùa thi đấu thành công. Đó là hành trình của cả một chu kỳ, thậm chí nhiều chu kỳ, nơi tài năng phải được nuôi dưỡng đúng cách và ý chí phải đủ bền bỉ để đi đến cùng.