Nâng cao năng lực phòng cháy tại doanh nghiệp

Kiểm soát nguy cơ từ cơ sở

Từ tháng 5 đến tháng 10 hằng năm là cao điểm sản xuất của Chi nhánh Công ty CP Devyt tại Hải Phòng. Lượng nguyên liệu nhập kho và thành phẩm lưu trữ tăng cao trong thời gian này, gây áp lực đối với việc sắp xếp hàng hóa, duy trì khoảng cách an toàn, lối thoát nạn và đường phục vụ chữa cháy.

Doanh nghiệp có tổng diện tích mặt bằng 67.370 m², trong đó kho nguyên liệu và thành phẩm rộng 9.760 m². Nguyên liệu sản xuất chủ yếu là lá thuốc lá và các sản phẩm liên quan có tính cháy. Bên cạnh kiểm soát nguồn lửa, nguồn nhiệt, công tác vệ sinh công nghiệp và sắp xếp hàng hóa trong kho phải được điều chỉnh theo lượng nguyên liệu, thành phẩm tại từng thời điểm.

Để chủ động xử lý sự cố, Chi nhánh thành lập đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở gồm 27 người; duy trì bể nước chữa cháy 650 m³ cùng hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động. Tuy nhiên, đại diện doanh nghiệp cho biết chi phí đầu tư, bảo trì hệ thống tương đối lớn, trong khi các yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao. Việc cập nhật quy định mới và tổ chức huấn luyện chuyên sâu cho lực lượng cơ sở vì thế được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.

Tại Công ty TNHH Giày Evergreen, vấn đề được doanh nghiệp quan tâm là bảo đảm an toàn trong quá trình cải tạo, mở rộng nhà xưởng. Doanh nghiệp hiện có 1.539 lao động, sản xuất tại các nhà xưởng thuê lại. Trong đó, nhà xưởng số 2 được sửa chữa, cải tạo từ 1 tầng thành 2 tầng để đáp ứng nhu cầu sản xuất.

Evergreen đã chủ động thành lập đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở gồm 50 người. Phương tiện, thiết bị được kiểm tra hằng ngày, tổng hợp tình trạng hoạt động hằng tuần. Mỗi năm, doanh nghiệp dự kiến dành khoảng 400-500 triệu đồng để kiểm tra, bảo dưỡng, thay thế thiết bị và nạp bình chữa cháy.

Thực tế tại các doanh nghiệp cho thấy, điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không cố định sau khi công trình được thẩm duyệt, nghiệm thu. Lượng hàng lưu kho, việc mở rộng dây chuyền, cải tạo nhà xưởng hay thay đổi công năng đều có thể làm xuất hiện nguy cơ mới. Công tác tự kiểm tra cần bám sát hoạt động sản xuất thay vì chỉ tập trung vào các kỳ kiểm tra định kỳ.

Yêu cầu này cũng được thể hiện qua kết quả thẩm định hồ sơ xây dựng. Theo Sở Xây dựng Hải Phòng, từ tháng 1/2024 đến hết tháng 6/2026, sở tiếp nhận 510 hồ sơ dự án có yêu cầu thẩm định về phòng cháy, chữa cháy, trong đó 156 hồ sơ phải chỉnh sửa, bổ sung. Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn cần cập nhật đầy đủ quy chuẩn, tiêu chuẩn ngay từ khâu thiết kế, hạn chế việc phải hoàn thiện hồ sơ nhiều lần.

Khối lượng quản lý tiếp tục tăng khi Hải Phòng hiện có 24 khu công nghiệp đang hoạt động và 17 khu đang xây dựng hạ tầng. Một số khu còn trong quá trình giải phóng mặt bằng nên hệ thống cấp nước, giao thông phục vụ chữa cháy chưa đồng bộ. Riêng phạm vi của Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng có 778 cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy. Nhiều loại hình sản xuất cùng hoạt động đòi hỏi việc quản lý, kiểm tra phải được phân loại theo mức độ nguy cơ.

Nâng chất lượng lực lượng tại chỗ

Từ thực tế nguy cơ cháy, nổ tại các doanh nghiệp ngày càng đa dạng, thành phố đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực xử lý sự cố, nhất là tại những cơ sở quy mô lớn, tập trung đông lao động. Các cuộc diễn tập được tổ chức nhằm kiểm tra khả năng chỉ huy, huy động lực lượng, phương tiện và phối hợp xử lý tình huống ngay từ cơ sở.

Mới đây, cuộc diễn tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cấp thành phố được tổ chức tại Nhà máy số 2 thuộc Công ty TNHH May Tinh Lợi, Khu công nghiệp Lai Vu. Cơ sở này có diện tích 532.000 m2, hơn 10.000 lao động và khối lượng lớn vật liệu dễ cháy.

Theo tình huống giả định, cháy xảy ra tại kho chứa khoảng 5.000 tấn vải và thành phẩm, sau đó lan rộng, sinh nhiều khói, khí độc, làm sập đổ một phần kết cấu nhà kho và khiến nhiều người mắc kẹt. Cuộc diễn tập huy động hơn 850 cán bộ, chiến sĩ, 89 phương tiện cùng khoảng 3.000 người lao động; tổ chức cứu 15 người, sơ tán tài sản và xử lý đám cháy giả định.

Qua diễn tập, thành phố kiểm tra khả năng báo động, thoát nạn, chữa cháy ban đầu và phối hợp chi viện khi xảy ra cháy lớn tại khu công nghiệp. Công ty TNHH May Tinh Lợi được yêu cầu khắc phục những tồn tại được phát hiện, duy trì chế độ thường trực, bảo dưỡng thiết bị và thực hành phương án sát với mặt bằng, vật liệu, số lao động tại nhà máy.

Những nội dung được kiểm tra qua cuộc diễn tập cũng là yêu cầu mỗi doanh nghiệp phải duy trì trong hoạt động hằng ngày. Căn cứ đặc thù sản xuất và mức độ nguy cơ, từng cơ sở tổ chức lực lượng, xây dựng phương án và lựa chọn tình huống thực hành phù hợp.

Tại Xí nghiệp Tổng kho Xăng dầu Đình Vũ, đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở gồm 28 người. Đơn vị tổ chức 10 cuộc diễn tập nội bộ và 2 cuộc phối hợp mỗi năm; đồng thời xây dựng phương án chữa cháy chi tiết đối với các vị trí có nguy cơ xảy ra cháy để cán bộ, công nhân viên thực hành xử lý.

Với đặc thù sản xuất hóa chất, Công ty CP DAP - Vinachem thành lập đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở gồm 39 người; phân công 3 cán bộ kỹ thuật kiểm tra hằng ngày. Năm 2025, doanh nghiệp tổ chức diễn tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ kết hợp ứng phó sự cố rò rỉ hóa chất, môi trường quy mô lớn.

Năng lực chữa cháy tại doanh nghiệp còn phụ thuộc điều kiện giao thông và cấp nước bên ngoài nhà máy. Theo rà soát của Sở Xây dựng, tại khoảng 1.450 tuyến đường và các khu, cụm công nghiệp, thành phố cần 12.369 trụ nước chữa cháy nhưng hiện có 6.773 trụ, còn thiếu 5.596 trụ và 26 trụ bị hư hỏng. Trong khoảng 9.059 nguồn nước tự nhiên, có 7.085 nguồn chưa bố trí bến, bãi lấy nước phục vụ phương tiện chữa cháy.

Qua các cuộc giám sát về phòng cháy, chữa cháy tại doanh nghiệp và làm việc với các đơn vị quản lý nhà nước, Đoàn giám sát của HĐND thành phố ghi nhận nhiều cơ sở quan tâm đầu tư lực lượng, phương tiện và duy trì công tác tự kiểm tra. Tuy nhiên, hạ tầng cấp nước, giao thông phục vụ chữa cháy tại một số khu vực chưa đồng bộ; việc trao đổi dữ liệu, phối hợp kiểm tra và hướng dẫn doanh nghiệp có nội dung cần tiếp tục hoàn thiện.

Tham gia các cuộc giám sát, đồng chí Nguyễn Khắc Toản, Phó Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị các cơ quan chức năng tăng cường phối hợp, kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; đồng thời rà soát, phân loại cơ sở theo mức độ an toàn, đôn đốc khắc phục dứt điểm những tồn tại về phòng cháy, chữa cháy. Việc ứng dụng công nghệ, số hóa dữ liệu cần được đẩy mạnh để phục vụ công tác quản lý, theo dõi và kiểm tra.

Đối với doanh nghiệp, đồng chí yêu cầu tuyệt đối không chủ quan, lơ là, nhất là tại các cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao; duy trì nghiêm các điều kiện an toàn, thường xuyên cập nhật quy định mới và bổ sung trang thiết bị phù hợp với đặc thù sản xuất. Cùng với đó, chú trọng tập huấn, nâng cao kỹ năng cho lực lượng phòng cháy, chữa cháy cơ sở và người lao động; thường xuyên thực hành phương án xử lý sự cố, phát huy hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”; chủ động phát hiện, khắc phục nguy cơ mất an toàn, không chủ quan sau khi cơ sở đã đáp ứng các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy.