Động lực tăng trưởng kinh tế nhờ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Theo công bố kết quả Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, Hải Phòng đạt 56,33 điểm, lọt vào nhóm 3 địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo, xếp sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. So với năm 2025, Hải Phòng đã tăng 1 bậc trên bảng xếp hạng PII.

Vị thế vượt trội của thành phố Hải Phòng tại PII năm 2026 còn là minh chứng rõ nét về hiệu quả trong triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia của thành phố. Theo báo cáo xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp năm 2026 của Startup Blink, Hải Phòng lần đầu lọt vào top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp nổi bật nhất thế giới, xếp hạng 765 toàn cầu.

Tại Việt Nam, Hải Phòng là 1 trong 4 địa phương duy nhất có tên trong bảng xếp hạng danh giá này. Hải Phòng hiện có khoảng 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 71 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, gần 9.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng nền tảng số. Kinh tế số đóng góp khoảng 30% GRDP.

Sức hút của hệ sinh thái Hải Phòng còn đến từ lợi thế cạnh tranh về thể chế. Thực hiện Nghị quyết đặc thù số 226/2025/QH15 của Quốc hội, Hải Phòng đang kích hoạt 3 “mũi nhọn” chính sách mạnh mẽ nhất cả nước, gồm: miễn thuế thu nhập (doanh nghiệp và cá nhân) lên đến 5 năm cho hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, các chuyên gia và nhà khoa học; vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm Hải Phòng từ ngân sách và xã hội hóa, tiên phong chấp nhận rủi ro ròng để đồng hành startup từ giai đoạn sớm; kích hoạt cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) cho các công nghệ chiến lược như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp NetZero bền vững.

Mới đây, tại Kỳ họp thứ 5, HĐND thành phố khóa XVII chính thức thông qua Nghị quyết số 26 về Quy định nội dung, mức chi quản lý và thực hiện các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có sử dụng ngân sách nhà nước thành phố Hải Phòng. Nghị quyết tạo cơ sở để các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp triển khai, quản lý và sử dụng nguồn lực ngân sách cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn thành phố. Cùng với đó là hạ tầng số đang được đồng bộ, hoàn thiện nhanh chóng.

Việc thăng hạng PII là kết quả đáng ghi nhận, song đây không chỉ là một bảng xếp hạng hay một bộ số liệu đơn thuần. Quan trọng hơn, đó là một “bản đồ” mô tả mô hình phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của thành phố. Trên cơ sở đó, giúp thành phố nhận diện rõ điểm mạnh, điểm yếu, xác định các trụ cột cần ưu tiên đầu tư, cải thiện để thiết kế các chính sách, chương trình hỗ trợ phù hợp.

Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị thành phố đang quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP giai đoạn 2026 - 2030 đạt bình quân từ 13%/năm trở lên, việc Hải Phòng “nâng cấp” mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực tăng trưởng nhanh, thực chất và bền vững.

Trụ cột chiến lược của mô hình mới cần tập trung gồm: tái cấu trúc kinh tế dựa trên công nghệ cao; kinh tế số và logistics thông minh; quản trị đô thị dựa trên dữ liệu và mở rộng thí điểm ứng dụng các tiến bộ khoa học, công nghệ, ứng dụng mới và giải pháp thông minh để người dân được hưởng thụ các dịch vụ, tiện ích tốt nhất trong y tế, giáo dục, văn hóa, mở rộng cơ hội phát triển, gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản, xây dựng thành phố đáng sống tầm cỡ quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố cần tiếp tục phát huy các cơ chế, chính sách đặc thù. Đẩy mạnh chuyển đổi số. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời tăng cường kết nối, huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước.

Với những điều kiện, tiềm năng và cơ hội hiện có, Hải Phòng hoàn toàn có cơ sở để trở thành một cực tăng trưởng năng động, một trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển hiện đại, đóng vai trò dẫn dắt sự phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng.