Đừng để bản thân thành 'mắt xích' phát tán tin giả

Nhận diện tin giả, xử lý hành vi vi phạm

Sau khi được cán bộ Phòng An ninh mạng và Công an phường Lê Chân đối chiếu thông tin, hình ảnh trên mạng xã hội với nguồn tin từ các cơ quan báo chí chính thống, ông N.M.K.H. trú tại khu tập thể Lâm Tường (phường Lê Chân) nhận ra nội dung đăng tải đã bị cắt ghép, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để làm sai lệch sự việc, gây hiểu nhầm cho người đọc, người xem.

Nhận thức được mình đã bình luận nội dung không đúng sự thật, làm gia tăng sự hoang mang trong dư luận, trước sự chứng kiến của lực lượng Công an, ông H. tự nguyện gỡ bình luận, hủy theo dõi trang, cũng như rời khỏi các hội, nhóm liên quan.

Ông N.V.T. (sinh năm 1976, trú tại tổ dân phố Sông He, phường Dương Kinh) sử dụng tài khoản Facebook cá nhân đăng tải và bình luận nhiều thông tin chưa được kiểm chứng liên quan trực tiếp đến hoạt động điều hành của chính quyền địa phương cũng như công tác triển khai, thực hiện các dự án trên địa bàn phường.

Sau khi thu thập thông tin, đối chiếu với tài liệu của cơ quan quản lý nhà nước, cán bộ, chiến sĩ Công an phường Dương Kinh đã thuyết phục ông N.V.T. nhận thức rõ sai phạm, tự nguyện gỡ bỏ toàn bộ bài viết, bình luận xuyên tạc, sai sự thật đăng tải trên mạng xã hội.

Xác định hành vi phát tán thông tin sai sự thật ảnh hưởng đến dư luận tại địa phương, Trưởng Công an phường Dương Kinh đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính ông N.V.T. số tiền 12,5 triệu đồng. Ông T. đồng thời cam kết không tái phạm.

Theo Thượng tá Nguyễn Trung Kiên, Trưởng Công an phường Lê Chân, khi làm việc với các trường hợp vi phạm, cán bộ, chiến sĩ Công an phân tích video, hình ảnh, lời nói bị các đối tượng xấu sử dụng AI, cắt ghép, đồng thời đối chiếu, kiểm chứng với thông tin từ các cơ quan báo chí và trang fanpage chính thống. Qua đó, người dân nhận ra mình đã vô tình tiếp tay lan truyền thông tin sai sự thật, xuyên tạc.

Bên cạnh hành vi tạo, phát tán tin giả, thời gian qua, nhiều thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp, như giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án để đe dọa, thao túng tâm lý; giả danh người thân vay tiền, shipper giao hàng; sử dụng công nghệ AI Deepfake giả giọng nói, hình ảnh; giả mạo ứng dụng; lừa đảo đầu tư tài chính, tuyển dụng việc nhẹ lương cao và các hình thức bắt cóc online. Những thủ đoạn này gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng.

Kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ

Trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok xuất hiện nhiều video, tin, bài viết có nội dung sai sự thật, giật gân, kích động nhằm thu hút người xem.

Lợi dụng tâm lý tò mò và thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin của một bộ phận người dùng, các đối tượng xấu phát tán thông tin giả, sai sự thật với tốc độ nhanh chóng, gây tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.

Theo thống kê của Bộ Công an, mỗi năm ghi nhận hàng chục nghìn lượt tin giả phát tán. Tại Hải Phòng, từ đầu năm 2026 đến nay, Công an các đơn vị, địa phương đã xử lý hàng chục trường hợp đăng tải, chia sẻ tin sai sự thật, xuyên tạc.

Theo khuyến cáo của Phòng An ninh mạng (Công an thành phố Hải Phòng), tin giả gây hậu quả khó lường, không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến an ninh, trật tự xã hội. Đơn vị phối hợp với Công an các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân phân biệt tin thật, tin giả. Nguyên tắc quan trọng hàng đầu là giữ bình tĩnh, tỉnh táo, “chậm lại một nhịp” để suy xét, kiểm chứng nguồn tin trước khi bình luận hoặc chia sẻ.

Đặc biệt, với những tin “nóng”, tin mới, người dân cần đối chiếu thông tin từ các cơ quan báo chí uy tín, cổng thông tin điện tử của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương. Tìm kiếm những bài viết có nội dung tương tự trên các nguồn chính thống cũng giúp kiểm chứng độ xác thực của thông tin. Cần ghi nhớ nguyên tắc “3 không”: không bấm vào đường link lạ, không quét mã lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Ngày 19/8/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 328/2026/NĐ-CP quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật, có hiệu lực từ ngày 5/10/2026. Nghị định được kỳ vọng là cơ chế pháp lý đồng bộ, quy định rõ trách nhiệm và sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và người sử dụng Internet trong việc phát hiện, xác minh, ngăn chặn và xử lý tin giả.

Bên cạnh hoạt động của các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cung cấp nền tảng, mỗi người cần chủ động kiểm tra nguồn gốc thông tin, đối chiếu với những nguồn đáng tin cậy trước khi đăng tải hoặc chia sẻ. Đặc biệt, cần thận trọng với những hình ảnh, video và giọng nói được tạo dựng bằng AI, những thông báo giả mạo cơ quan chức năng hoặc nội dung yêu cầu cung cấp dữ liệu cá nhân, chuyển tiền, qua đó chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, văn minh.