Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành động lực phát triển đất nước

Sáng 10/10, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề "Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới."

Sự kiện quy tụ hơn 200 đại biểu, diễn ra vào thời điểm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và các chủ trương lớn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Hội thảo nhằm làm rõ những quan điểm, mục tiêu, định hướng mới về phát triển văn hóa trong các văn kiện quan trọng của Đảng và Chính phủ, đồng thời gắn kết với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế "2 con số" trong giai đoạn 2026 - 2030.

Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Triệu Thế Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực to lớn và sức mạnh nội sinh để phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Hội thảo hướng tới định hình tư duy mới về hoàn thiện thể chế văn hóa, siết chặt kỷ luật thực thi, đồng thời nhận diện rõ các "điểm nghẽn" thể chế, chính sách để khơi thông nguồn lực nội sinh, chuyển hóa di sản thành tài sản trí tuệ và phát triển công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng mới.

Tất cả các ý kiến, kiến nghị tại hội thảo sẽ được tổng hợp đầy đủ thành Báo cáo kiến nghị chính sách trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội và Chính phủ để kịp thời thể chế hóa thành các quyết sách lớn. Gợi mở các hướng thảo luận, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đề nghị các đại biểu tập trung phân tích những quan điểm đột phá về phát huy giá trị văn hóa, con người, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế gắn với bảo vệ an ninh văn hóa nhằm tạo không gian và xung lực mới cho sự phát triển.

Đánh giá cao sự phối hợp giữa cơ quan lập pháp và cơ quan bảo vệ an ninh quốc gia, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh giá trị văn hóa và con người Việt Nam chính là tấm khiên bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và an ninh quốc gia. Dẫn chứng từ Lễ khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên tại Hoàng thành Thăng Long vừa diễn ra ngày 29/9, ông Bùi Hoài Sơn khẳng định bảo tồn di sản không phải là khoanh lại giữ cái đã qua, mà phải làm cho quá khứ tiếp tục sinh sôi, kể câu chuyện dân tộc cho thế hệ trẻ và truyền cảm hứng cho sáng tạo.

Từ đó, ông chia sẻ ba thông điệp cốt lõi gồm: Văn hóa phải trở thành trụ cột hiện diện ngay từ đầu trong mọi quyết sách kinh tế - xã hội; chuyển các giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển và năng lực cạnh tranh; chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển văn hóa. Ông nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm là phải chuyển đổi tư duy từ việc tự hào về những gì đang có sang hành động cụ thể để các giá trị văn hóa tạo ra sức mạnh thực sự cho đất nước, chảy vào giáo dục, công nghệ, du lịch và đời sống đô thị.

Ở góc độ bảo vệ an ninh con người và trật tự xã hội, Thiếu tướng, Tiến sĩ Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác chính trị (Bộ Công an) phân tích môi trường văn hóa nhân văn giúp hình thành ý thức pháp luật, tinh thần trách nhiệm và khả năng tự bảo vệ của người dân trước các thông tin sai lệch hay lệch chuẩn đạo đức. Việc xây dựng môi trường văn hóa có quan hệ trực tiếp với thế trận an ninh nhân dân và thế trận lòng dân, khi văn hóa thấm sâu vào đời sống thì sức mạnh văn hóa sẽ chuyển hóa thành sức mạnh an ninh.

Phân tích sâu hơn về động lực kinh tế, Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Cục trưởng, Thành viên Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng Bộ Công an khẳng định văn hóa đóng vai trò là hệ điều tiết giữ cho lực lượng sản xuất phát triển đúng hướng nhân văn. Nhằm khơi thông nguồn lực, ông đề xuất cần định vị bản sắc văn hóa và hệ thống di sản làm lợi thế cạnh tranh cốt lõi của du lịch Việt Nam, đồng thời bứt phá phát triển các ngành công nghiệp văn hóa gắn liền với kinh tế số, kinh tế đêm, quy hoạch các hệ sinh thái công nghiệp văn hóa trọng điểm như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế và du lịch văn hóa.