Mở đường vận tải xuyên Thái Bình Dương, nâng tầm cảng biển Hải Phòng

Tàu MSC SPARKLE III cập Cảng Quốc tế HTIT ngày 9/10, đánh dấu việc khai trương tuyến dịch vụ Pearl của Hãng tàu MSC. Với hải trình Hải Phòng - Thượng Hải - Ninh Ba - Busan - Long Beach - Oakland, tuyến dịch vụ mở thêm kết nối hàng hải giữa miền Bắc Việt Nam với hai cảng biển lớn ở bờ Tây Hoa Kỳ. Sản lượng vận chuyển dự kiến khoảng 6.000 TEU mỗi tuần.

Sự kiện này đáng chú ý bởi cảng biển không chỉ cần có hạ tầng tốt mà còn phải thu hút được các hãng tàu, hình thành những tuyến vận tải ổn định và kết nối được với các thị trường lớn. Tuyến dịch vụ mới cho thấy sức hấp dẫn của cảng nước sâu Lạch Huyện trong mạng lưới vận tải container quốc tế.

Với doanh nghiệp, thêm tuyến tàu là thêm phương án tổ chức vận chuyển, chủ động hơn trong kế hoạch giao hàng và lựa chọn dịch vụ phù hợp. Đây là cơ hội giúp thành phố phát huy lợi thế cảng biển, thu hút dòng hàng và mở rộng các hoạt động dịch vụ liên quan. Tuy nhiên, cơ hội ấy chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại hiệu quả kinh tế cụ thể, không dừng ở việc có thêm tàu lớn cập cảng.

Trong 9 tháng năm 2026, sản lượng hàng hóa thông qua khu bến cảng Lạch Huyện đạt 3,1 triệu TEU, tăng 87% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng lượt tàu, thuyền cập, rời khu bến đạt 3.118 lượt, tăng 148%.

Những con số này cho thấy hoạt động khai thác cảng tiếp tục tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, sản lượng tăng chưa đủ để khẳng định sức cạnh tranh của ngành logistics. Điều quan trọng là thời gian vận chuyển được rút ngắn ra sao, chi phí doanh nghiệp giảm thế nào và hoạt động cảng biển đóng góp thêm giá trị gì cho kinh tế thành phố.

Trong vận tải quốc tế, tuyến tàu thuận lợi giúp doanh nghiệp chủ động lịch giao hàng. Tuy nhiên, nếu hàng hóa từ nhà máy đến cảng mất nhiều thời gian, các phương thức vận tải thiếu kết nối hoặc thủ tục giao nhận còn bất cập, lợi ích từ tuyến tàu mới sẽ bị hạn chế. Chi phí logistics không chỉ gồm cước vận tải biển mà còn phát sinh từ lưu kho, lưu bãi, vận chuyển và xử lý thủ tục.

Đây là bài toán Hải Phòng cần giải quyết trong quá trình phát triển cảng biển. Hàng hóa qua cảng chủ yếu phục vụ sản xuất và xuất nhập khẩu của khu vực miền Bắc. Vì vậy, năng lực cảng cần gắn với các khu công nghiệp, trung tâm sản xuất và mạng lưới phân phối. Đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và hệ thống kho bãi cần được kết nối hợp lý để hạn chế thời gian chờ đợi và chi phí trung gian.

Cùng với đầu tư hạ tầng, cải cách thủ tục và chuyển đổi số cần mang lại hiệu quả cụ thể như đơn giản hóa quy trình giao nhận, minh bạch thông tin hàng hóa và rút ngắn thời gian xử lý. Khi các khâu vận hành thông suốt, cảng biển mới phát huy công suất và tăng sức hút đối với các hãng tàu.

Hải Phòng cũng cần nâng cao giá trị gia tăng từ hoạt động logistics, thay vì chỉ tập trung vào bốc xếp và vận chuyển. Việc phát triển các dịch vụ giao nhận quốc tế, kho vận, phân phối, quản trị chuỗi cung ứng và ứng dụng công nghệ trong khai thác cảng sẽ tạo thêm việc làm, mở rộng cơ hội kinh doanh và tăng đóng góp cho kinh tế thành phố.

Thu hút các hãng tàu lớn cần đi đôi với phát triển doanh nghiệp dịch vụ trong nước. Khi doanh nghiệp Hải Phòng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, lợi ích từ hàng hóa qua cảng sẽ được lan tỏa rộng hơn, thay vì chủ yếu tập trung ở khâu khai thác cầu bến.

Tuyến Pearl là tín hiệu tích cực nhưng chưa phải đích đến. Trong cạnh tranh giữa các cảng biển, hãng tàu và chủ hàng có nhiều lựa chọn. Muốn duy trì dòng hàng, Hải Phòng cần chứng minh lợi thế bằng chất lượng dịch vụ, chi phí hợp lý và khả năng kết nối hiệu quả.

Mở thêm tuyến tàu là mở thêm cơ hội. Khai thác hiệu quả cơ hội đó và tạo ra giá trị kinh tế lớn hơn mới là thước đo năng lực cạnh tranh của cảng biển Hải Phòng.