Ukraine không được cảnh báo trước đợt tập kích tên lửa của Nga

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 13/10 cho biết Kiev không nhận được thông tin cảnh báo trước từ các đối tác về đợt tập kích tên lửa mới nhất của Nga. Theo đài RT, diễn biến này khiến vấn đề chia sẻ tình báo và năng lực cảnh báo sớm tiếp tục thu hút sự chú ý.

Một số video lan truyền trên mạng được cho là ghi lại cảnh ít nhất 6 tên lửa đạn đạo đánh trúng Kiev, trong khi còi báo động không kích chỉ vang lên sau các vụ nổ. Trước đó, Không quân Ukraine thông báo chỉ phát hiện tên lửa đang bay tới khi chúng tiến gần mục tiêu, thay vì nhận được thông tin tình báo từ trước.

Ông Zelensky coi việc chia sẻ thông tin tình báo về các cuộc tập kích sắp xảy ra là một trong những vấn đề quan trọng nhất đối với Ukraine. Việc thiếu cảnh báo sớm làm dấy lên suy đoán rằng Mỹ có thể đã hạn chế chia sẻ tình báo với Kiev, nhất là khi hai bên xuất hiện bất đồng công khai trong những ngày gần đây.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ nhận định Washington ngừng hỗ trợ tình báo cho Ukraine. Trả lời báo giới, ông cho biết Mỹ đang làm việc với cả Nga và Ukraine nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời khẳng định: “Chúng tôi đang giúp đỡ họ và chia sẻ thông tin tình báo”.

Theo truyền thông Mỹ, việc Ukraine không nhận được cảnh báo có thể bắt nguồn từ một trục trặc kỹ thuật riêng lẻ, thay vì quyết định chính trị. Một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Politico rằng phía Mỹ giải thích nguyên nhân là điều kiện thời tiết bất lợi. Dù vậy, Kiev được cho là chưa hài lòng với lời giải thích này và vẫn đặt câu hỏi về nguyên nhân thực sự.

Thông thường, Ukraine nhận cảnh báo sớm về tên lửa thông qua Trung tâm Chỉ huy và Kiểm soát Tác chiến (Battlespace Command and Control Center), hệ thống được quân đội Mỹ và NATO sử dụng. Đến nay, chưa có thông tin xác nhận chính sách chia sẻ tình báo giữa Washington và Kiev đã thay đổi.

Vấn đề cảnh báo tên lửa diễn ra trong bối cảnh Washington và Kiev còn bất đồng về thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của Nga và Ukraine. Ngày 11/10, ông Trump bất ngờ thông báo về thỏa thuận ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng giữa hai nước, nhưng Kiev cho biết không được tham vấn trước khi thông tin được công bố.

Ngày 13/10, ông Zelensky cho biết Ukraine không tấn công các nhà máy lọc dầu hay cơ sở năng lượng của Nga trong hai ngày kể từ khi ông Trump công bố thỏa thuận. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine cáo buộc Moskva vẫn tiếp tục tập kích hạ tầng năng lượng của nước này.

Theo ông Zelensky, các cuộc tấn công của Nga trong tuần trước nhằm vào hơn 200 cơ sở điện và truyền tải điện, cùng 17 cơ sở dầu khí. Ông khẳng định Ukraine sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận nếu Nga có hành động tương tự, đồng thời nhấn mạnh phạm vi ngừng bắn cần bao gồm toàn bộ hạ tầng năng lượng, thay vì chỉ giới hạn ở các nhà máy lọc dầu. Ông giải thích Ukraine hiện chỉ có một nhà máy lọc dầu và cơ sở này đã bị hư hại nghiêm trọng trong các cuộc tập kích trước đó.

Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 12/10 tuyên bố Nga hướng tới một nền hòa bình lâu dài và sẵn sàng làm mọi điều có thể để đạt được mục tiêu này. Tuy nhiên, tuyên bố không xác nhận Moskva chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn năng lượng theo đề xuất của Kiev.

Các cuộc tập kích nhằm vào hạ tầng năng lượng tiếp tục ảnh hưởng đến đời sống dân thường Ukraine. Theo ông Zelensky, tại Kiev, nhiều khu vực phải chịu cảnh mất điện kéo dài hàng giờ, trong khi một số nơi còn bị gián đoạn nguồn nước.