Bộ Y tế thúc đẩy chính sách giữ chân nhân lực y tế cơ sở

Để nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở, Bộ Y tế xác định việc bảo đảm chế độ đãi ngộ, cải thiện điều kiện làm việc và mở rộng cơ hội phát triển cho đội ngũ cán bộ y tế là những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Y tế Lê Lan Hương cho biết, việc triển khai đồng bộ các giải pháp sẽ góp phần giảm áp lực công việc, tạo điều kiện để nhân viên y tế yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với địa phương.

Hoàn thiện chính sách, bảo đảm quyền lợi nhân viên y tế

Đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản, Bộ Y tế đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 192/2026/NĐ-CP ngày 30/5/2026, quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế và hỗ trợ hằng tháng đối với các lực lượng này.

Nghị định sửa đổi toàn diện các quy định tại Quyết định số 73/2011/QĐ-TTg ngày 28/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ về một số chế độ phụ cấp đặc thù đối với công chức, viên chức, người lao động trong các cơ sở y tế công lập và chế độ phụ cấp chống dịch; đồng thời sửa đổi quy định tại Quyết định số 75/2009/QĐ-TTg ngày 11/5/2009 về chế độ phụ cấp đối với nhân viên y tế thôn, bản. Các điều chỉnh hướng tới bảo đảm tính thống nhất, cập nhật và phù hợp với bối cảnh pháp lý, kinh tế, xã hội hiện nay.

Theo Nghị định số 192/2026/NĐ-CP, mức hỗ trợ hằng tháng được nâng lên 0,7 hoặc 0,5 lần mức lương cơ sở, thay cho mức 0,5 và 0,3 lần mức lương tối thiểu chung theo Quyết định số 75/2009/QĐ-TTg trước đây.

Cụ thể, mức 0,7 lần mức lương cơ sở áp dụng đối với nhân viên y tế tại thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 500 hộ gia đình trở lên và các địa bàn thuộc vùng khó khăn. Mức 0,5 lần mức lương cơ sở áp dụng đối với những địa bàn còn lại.

Đối với cộng tác viên dân số, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số đã quy định chế độ thù lao hằng tháng theo mức lương cơ sở.

Trong đó, mức 0,5 lần mức lương cơ sở áp dụng đối với cộng tác viên dân số làm việc tại thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên; thôn đặc biệt khó khăn theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo; thôn, bản tại xã vùng khó khăn; tổ dân phố, khu phố có từ 500 hộ gia đình trở lên. Mức 0,4 lần mức lương cơ sở dành cho cộng tác viên dân số tại các địa bàn còn lại.

Bên cạnh đó, Nghị định số 350/2026/NĐ-CP quy định mức phụ cấp 80% đối với viên chức làm chuyên môn tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở địa bàn biên giới, hải đảo và xã khu vực II, khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo quy định.

Tăng cường nhân lực, cải thiện điều kiện hành nghề

Theo Phó Vụ trưởng Lê Lan Hương, chính sách đãi ngộ là một trong những yếu tố quan trọng nhưng chưa đủ để giữ chân bác sĩ và nhân viên y tế tại cơ sở. Thu nhập cần đi cùng điều kiện hành nghề, cơ hội phát triển chuyên môn và môi trường làm việc phù hợp.

Vì vậy, Bộ Y tế sẽ phối hợp với các địa phương củng cố cơ sở vật chất, trang thiết bị, tăng cường đào tạo và hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên; đồng thời thúc đẩy các giải pháp hỗ trợ đời sống phù hợp với điều kiện của từng địa bàn.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng định mức nhân lực đối với trạm y tế cấp xã. Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ ban hành thông tư quy định nội dung này, làm cơ sở để các địa phương xây dựng phương án bố trí, tuyển dụng và sử dụng nhân lực phù hợp với mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế trong giai đoạn mới, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Việc xác định định mức nhân lực phù hợp sẽ góp phần từng bước bảo đảm số lượng và cơ cấu nhân sự, giảm áp lực công việc, hạn chế tình trạng kiêm nhiệm quá nhiều nhiệm vụ, đồng thời giúp các đơn vị bố trí lịch trực và thời gian nghỉ ngơi hợp lý.

Đưa chính sách vào thực tiễn, hướng tới phụ cấp ưu đãi nghề 100%

Phó Vụ trưởng Lê Lan Hương cho biết, trong giai đoạn tới, Bộ Y tế tập trung vào ba ưu tiên, trước hết là đưa các chính sách đã ban hành vào thực tế.

Theo đó, Bộ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan hướng dẫn thực hiện theo thẩm quyền; tăng cường theo dõi, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để các đơn vị xác định đúng đối tượng, mức hưởng và thực hiện chi trả kịp thời. Việc bố trí kinh phí phải bảo đảm đầy đủ theo trách nhiệm và phân cấp ngân sách.

Cùng với đó, Bộ Y tế sẽ đánh giá tác động của việc thực hiện hai Nghị định, phối hợp với Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất chính sách phù hợp với đặc thù ngành y tế và điều kiện của từng nhóm nhân lực, địa bàn.

Theo nhiệm vụ được giao tại Nghị định số 350/2026/NĐ-CP, Bộ Y tế có trách nhiệm đề xuất Chính phủ điều chỉnh mức phụ cấp ưu đãi nghề theo lộ trình lên 100% đối với các đối tượng đặc thù quy định tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 261/2025/QH15 của Quốc hội. Việc điều chỉnh phải phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Theo Bộ Y tế, triển khai đồng bộ các chính sách đãi ngộ, hoàn thiện định mức nhân lực và cải thiện điều kiện làm việc sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở. Đây cũng là cơ sở để cán bộ y tế có thêm động lực phát triển chuyên môn, yên tâm công tác và gắn bó lâu dài với cộng đồng.

Phó Vụ trưởng Lê Lan Hương nhấn mạnh, bảo đảm nguồn nhân lực phù hợp không chỉ giúp giảm áp lực cho đội ngũ y tế mà còn góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.