Dấu chân Bác Hồ trên chuyến tàu năm ấy

Chuyến tàu in dấu chân Người

Trong câu chuyện về lịch sử ngành đường sắt, ông Nguyễn Văn Phóng, Trưởng Ga Hải Phòng nhắc đến chuyến tàu đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Hải Phòng về Hà Nội ngày 21/10/1946 như một dấu mốc đáng nhớ. Theo ông Phóng, hành trình của Người được ghi lại trong tư liệu lịch sử ngành, gắn với niềm tự hào của các thế hệ cán bộ, nhân viên đường sắt.

Ngày 20/10/1946, sau hơn 4 tháng thăm Cộng hòa Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về nước. Nơi Người đặt chân đầu tiên sau chuyến công du dài ngày là Hải Phòng. Từ Bến Ngự, Người trở về thành phố trong sự đón chào của đông đảo nhân dân. Ngày 21/10/1946, từ ga Hải Phòng, Người lên chuyến tàu về Hà Nội. Trên hành trình xe lửa từ Hải Phòng về thủ đô của Bác, hàng vạn quần chúng dọc hai bên đường đón chào và lưu luyến tạm biệt Bác.

Theo cuốn Lịch sử tỉnh Hải Dương, tập IV (từ năm 1945 đến năm 2015) ngày 21/10/1946, trên đường từ Hải Phòng về Hà Nội bằng tàu hỏa, Chủ tịch Hồ Chí Minh dừng chân tại Ga Lai Khê và Ga Hải Dương. Tại Ga Lai Khê, sau khi trò chuyện với nhân dân, Bác ghi vào sổ tay của đoàn thiếu niên dòng chữ: “Các cháu gắng học cho ngoan”.

Tại Ga Hải Dương, sau khi thăm hỏi đời sống nhân dân, Bác nói chuyện về tình hình đất nước, kết quả đàm phán giữa Việt Nam và Pháp tại Phôngtennơblô, âm mưu của thực dân Pháp và những khó khăn của đất nước. Người nhấn mạnh quyết tâm của Chính phủ, đồng thời kêu gọi đồng bào nêu cao tinh thần cảnh giác, đoàn kết, chuẩn bị lực lượng, sẵn sàng chiến đấu nếu kẻ thù bội ước, quyết giữ vững độc lập, tự do của dân tộc.

Cuộc nói chuyện tuy ngắn ngủi nhưng để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng nhân dân. Khi Bác lên tàu, đồng bào đồng thanh hô vang: “Hồ Chủ tịch muôn năm”, “Việt Nam độc lập muôn năm”.

Sau buổi nói chuyện, Bác rời Ga Hải Dương về Hà Nội. Khi tàu tới Ga Cẩm Giàng, nhiều đồng bào chờ đón, giương cao cờ, biểu ngữ hô vang “Hồ Chí Minh muôn năm”. Trên tàu, Bác tươi cười chào đáp lại đồng bào.

80 năm qua, những người trực tiếp gặp Bác năm ấy nay không còn nhưng câu chuyện về chuyến tàu năm 1946 vẫn được những người làm đường sắt nhắc lại qua nhiều thế hệ. Ông Nguyễn Văn Giang, 84 tuổi, nguyên cán bộ Ga Hải Dương cho biết trong những năm đầu công tác, ông được các cán bộ đi trước kể lại kỷ niệm về lần Bác Hồ dừng chân tại ga. Theo lời kể của các cụ, khi Bác xuống ga, cán bộ, công nhân viên rất phấn khởi và xúc động. Với họ, được gặp Bác, được Người nói chuyện là một kỷ niệm đặc biệt và là niềm tự hào được nhắc nhớ qua nhiều năm tháng.

“Các cụ có kể lại là khi Bác xuống thì anh em rất phấn khởi và cảm động. Đó là một kỷ niệm đẹp đối với cán bộ, công nhân viên. Chúng tôi rất tự hào”, ông Giang nói.

Chuyến tàu đón và đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh đi xe lửa về Thủ đô năm 1946 trở thành dấu ấn tự hào của cán bộ, công nhân viên ngành đường sắt. Ngày 21/10 hằng năm cũng được lấy làm ngày truyền thống của ngành.

Tiếp nối niềm tự hào Đường sắt

Nếu chuyến tàu năm 1946 được nhớ đến bởi dấu chân của Người và sự đón chào của đồng bào hai bên đường thì những chuyến tàu hôm nay được nối dài bằng yêu cầu về an toàn, chất lượng phục vụ và những trải nghiệm mới cho hành khách.

Sự đổi mới thể hiện rõ qua đoàn tàu “Hoa Phượng đỏ”, đưa vào khai thác từ ngày 10/5/2025 với 20 toa xe mới, trong đó có các toa VIP. Đoàn tàu kết hợp thiết kế hiện đại với những hình ảnh gợi nhắc hoa phượng và biển Hải Phòng, tạo dấu ấn riêng cho hành trình kết nối hai thành phố.

Sau một năm vận hành, đoàn tàu “Hoa Phượng đỏ” thực hiện gần 3.000 chuyến, phục vụ khoảng 1,33 triệu lượt hành khách, doanh thu đạt khoảng 155 tỷ đồng. Trong các dịp lễ, Tết và cao điểm du lịch hè, lượng khách thường vượt 130.000 lượt mỗi tháng; nhiều chuyến cuối tuần, dịp nghỉ dài ngày kín chỗ từ sớm, đặc biệt tại các toa VIP.

Không chỉ đầu tư phương tiện, ngành đường sắt còn bổ sung các dịch vụ ứng dụng công nghệ. Từ ngày 1/6/2026, rô bốt tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào phục vụ tại toa VIP trên đoàn tàu “Hoa Phượng đỏ”. Thiết bị có thể hướng dẫn hành khách đến chỗ ngồi, giới thiệu dịch vụ, cung cấp thông tin hành trình và đưa đồ ăn, thức uống đến tận bàn.

Ga Hải Phòng cũng được định hướng trở thành điểm du lịch, điểm check-in, kết nối với du lịch đường sông, đường biển và các sản phẩm tham quan, trải nghiệm của thành phố. Nhà ga vừa được giữ gìn như một di sản hơn một thế kỷ, vừa tiếp tục thực hiện chức năng đón, trả hành khách.

Ông Nguyễn Văn Phóng, Trưởng Ga Hải Phòng cho biết, cán bộ, nhân viên nhà ga xác định phải phấn đấu học tập và làm việc theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác Hồ để làm việc với trách nhiệm cao nhất để bảo đảm an toàn, phục vụ hành khách tốt nhất và tăng doanh thu cho ngành.

Những chuyến tàu hôm nay vẫn tiếp tục hành trình. Và ở mỗi sân ga, câu chuyện về Người vẫn được gìn giữ, như một lời nhắc nhở những người làm đường sắt hôm nay về trách nhiệm với công việc, với hành khách và với những giá trị đã được trao truyền qua các thế hệ.