Khắc ghi lời Bác, gìn giữ màu xanh di sản

“Rừng vàng, biển bạc của ta do nhân dân ta làm chủ”

Ngày 31/3/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm đảo Cát Bà. Giữa những ngày đất nước còn khó khăn, chuyến thăm của Bác đến vùng đảo xa đã trở thành sự kiện lịch sử đặc biệt, để lại tình cảm sâu đậm trong lòng nhiều thế hệ người dân nơi đây.

Bác động viên nhân dân đoàn kết, hăng hái lao động sản xuất, phát huy thế mạnh của biển đảo, làm ra nhiều của cải. Đặc biệt, lời căn dặn của Người: “Rừng vàng, biển bạc của ta do nhân dân ta làm chủ” đã trở thành thông điệp sâu sắc về quyền làm chủ, trách nhiệm gìn giữ và phát huy nguồn tài nguyên biển.

Lời Bác dặn không chỉ khích lệ tinh thần lao động, xây dựng cuộc sống ấm no mà còn hàm chứa bài học lâu dài về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên. Rừng không chỉ là nguồn tài nguyên, biển không chỉ là không gian sinh kế, đó còn là tài sản quý báu cần được bảo vệ và trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Hơn sáu thập niên trôi qua, lời Bác vẫn là điểm tựa tinh thần để Cát Bà phát triển kinh tế gắn với bảo vệ rừng, biển và môi trường sinh thái.

Từ một vùng đảo cách trở, Cát Bà đã vươn lên trở thành điểm đến du lịch nổi bật của miền Bắc, sở hữu những giá trị đặc sắc về cảnh quan, địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học. Vườn quốc gia Cát Bà, hệ thống rừng trên núi đá vôi, các vịnh biển, bãi cát và hệ sinh thái biển tạo nên sức hấp dẫn riêng có là nền tảng quan trọng cho chiến lược phát triển kinh tế xanh.

Dấu mốc mang tầm vóc quốc tế đến vào ngày 16/9/2023, khi UNESCO chính thức thông qua việc mở rộng Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, bao gồm quần đảo Cát Bà, hình thành di sản mang tên Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà. Sự kiện không chỉ nâng tầm vị thế của Cát Bà trên bản đồ di sản thế giới mà còn mở ra cơ hội quảng bá hình ảnh, thu hút du khách và thúc đẩy phát triển các ngành dịch vụ, du lịch chất lượng cao.

Quan trọng hơn, danh hiệu di sản đặt ra yêu cầu lớn hơn trong việc bảo tồn những giá trị thiên nhiên đã làm nên sức hấp dẫn của vùng đảo. Đây cũng là yêu cầu được UNESCO tiếp tục nhấn mạnh trong công tác quản lý di sản, đặc biệt là tăng cường phối hợp giữa Hải Phòng và Quảng Ninh, hoàn thiện cơ chế quản lý thống nhất và phát triển du lịch bền vững. Danh hiệu thế giới vì vậy vừa là niềm tự hào, vừa là cam kết về trách nhiệm bảo tồn lâu dài.

Từ lần được đón Bác về thăm năm 1959 đến dấu mốc UNESCO năm 2023, Cát Bà đang đứng trước một chặng đường phát triển mới. Lời Bác năm xưa khơi dậy ý chí lao động và làm chủ biển đảo, thì hôm nay, tinh thần ấy được tiếp nối bằng tư duy phát triển xanh, trách nhiệm bảo tồn và sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp, người dân cùng du khách.

Côn Sơn xanh đẹp như lời Người căn dặn

Ngày 15/2/1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Côn Sơn. Chuyến thăm của Người đã trở thành dấu mốc đặc biệt trong lịch sử khu di tích.

Sau khi thắp hương tại chùa Côn Sơn, Bác lên thăm suối Côn Sơn và nghỉ chân tại Thạch Bàn. Tại đây, Người căn dặn phải giữ gìn, bảo vệ tốt di tích lịch sử, trồng nhiều cây xanh để Côn Sơn trở thành “chốn tùng lâm đẹp đẽ”.

Lời căn dặn ngắn gọn mà hàm chứa tầm nhìn sâu xa. Với Bác, gìn giữ một di tích không chỉ là bảo vệ những công trình hay dấu tích của quá khứ, mà còn là chăm lo cảnh quan, môi trường và không gian văn hóa bao quanh di tích.

Côn Sơn là địa danh gắn với những bậc danh nhân, hiền tài của dân tộc, tiêu biểu là Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Đồng thời đây là một trung tâm Phật giáo quan trọng, gắn với Thiền phái Trúc Lâm và Đệ tam Thánh tổ Huyền Quang. Vẻ đẹp Côn Sơn không chỉ nằm ở những dấu tích lịch sử, mà còn ở sự hòa hợp giữa thiên nhiên, đời sống tâm linh và chiều sâu văn hóa.

Hơn sáu thập niên, lời Người vẫn như một phương châm trong công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích. Hình ảnh Bác dừng chân bên suối Côn Sơn, gặp gỡ các em học sinh và căn dặn về một Côn Sơn xanh đẹp đã trở thành ký ức lịch sử thiêng liêng, nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm gìn giữ những giá trị mà cha ông để lại.

Ngày 12/7/2025, UNESCO chính thức ghi danh Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc vào Danh sách Di sản thế giới.

Việc được ghi danh là sự công nhận ở tầm quốc tế đối với những giá trị lịch sử, văn hóa, tinh thần đặc sắc của quần thể di sản, trong đó nổi bật là sự hình thành, phát triển và lan tỏa của Thiền phái Trúc Lâm - dòng thiền mang đậm bản sắc Việt Nam, gắn với Phật hoàng Trần Nhân Tông cùng những đóng góp của các thế hệ tăng ni, Phật tử và cộng đồng dân cư.

Danh hiệu Di sản văn hóa thế giới mở ra cơ hội mới để quảng bá hình ảnh Côn Sơn - Kiếp Bạc đến bạn bè quốc tế, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống, phát triển du lịch văn hóa và nâng cao đời sống cộng đồng.

Từ Cát Bà đến Côn Sơn, những lời căn dặn của Bác Hồ năm xưa đang được tiếp nối bằng những dấu mốc đáng tự hào. Nếu Bác mong muốn Cát Bà phát huy tiềm năng biển đảo, gìn giữ tài nguyên quý báu của đất nước, thì với Côn Sơn, Người gửi gắm khát vọng xây dựng nơi đây thành “chốn tùng lâm đẹp đẽ”, hài hòa giữa thiên nhiên và di sản.

Cát Bà, Côn Sơn ngày nay không chỉ khẳng định giá trị nổi bật của thiên nhiên, lịch sử và văn hóa mà còn gợi nhắc trách nhiệm thực hiện lời Người căn dặn, phát triển phải đi đôi với bảo tồn, khai thác phải gắn với gìn giữ, để di sản mãi xanh tươi, trường tồn và được trao truyền nguyên vẹn cho các thế hệ mai sau.