Phát triển ngành đóng tàu - Khai thác lợi thế kinh tế biển

Đơn hàng mới mở cơ hội phục hồi

Công ty TNHH một thành viên Đóng tàu Bạch Đằng vừa đặt ky đóng mới tàu dầu, hóa chất dung tích 14.000 m³ mang ký hiệu M75-02 cho Công ty TNHH Mercury Line. Đây là tàu thứ hai trong loạt ba tàu chuyên dụng doanh nghiệp đang triển khai, tiếp nối chiếc M75-01 trong giai đoạn hoàn thiện, chuẩn bị bàn giao.

Những đơn hàng mới mở ra cơ hội duy trì sản xuất, từng bước phục hồi hoạt động của doanh nghiệp đóng tàu Hải Phòng sau thời gian dài gặp khó khăn. Cùng với Bạch Đằng, các doanh nghiệp khác như: Phà Rừng, Damen Sông Cấm... cũng đang tìm kiếm cơ hội mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Đóng tàu Nam Triệu Lê Đình Vinh cho biết, đơn hàng mới có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phục hồi sản xuất của doanh nghiệp đóng tàu, giúp duy trì việc làm cho người lao động và từng bước nâng cao năng lực khai thác nhà máy. Để nắm bắt cơ hội thị trường, doanh nghiệp tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm tiến độ bàn giao và tăng sức cạnh tranh. Khi hoạt động sản xuất được duy trì ổn định, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện đóng góp vào tăng trưởng công nghiệp của thành phố”.

Với Hải Phòng, lợi thế ở nền tảng công nghiệp và đội ngũ lao động có kinh nghiệm. Nếu khai thác tốt những tiềm năng này, đóng tàu có thể góp phần gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp, tạo việc làm và thúc đẩy các ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển, từ đó giúp thành phố thực hiện hiệu quả mục tiêu tăng trưởng năm 2026 và của cả giai đoạn 2026 - 2030.

Gỡ "điểm nghẽn" để tạo sức bật

Một trong những khó khăn lớn của doanh nghiệp đóng tàu hiện nay là thiếu lao động có tay nghề. Sau giai đoạn ngành đóng tàu gặp khủng hoảng, nhiều công nhân và kỹ sư chuyển sang lĩnh vực khác.

Ông Nguyễn Bá Sơn, Phó Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Đóng tàu Bạch Đằng cho rằng, thiếu hụt nhân lực, nhất là nhân lực có trình độ, tay nghề khiến doanh nghiệp chuyển hướng sang đóng gam tàu nhỏ, yêu cầu cao về kỹ thuật.

Một "điểm nghẽn" khác là năng lực làm chủ công nghệ và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Đóng được tàu theo đơn hàng là bước quan trọng nhưng để nâng cao giá trị sản phẩm, doanh nghiệp cần từng bước làm chủ thiết kế, quy trình kỹ thuật và công nghệ sản xuất; đồng thời tăng khả năng cung ứng thiết bị, linh kiện từ các doanh nghiệp trong nước.

Do đó, việc phục hồi ngành đóng tàu cần đi cùng phát triển cơ khí chế tạo, công nghiệp vật liệu và các doanh nghiệp cung ứng phụ trợ. Thành phố có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp đóng tàu kết nối với cơ sở đào tạo nghề, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghiệp; qua đó hình thành chuỗi cung ứng có khả năng đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các đơn hàng mới.

Ông Phạm Tuấn Hải, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng những năm gần đây ngành Đóng tàu đóng góp đáng kể vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Để phát huy lợi thế, tiềm năng của ngành, cần có giải pháp đồng bộ về mặt bằng sản xuất, nguồn nhân lực, công nghệ và thu hút đầu tư. Thành phố đang nghiên cứu các giải pháp nhằm từng bước tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để doanh nghiệp đóng tàu phục hồi và phát triển”.

Trong năm 2026, thành phố triển khai xây dựng đề án nghiên cứu khôi phục và phát triển ngành đóng tàu. Đây là cơ sở để rà soát toàn diện năng lực hiện có, xác định các lĩnh vực có lợi thế, nhu cầu đầu tư và những cơ chế hỗ trợ cần thiết. Đề án chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi xác định được những nhiệm vụ cụ thể, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, lộ trình thực hiện và kết quả đầu ra có thể kiểm đếm.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình thực hiện Nghị quyết 11-NQ/TU. Mục tiêu tăng trưởng chỉ có thể chuyển thành kết quả khi được cụ thể hóa bằng những công việc thiết thực, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đối với ngành đóng tàu, cần xác định rõ doanh nghiệp nào có khả năng mở rộng sản xuất, dự án nào cần tháo gỡ vướng mắc, nhu cầu nhân lực ra sao và những lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ nào cần ưu tiên phát triển.

Với thành phố Hải Phòng, phát triển ngành đóng tàu là một hướng khai thác lợi thế kinh tế biển và nền tảng công nghiệp sẵn có. Chuyển tiềm năng thành năng lực sản xuất, chuyển chủ trương thành nhiệm vụ cụ thể và chuyển nhiệm vụ thành kết quả thực tế chính là yêu cầu để ngành đóng tàu đóng góp rõ nét hơn vào mục tiêu tăng trưởng của thành phố trong những năm tới.