Bộ Công Thương đề xuất bỏ giấy phép kinh doanh rượu, chuyển sang hậu kiểm

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 105/2017, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2020, về kinh doanh rượu. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bỏ yêu cầu cấp giấy phép đối với doanh nghiệp kinh doanh rượu, chuyển từ tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm.

Theo quy định tại Nghị định 17/2020, kinh doanh rượu thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Các hoạt động sản xuất rượu công nghiệp, sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích kinh doanh, phân phối, bán buôn và bán lẻ rượu có độ cồn từ 5,5 độ trở lên đều phải xin cấp giấy phép.

Đối với hoạt động bán rượu tiêu dùng tại chỗ có độ cồn từ 5,5 độ trở lên, kinh doanh rượu dưới 5,5 độ hoặc sản xuất rượu thủ công để bán cho cơ sở khác chế biến lại, thương nhân phải thực hiện đăng ký với cơ quan có thẩm quyền. Bên cạnh đó, các hoạt động này phải tuân thủ nghiêm các quy định về phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, dự thảo Nghị định do Bộ Công Thương xây dựng đề xuất bãi bỏ thủ tục cấp giấy phép kinh doanh rượu. Theo phương án này, Nhà nước sẽ quản lý thông qua dữ liệu do thương nhân cung cấp, kết hợp với hoạt động hậu kiểm và giám sát việc tuân thủ các tiêu chuẩn, quy định về truy xuất nguồn gốc, nhãn tem và an toàn thực phẩm.

Theo Bộ Công Thương, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư năm 2025, được Quốc hội thông qua ngày 24-8-2026, đã sửa đổi phụ lục danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, kinh doanh rượu không còn thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện này. Quy định có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Dù không còn được xếp vào nhóm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, hoạt động kinh doanh rượu vẫn tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và an toàn xã hội. Trên thực tế, tình trạng thương nhân vi phạm các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia vẫn diễn ra phổ biến. Trong khi đó, việc thiếu các công cụ số hóa, cơ chế chia sẻ thông tin và hoạt động phổ biến pháp lý ngay từ đầu khi bỏ cơ chế cấp phép trước đang gây nhiều khó khăn cho công tác kiểm tra, giám sát.