Chuyển đổi số từ cảng biển đến biên giới

Số hóa công tác chỉ huy, cải cách thủ tục biên phòng

Thực hiện chủ trương chuyển đổi số quốc gia và chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Bộ đội Biên phòng thành phố Hải Phòng đã xây dựng, đưa vào vận hành phần mềm “Chuyển đổi số trong quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia và xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện”. Đây là bước đánh dấu việc chuyển từ phương thức quản lý, điều hành truyền thống sang môi trường số, từng bước tự động hóa quy trình, kết nối và khai thác dữ liệu tập trung, giúp công tác chỉ huy, điều hành nhanh chóng, chính xác và hiệu quả hơn.

Phần mềm vận hành trên mạng truyền số liệu quân sự, với máy chủ đặt tại Trung tâm Tác chiến nghiệp vụ, bảo đảm nguồn điện và đường truyền liên tục 24/7. Dữ liệu mật được mã hóa, kiểm tra nghiêm ngặt về an ninh mạng trước khi đưa vào sử dụng. Ngoài tận dụng hệ thống máy tính hiện có kết nối mạng quân sự, đơn vị còn lắp đặt màn hình lớn tại sảnh Sở Chỉ huy và hành lang các phòng để hiển thị thông tin chung.

Thượng tá Hoàng Thanh Hải, Phó Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng thành phố cho biết phần mềm giúp đổi mới công tác điều hành, chỉ huy trong quản trị công việc, quản lý đơn vị, địa bàn trên môi trường số.

Nhờ đó, thông tin được cập nhật, chia sẻ giữa Ban Chỉ huy với các đơn vị cơ sở theo thời gian thực, giúp công tác chỉ huy, chỉ đạo, điều hành và xử lý các tình huống nhanh chóng, chính xác. Khả năng theo dõi, tổng hợp dữ liệu xuyên suốt từ đơn vị cơ sở lên Ban Chỉ huy thuận lợi hơn.

Nếu như trước đây, việc nắm thông tin ở địa bàn cơ sở phải chờ báo cáo bằng văn bản hoặc điện trực tiếp xuống đơn vị cơ sở, thì nay, chỉ cần truy cập vào hệ thống, có thể theo dõi được thông tin, số liệu, rút ngắn thời gian tổng hợp và không phải làm thủ công như trước.

Tại tuyến cửa khẩu cảng, để “huyết mạch” lưu thông hàng hóa được thuận lợi, thông suốt, Bộ đội Biên phòng thành phố tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết công việc, nhất là đẩy mạnh giải quyết thủ tục biên phòng trên môi trường điện tử.

Bộ đội Biên phòng thành phố duy trì thực hiện toàn trình 10 thủ tục biên phòng điện tử đối với tàu thuyền đến, rời cảng, phục vụ 24/7, kể cả ngày nghỉ, lễ, Tết. Thời gian làm thủ tục biên phòng cho một chuyến tàu được rút ngắn từ khoảng 60 - 90 phút xuống còn 3 - 5 phút; người làm thủ tục có thể khai báo, nhận kết quả ở bất cứ nơi nào có kết nối internet và không phải nộp hồ sơ giấy. Đến năm 2026, đơn vị đã hoàn thành số hóa 100% hồ sơ thủ tục hành chính của giai đoạn 2023 - 2025; năm 2026 đã số hóa 100% hồ sơ.

Trong các năm 2023 - 2025, đơn vị đã tiếp nhận, giải quyết 89.415 hồ sơ thủ tục hành chính. Tính cả số liệu cập nhật năm 2026, tổng số hồ sơ đã tiếp nhận, giải quyết là 110.587 hồ sơ; 100% hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn, không có hồ sơ quá hạn, giải quyết sai, thất lạc hoặc hư hỏng.

Đưa tiện ích số đến với ngư dân

Theo bước chân của những người lính biên phòng đến với các xã, phường ven biển, công nghệ số đã trở thành một phương thức hữu hiệu gắn kết tình quân dân, giữ bình yên nơi biên giới. Một trong những cách làm mới, mang tính đột phá là triển khai mô hình “QR kép - Cẩm nang phòng, chống khai thác IUU và tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm”.

Đây không chỉ là giải pháp ứng dụng công nghệ đơn thuần, mà còn mở ra một phương thức tuyên truyền pháp luật và tiếp nhận thông tin từ nhân dân nhanh chóng, thuận tiện, phù hợp với đặc thù địa bàn biên giới biển.

Chỉ với một mã QR, người dân có thể tiếp cận hai tiện ích: “Cẩm nang phòng, chống khai thác IUU” và kênh tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm. Ngư dân, chủ tàu, thuyền trưởng dễ dàng tra cứu quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU); đồng thời phản ánh, tố giác hành vi vi phạm pháp luật đến lực lượng chức năng nhanh chóng, thuận tiện và bảo mật.

Ông Đồ Thanh Tùng, ngư dân phường Đồ Sơn cho biết thay vì đọc những tài liệu tuyên truyền dài, nhiều quy định pháp luật khó nhớ, người dân chỉ cần quét mã QR bằng điện thoại thông minh để nhanh chóng tra cứu thông tin cần thiết.

Theo Trung tá Nguyễn Ngọc Huân, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Đồ Sơn, việc ứng dụng phần mềm giúp lực lượng biên phòng kịp thời nắm tình hình địa bàn, quản lý phương tiện, ngư dân và nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động.

Việc triển khai mô hình không chỉ nhằm cung cấp thông tin, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho ngư dân, người dân ở khu vực biên giới biển, mà còn hướng đến mục tiêu xây dựng “con người số”, có “nhận thức số” và “năng lực số”.

Các đơn vị cơ sở thành lập tổ hỗ trợ, phổ cập kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ và người dân khu vực biên giới biển. Hoạt động này góp phần nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ của lực lượng biên phòng, giúp người dân tiếp cận tiện ích số và nhận diện, phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Qua đó, phát huy sức mạnh công nghệ gắn với sức mạnh nhân dân, củng cố thế trận biên phòng toàn dân.