Vì sao giới trẻ mê làm chủ cửa hàng trong game?

Công việc đời thường bất ngờ hút giới trẻ trong thế giới ảo

Khác với game nhập vai truyền thống, nơi người chơi hóa thân thành anh hùng chiến đấu với quái vật hay giải cứu thế giới, game mô phỏng kinh doanh (simulation games) lại thu hút giới trẻ bằng những công việc quen thuộc như bán đồ ăn, pha chế, làm bánh hay quản lý nhà hàng.

Trong các trò chơi này, người chơi tiếp nhận đơn hàng, chuẩn bị nguyên liệu, chế biến món ăn, phục vụ khách và thu về tiền ảo. Khoản tiền kiếm được tiếp tục được sử dụng để mua nguyên liệu, mở khóa món mới, trang trí cửa hàng hoặc nâng cấp thiết bị. Vòng lặp "nhận đơn - chế biến - bán hàng - thu lãi - tái đầu tư" tạo cảm giác tiến bộ liên tục, khiến người chơi muốn quay lại để phát triển cơ sở kinh doanh của mình.

Một trong những trò chơi tiêu biểu là Good Pizza, Great Pizza, nơi người chơi hóa thân thành chủ tiệm pizza, tự tay thực hiện các công đoạn từ nhận đơn, cán bột, phết sốt, thêm nguyên liệu đến nướng, cắt bánh và giao cho khách.

Doanh thu từ việc bán bánh được dùng để nâng cấp cửa hàng, mở khóa nguyên liệu và cải thiện tốc độ phục vụ. Theo Google Play, Good Pizza, Great Pizza đạt hơn 100 triệu lượt tải xuống và khoảng 1,87 triệu lượt đánh giá, cho thấy sức hút đáng kể của dòng game mô phỏng công việc đời thường.

Nguyễn Đức (21 tuổi), sinh viên Học viện Ngân hàng, chia sẻ: "Đôi khi mình thấy hơi mất kiên nhẫn vì phải chờ đợi hoặc tích lũy đủ tài nguyên, nhưng chính điều đó lại khiến mình muốn quay lại game thường xuyên để xem nhà hàng của mình có thể phát triển đến đâu".

Khi lượng khách và đơn hàng tăng lên, người chơi phải tính toán thời gian, sắp xếp thứ tự công việc và phân bổ nguồn lực hợp lý. Những thử thách này tạo cảm giác như đang trực tiếp vận hành một cửa hàng.

Ngọc Thu (20 tuổi), sinh viên Trường Đại học Y Dược Thái Bình, hiện sống tại Hưng Yên, cho biết ban đầu cô không kỳ vọng nhiều vì đã quen với thể loại game này. Tuy nhiên, sau 2-3 tháng trải nghiệm, Thu nhận thấy trò chơi có tính thực tế và giúp rèn luyện một số kỹ năng.

"Mình phải ghi nhớ đơn của khách hàng và các công thức khác nhau, điều này giúp mình khá nhiều trong việc rèn luyện trí nhớ. Game sử dụng ngôn ngữ là tiếng Anh nên mình được học thêm các từ vựng của người bản xứ nữa", Thu chia sẻ.

Không chỉ làm chủ tiệm pizza, người trẻ còn thử sức với nhiều công việc khác trong game như bán xôi, làm bánh mì, chiên cá viên, nấu mì cay hay điều hành chuỗi spa. Những công việc vốn đòi hỏi nhiều thời gian, công sức ngoài đời lại trở nên thú vị khi được tái hiện trong môi trường ảo.

Minh Thu, học sinh Trường THCS và THPT Lương Thế Vinh tại Điện Biên, cho biết thường dành khoảng 30 phút sau giờ học thêm để chơi Cooking Fever, trò chơi mô phỏng hoạt động nấu ăn và kinh doanh nhà hàng.

"Em cũng đang muốn hướng tới một ngành học liên quan đến kinh doanh nên em khá thích game dạng đó", Thu nói.

Theo chia sẻ của nhiều người chơi, sức hấp dẫn của dòng game này nằm ở cảm giác được làm chủ, nhìn thấy thành quả nhanh chóng mà không phải đối mặt với những rủi ro tài chính thực tế.

Như Quỳnh (20 tuổi), sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền tại Hà Nội, nhận xét: "Game mô phỏng kinh doanh đem lại sức hút lớn vì người chơi sẽ được trải nghiệm nấu nhiều món ăn mà có thể ở ngoài đời thực họ không có đủ nguyên liệu, máy móc để thực hiện nó".

Thực tế, để mở một quán ăn ngoài đời, người kinh doanh phải bỏ vốn, thuê mặt bằng, mua sắm thiết bị và đối mặt với nguy cơ thua lỗ. Trong game, việc phục vụ sai đơn hay kinh doanh không hiệu quả thường chỉ khiến người chơi mất tiền ảo hoặc phải thực hiện lại nhiệm vụ.

Chính sự khác biệt này tạo điều kiện để người chơi thoải mái thử nghiệm, mắc sai lầm và tìm cách cải thiện hoạt động kinh doanh mà không chịu áp lực như ngoài đời.

Sức hút của dòng game còn lan rộng trên các nền tảng mạng xã hội như Threads, TikTok. Nhiều bạn trẻ đăng tải trải nghiệm "đi làm" trong game, kể chuyện gặp khách khó tính, chia sẻ mẹo tối ưu quy trình phục vụ hoặc giới thiệu trò chơi do chính mình sáng tạo.

Từ một hình thức giải trí cá nhân, game mô phỏng kinh doanh dần trở thành chủ đề kết nối những người có chung sở thích, tạo ra các cộng đồng trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ những tình huống thú vị trong thế giới ảo.

Mặt trái của thú vui kinh doanh trong game

Dù mang đến cảm giác làm chủ và cơ hội trải nghiệm nhiều công việc, game mô phỏng kinh doanh vẫn có khoảng cách đáng kể so với hoạt động kinh doanh thực tế.

Như Quỳnh thừa nhận: "Trong game, mình thường chỉ cần hoàn thành nhiệm vụ hoặc tích lũy đủ tài nguyên là có thể phát triển cửa hàng, còn ngoài đời thì không dễ dàng như thế".

Nếu trong game, người chơi có thể nhanh chóng mở rộng cửa hàng nhờ hoàn thành nhiệm vụ, thì kinh doanh ngoài đời đòi hỏi nhiều yếu tố phức tạp hơn như nguồn vốn, nhân sự, thị trường, khả năng quản lý và xử lý rủi ro.

Bên cạnh đó, cơ chế liên tục mở khóa nhiệm vụ, tích lũy tài nguyên và nâng cấp cửa hàng cũng có thể khiến người chơi khó dừng lại đúng thời điểm.

Khánh Toàn (20 tuổi), sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, kể từng có giai đoạn xao nhãng việc học vì dành quá nhiều thời gian chơi game.

"Hồi thi vào cấp 3 mình cũng có khoảng thời gian xao nhãng việc học vì dành quá nhiều thời gian chơi game. Sau đó, mình và bố mẹ mình đã phải đặt ra quy định 1 tuần được sử dụng điện thoại trong bao nhiêu giờ", Toàn chia sẻ.

Không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập, việc dành quá nhiều thời gian cho game còn có thể làm xáo trộn sinh hoạt, khiến người chơi trì hoãn công việc hoặc thức khuya để hoàn thành nhiệm vụ.

Mai Linh (20 tuổi), sinh viên Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, thừa nhận từng nhiều lần rơi vào tình trạng này khi chơi Animal Restaurant.

"Có những hôm mình định chơi một lúc để giải trí sau khi học xong, nhưng vì muốn hoàn thành thêm nhiệm vụ trong Animal Restaurant nên cứ chơi lâu hơn, đến lúc nhìn lại thì đã muộn và phải làm bài tập sát giờ đi ngủ", Linh kể.

Theo Linh, cảm giác muốn hoàn thành thêm một nhiệm vụ, tích lũy thêm tiền hoặc mở khóa một tính năng mới dễ khiến thời gian chơi kéo dài hơn dự định.

Nhận thấy điều đó, cô chủ động giới hạn thời gian giải trí, thậm chí tạm ngừng chơi trong những giai đoạn có nhiều bài tập, bài kiểm tra hoặc công việc cần hoàn thành.

"Theo mình, cách này vừa giúp mình tập trung vào những việc cần ưu tiên, vừa có thể tiếp tục chơi lại khi đã sắp xếp ổn thỏa công việc", Linh nói.

Đồng quan điểm, Khánh Toàn cho rằng mỗi người cần xác định game chỉ là hình thức giải trí, không nên để những nhiệm vụ trong thế giới ảo lấn át việc học tập, sinh hoạt và các mối quan hệ ngoài đời.

Từ quầy hàng nhỏ đến tiệm pizza hay nhà hàng đông khách, game mô phỏng kinh doanh đang trở thành lựa chọn giải trí của nhiều bạn trẻ sau giờ học tập, làm việc. Những trải nghiệm này có thể mang lại niềm vui, cảm giác thành tựu và cơ hội rèn luyện một số kỹ năng cơ bản.

Tuy nhiên, cảm giác làm chủ cửa hàng trong thế giới ảo không thể thay thế trải nghiệm và trách nhiệm của công việc thực tế. Điều quan trọng là người chơi biết kiểm soát thời gian, cân bằng giữa giải trí và cuộc sống, để những phút giây "đi làm" trong game thực sự là cách thư giãn thay vì trở thành áp lực mới.