Hải Phòng nâng cấp mạng lưới cấp cứu ngoại viện

Mỗi quyết định, mỗi sự phối hợp đều có thể tạo ra khác biệt giữa sự sống và di chứng, giữa cơ hội hồi phục và mất mát không thể bù đắp.

Cơ động nhanh, sơ cứu kịp thời

Trong cuộc sống hằng ngày, không khó để gặp các trường hợp bị đột quỵ, nhồi máu cơ tim, tai nạn giao thông, hay trẻ bị hóc dị vật dẫn đến ngừng thở… Trong những tình huống đó, chỉ chậm vài phút, cơ hội cứu sống người bệnh giảm đáng kể. Vì vậy, cấp cứu ngoại viện không đơn thuần là vận chuyển người bệnh đến bệnh viện mà còn là quá trình tiếp nhận thông tin, điều phối lực lượng, sơ cứu và xử trí ban đầu ngay tại hiện trường.

Với người cao tuổi, những tình huống khẩn cấp như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay tai nạn ngã, chảy máu luôn là nỗi lo thường trực. Cấp cứu ngoại viện ban đầu rất quan trọng, giành giật thời gian vàng, tăng cơ hội sống và giảm nguy cơ biến chứng.

Mỗi năm cả nước ghi nhận khoảng 222.000 trường hợp đột quỵ, nhưng phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận kịp thời với hệ thống cấp cứu. Chỉ có khoảng 23,2% người bệnh được đưa đến cơ sở y tế trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - “thời gian vàng” để can thiệp hiệu quả. Bên cạnh đó, chỉ khoảng 20% số người bệnh được vận chuyển đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp. Tại Hải Phòng, mặc dù chưa có con số thống kê cụ thể, song công tác cấp cứu ngoại viện cũng đang đặt ra nhiều vấn đề cần lưu tâm.

Bác sĩ chuyên khoa 1 Vũ Hồng Quang, Trưởng Khoa cấp cứu ngoại viện (Trung tâm Cấp cứu 115 Hải Phòng) cho biết, trước hợp nhất, thành phố Hải Phòng trước đây có Trung tâm cấp cứu 115, còn tỉnh Hải Dương chưa có đơn vị hoạt động tương tự. Trong khi đó, nhân lực, phương tiện có hạn, tạo áp lực rất lớn đến công tác cấp cứu ngoại viện. Công tác cấp cứu ngoại viện còn chịu ảnh hưởng từ hệ thống giao thông, tắc đường, người dân hiếu kỳ tập trung rất đông khi có tai nạn cũng ảnh hưởng đến công tác sơ cấp cứu ban đầu. Mặc dù gặp nhiều khó khăn song đội ngũ y, bác sĩ kíp cấp cứu luôn nỗ lực, cố gắng đến với người bệnh nhanh nhất, để tăng cơ hội sống cho người bệnh.

Theo chỉ tiêu kế hoạch, mỗi năm, Trung tâm Cấp cứu 115 Hải Phòng thực hiện vận chuyển cấp cứu khoảng 5.000 người bệnh. 9 tháng năm nay, trung tâm thực hiện 8.330 chuyến, vượt 66% kế hoạch cả năm; vận chuyển hơn 5.600 người bệnh, vượt 12% so với cả năm. Trung tâm bảo đảm xe lên đường trước 5 phút sau khi nhận điện thoại đạt 98% so với kế hoạch. Các chuyến cấp cứu đều an toàn, hiệu quả.

Ngoài ra, trung tâm duy trì đặt xe cứu thương và kíp cấp cứu với đầy đủ phương tiện cấp cứu tại điểm Trạm Y tế Thuỷ Sơn, Bệnh viện Đa khoa quốc tế Hải Phòng, Bệnh viện Vinmec, Bệnh viện Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương…

Phát triển cấp cứu ngoại viện

Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282 của Chính phủ về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức lại hệ thống cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp hơn, liên thông hơn, phản ứng nhanh hơn. Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện không chỉ là yêu cầu chuyên môn, mà còn là yêu cầu mang tính nhân văn, là thước đo năng lực tổ chức của ngành y tế và của cả hệ thống bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Đề án Cấp quốc gia nhằm phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030 xác định, phấn đấu đạt ít nhất 1 xe cứu thương/100.000 dân. Đồng thời, mở rộng đối tượng đào tạo không chỉ cán bộ y tế mà còn đào tạo kỹ năng sơ cứu cho cảnh sát phòng cháy, chữa cháy, cảnh sát giao thông, tiếp viên hàng không, học sinh, người dân…

Bên cạnh đó, việc trang bị trang thiết bị trên xe cấp cứu cũng được quan tâm, đầu tư. Nếu như trước đây, nhiều xe cứu thương thực chất chỉ là xe vận chuyển người bệnh thì đề án này đã hướng tới việc chuẩn hóa quy chuẩn xe cứu thương (từ kích thước, trang thiết bị, hệ thống liên hoàn như giường cấp cứu, máy sốc điện, oxy...) theo tiêu chuẩn quốc tế. Vì vậy, các cán bộ y tế được nâng cao kỹ năng, năng lực và tự tin hơn khi có phương tiện tốt để cứu chữa bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch.

Hải Phòng là một trong 6 địa phương đầu tiên được thí điểm nâng cấp mạng lưới cấp cứu ngoại viện, trong khuôn khổ Đề án Cấp quốc gia nhằm phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030, cùng với các tỉnh, thành phố Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Đà Nẵng, An Giang.

Trong khuôn khổ thực hiện đề án, Trung tâm Cấp cứu 115 được Vingroup bàn giao 15 xe cứu thương hiện đại cùng trang thiết bị đạt chuẩn EN 1789:2020, theo khuyến cáo của WHO và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, đồng thời tuân thủ QCVN 31:2012/BYT. Mỗi xe được ví như “phòng cấp cứu di động”, trang bị máy thở chuyên dụng, máy sốc điện tích hợp monitor, siêu âm FAST exam, điện tim 12 đạo trình kết nối từ xa, bộ đặt nội khí quản có camera, nẹp cố định chấn thương và nhiều dụng cụ cấp cứu khác.

Ngoài ra, theo quy hoạch, mạng lưới cấp cứu ngoại viện Hải Phòng hiện có 8 trạm vệ tinh đặt tại những khu vực đông dân cư và trung tâm đô thị; dự kiến trong thời gian tới sẽ tăng lên 12 trạm, với đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, thuốc và xe cấp cứu trực 24/7. Toàn hệ thống được điều phối thống nhất từ Bộ phận Điều phối cấp cứu 115 tại Trung tâm Cấp cứu 115 Hải Phòng, bảo đảm mọi cuộc gọi khẩn cấp đều được tiếp nhận - phân tuyến - triển khai lực lượng nhanh chóng. Hệ thống nhân sự cũng sẽ được bổ sung, tất cả đều được đào tạo theo chuẩn quốc tế về hồi sinh tim phổi, xử trí đa chấn thương, cấp cứu đường biển, vận chuyển hồi sức nâng cao… giúp chuẩn hóa năng lực phản ứng trên toàn mạng lưới.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Chính, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Hải Phòng cho biết: Không chỉ hỗ trợ phương tiện hiện đại phục vụ công tác cấp cứu, trung tâm cũng được Bộ Y tế, Tập đoàn Vingroup tài trợ phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin trong điều phối cấp cứu và đang trong giai đoạn đầu triển khai. Việc ứng dụng phần mềm được kỳ vọng mang lại nhiều ưu việt, cụ thể, khi người dân gọi điện vào số tổng đài cấp cứu, trung tâm biết vị trí, địa điểm đang ở đâu và sẽ có phương pháp để sàng lọc thông tin, tư vấn, hướng dẫn hiệu quả, nhanh nhất. Bên cạnh đó, trung tâm đang tập trung đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ y tế, sử dụng thành thạo, hiệu quả các trang thiết bị sẵn có để bảo đảm tính chuyên môn, chuyên nghiệp hơn.