Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh

Dấu ấn Hải Phòng trên màn ảnh

Với nhiều khán giả, phim “Sóng ở đáy sông” gợi nhớ nhân vật Núi với cuộc đời nhiều biến cố và hình ảnh Hải Phòng những năm 1960. Bộ phim truyền hình chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Lê Lựu, đạo diễn Lê Đức Tiến, phát sóng lần đầu năm 2000, đến nay vẫn được khán giả nhắc nhớ. Vai Núi cũng trở thành dấu ấn trong sự nghiệp diễn xuất của NSND Xuân Bắc.

Bà Lê Thị Mai, ở phường Lê Chân, chia sẻ: “Tôi vẫn nhớ và thích xem “Sóng ở đáy sông” vì câu chuyện của anh Núi và những nhân vật trong phim rất đời thường. Mỗi khi xem lại, tôi còn chú ý đến những con phố, ngôi nhà, nếp sinh hoạt của người Hải Phòng ngày trước. Phim đã lâu nhưng xem vẫn thấy gần gũi, đậm nét ký ức của thời chúng tôi”.

Không chỉ có “Sóng ở đáy sông”, Hải Phòng từng đi vào điện ảnh qua những câu chuyện gắn với lịch sử và đời sống thành phố. Phim “Khói trắng” (1963), kịch bản Nguyễn Hoàng, đạo diễn Tiến Lợi, khai thác câu chuyện tại Nhà máy Xi măng Hải Phòng. Phim “Biển lửa” (1966), kịch bản Phù Thăng, đạo diễn Phạm Kỳ Nam lấy cảm hứng từ trận đánh sân bay Cát Bi trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Những bộ phim ghi lại dấu ấn của thành phố công nghiệp và tinh thần chiến đấu của người dân đất Cảng.

Nhà biên kịch Tô Hoàng Vũ, Chủ tịch Hội Điện ảnh truyền hình Hải Phòng, nhắc đến những người làm phim qua nhiều thế hệ như những “người viết sử bằng hình”, góp phần lưu giữ chặng đường phát triển của thành phố. Kho phim về Hải Phòng vì thế không chỉ có giá trị nhìn lại quá khứ, mà còn gợi mở những đề tài có thể tiếp tục được khai thác.

Năm 2017, cảnh quan Cát Bà, vịnh Lan Hạ được chọn làm bối cảnh cho bộ phim “Kong: Skull Island”của đạo diễn Jordan Vogt-Roberts. Bộ phim đưa hình ảnh vùng biển đảo Hải Phòng đến với khán giả quốc tế, cho thấy cảnh quan nơi đây có thể đáp ứng yêu cầu của những dự án phim quy mô lớn. Đây cũng là hướng khai thác khác bên cạnh những câu chuyện về lịch sử và con người thành phố.

Theo nhà biên kịch Nguyễn Long Khánh, Hải Phòng còn nhiều đề tài có thể phát triển thành tác phẩm điện ảnh, như câu chuyện về Nữ tướng Lê Chân, những năm tháng kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ gắn với những con tàu không số hay quá trình xây dựng thành phố. Cùng với hệ thống di tích, cảnh quan và đời sống đương đại, Hải Phòng có đội ngũ làm nghề trong các lĩnh vực biên kịch, đạo diễn, diễn viên, quay phim. Ông cho rằng: “Các nguồn lực này nếu được giới thiệu rộng rãi hơn sẽ tạo cơ hội để thành phố kết nối với các nhà sản xuất và đưa những câu chuyện về Hải Phòng lên màn ảnh”.

Đón chờ những kết nối mới

Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh” do thành phố Hải Phòng phối hợp với Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam tổ chức, dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến 23/11/2026. Chương trình gồm diễn đàn chuyên đề, triển lãm “Việt Nam trên màn ảnh”, chương trình nghệ thuật “Điểm hẹn Hải Phòng - Những bài hát trong phim”, kết nối doanh nghiệp điện ảnh, khảo sát bối cảnh và chiếu phim phục vụ công chúng.

Trong đó, hoạt động khảo sát bối cảnh và kết nối doanh nghiệp tạo cơ hội để các nhà làm phim tìm hiểu địa điểm phù hợp với kịch bản, gặp gỡ đối tác và trao đổi khả năng hợp tác. Triển lãm, chương trình nghệ thuật và các buổi chiếu phim giúp công chúng nhìn lại dấu ấn điện ảnh, đồng thời giới thiệu hình ảnh Hải Phòng qua màn ảnh.

Nhà biên kịch Nguyễn Long Khánh hy vọng diễn đàn sẽ mở ra cơ hội để Hải Phòng bứt phá trong lĩnh vực điện ảnh. Theo ông, thành phố cần chủ động giới thiệu những câu chuyện, cảnh quan và lợi thế của mình, tăng cường kết nối với các nhà sản xuất, đạo diễn và người làm nghề. Qua đó, những đề tài về Hải Phòng có thêm cơ hội được phát triển thành kịch bản và đưa lên màn ảnh.

Thực tế, lựa chọn địa điểm quay không chỉ phụ thuộc vào cảnh đẹp. Đoàn phim còn cần thông tin đầy đủ về bối cảnh, đầu mối làm việc rõ ràng, sự phối hợp của địa phương và điều kiện tổ chức ghi hình. Bởi vậy, việc đón các đoàn làm phim, nhất là đoàn phim quốc tế, là cơ hội quảng bá hình ảnh thành phố.

Diễn đàn điện ảnh tháng 11 tới hy vọng mở ra cơ hội để Hải Phòng kết nối với các đơn vị sản xuất, giới thiệu những địa điểm giàu tiềm năng và trao đổi khả năng hợp tác. Từ những cuộc gặp gỡ này, các ý tưởng có thể tiếp tục được phát triển thành dự án cụ thể, để câu chuyện, con người và cảnh sắc đất Cảng có thêm cơ hội hiện diện trên màn ảnh.