Liên kết phát triển vùng trồng hành tỏi ở Kinh Môn

Liên kết bao tiêu nông sản còn nhỏ lẻ

Vụ đông năm nay, bà Phạm Thị Tính ở phường Trần Liễu tiếp tục trồng khoảng 2 mẫu hành, liên kết với cơ sở hành phi Tuấn Thịnh để bao tiêu sản phẩm. Tham gia mô hình, bà được hướng dẫn kỹ thuật canh tác, giá bán hành cao hơn từ 5 - 7% so với giá thị trường. Trong vụ trước, dù giá hành giảm, gia đình bà vẫn tiêu thụ được sản phẩm theo hợp đồng đã ký, hạn chế rủi ro trong sản xuất.

Bà Phạm Thị Tính ở phường Trần Liễu cho biết: "Vụ trước, giá hành xuống thấp, nhiều hộ trồng hành gặp khó khăn trong tiêu thụ. Gia đình tôi có hợp đồng bao tiêu từ trước nên vẫn bán được hành, không bị lỗ. Được hướng dẫn kỹ thuật và có đầu ra ổn định, chúng tôi yên tâm đầu tư sản xuất hơn".

Mô hình liên kết giữa người trồng với cơ sở thu mua, chế biến giúp nông dân chủ động hơn về đầu ra, đồng thời tạo nguồn nguyên liệu cho cơ sở sản xuất. Tuy nhiên, số hộ tham gia còn hạn chế, chưa hình thành được sự phối hợp chặt chẽ giữa các khâu sản xuất, thu mua và chế biến.

Trên thực tế, dù đã hình thành các vùng sản xuất tập trung, việc liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tại Kinh Môn vẫn chưa chặt chẽ. Phần lớn nông sản vẫn phụ thuộc vào thị trường, giá cả thường xuyên biến động, khiến thu nhập của người trồng hành, tỏi chưa ổn định.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, Phó Chủ tịch UBND xã Nam An Phụ, mới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với chính quyền địa phương khảo sát vùng trồng tỏi, đồng thời làm việc với Công ty TNHH KSS Việt Nam và các đơn vị liên quan để trao đổi về khả năng hợp tác sản xuất, thu mua và chế biến. Qua khảo sát điều kiện thổ nhưỡng, kỹ thuật canh tác, năng suất và chất lượng nông sản, các bên đánh giá khả năng hình thành vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.

“Thời gian tới, xã tiếp tục phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường thử nghiệm các biện pháp canh tác, hướng dẫn người dân áp dụng quy trình sản xuất theo hướng hữu cơ, bền vững. Đồng thời, địa phương mong muốn thu hút thêm doanh nghiệp liên kết với hợp tác xã và người dân trong các khâu, từ hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức sản xuất đến thu mua, chế biến. Qua đó, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao chất lượng, giá trị hành, tỏi và ổn định đầu ra cho nông dân”, bà Nhàn cho biết.

Khu vực Kinh Môn cũ hiện có khoảng 4.000 - 4.200 ha hành, tỏi mỗi năm, tập trung chủ yếu tại xã Nam An Phụ và các phường Trần Liễu, Bắc An Phụ, Phạm Sư Mạnh... Đến nay, người dân cơ bản hoàn thành gieo trồng và đang tập trung chăm sóc cây. Với năng suất trung bình 16 - 17 tấn/ha, cây hành, tỏi mang lại giá trị kinh tế hơn 1.000 tỷ đồng mỗi năm.

Diện tích trồng lớn tạo lợi thế để phát triển sản xuất hàng hóa. Tuy nhiên, việc tổ chức sản xuất đồng bộ, thống nhất quy trình canh tác, bảo đảm chất lượng và chủ động kế hoạch cung ứng vẫn là những vấn đề cần giải quyết.

Khai thác lợi thế, mở rộng liên kết

Những hạn chế trong liên kết sản xuất cũng ảnh hưởng đến việc mở rộng chế biến và tiêu thụ nông sản tại địa phương. Tại phường Trần Liễu, cơ sở hành phi Tuấn Thịnh mỗi ngày cung ứng khoảng 4 - 5 tạ hành phi ra thị trường, góp phần tiêu thụ hành nguyên liệu tại địa phương. Tuy nhiên, sản phẩm chủ yếu được bán qua chợ truyền thống và khách hàng quen, chưa có nhiều hợp đồng tiêu thụ lớn, ổn định. Đầu ra còn thiếu chắc chắn khiến cơ sở thận trọng khi mở rộng sản xuất và tăng lượng hành thu mua từ nông dân.

Bà Trần Thị Thịnh, chủ cơ sở hành phi Tuấn Thịnh cho biết: “Chúng tôi muốn mở rộng sản xuất để thu mua được nhiều hành hơn cho bà con. Tuy nhiên, sản phẩm làm ra phải tiêu thụ được thì cơ sở mới có thể duy trì và phát triển lâu dài. Nếu có thêm đầu mối tiêu thụ ổn định, chúng tôi sẽ chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và thu mua nguyên liệu tại địa phương”.

Để khắc phục những hạn chế trên, cần phát huy vai trò của hợp tác xã trong tập hợp nông dân, tổ chức sản xuất theo quy trình thống nhất, bảo đảm chất lượng và sản lượng. Chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật, hướng dẫn quy trình canh tác phù hợp; doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xây dựng vùng nguyên liệu, thống nhất tiêu chuẩn sản phẩm đến ký kết hợp đồng thu mua.

Cùng với đó, cần khuyến khích các cơ sở chế biến, doanh nghiệp đầu tư vào sơ chế, bảo quản và mở rộng thị trường tiêu thụ. Các bên cần thực hiện nghiêm cam kết về chất lượng, sản lượng và thời gian giao nhận, từng bước xây dựng mối liên kết ổn định, lâu dài. Khi kế hoạch sản xuất gắn với nhu cầu thị trường và khả năng tiêu thụ, nông dân sẽ chủ động hơn trong sản xuất, còn doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu ổn định để phát triển.

Với lợi thế về diện tích, sản lượng và kinh nghiệm canh tác, Kinh Môn có điều kiện phát triển vùng hành, tỏi theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp sẽ góp phần nâng cao chất lượng, giá trị nông sản, ổn định đầu ra và phát triển bền vững vùng trồng hành, tỏi.