Đảng viên trẻ - sức sống mới ở nông thôn. Bài 1: Người trẻ rời ruộng, chi bộ khó tạo nguồn đảng viên

Các khu, cụm công nghiệp phát triển mạnh đang tạo thêm nhiều việc làm, thu nhập cho người dân nông thôn Hải Phòng. Nhưng phía sau dòng người trẻ rời ruộng vào nhà máy là bài toán thiếu lao động trẻ trong sản xuất nông nghiệp và khó khăn trong tạo nguồn, phát triển đảng viên ở nhiều chi bộ nông thôn.

Ruộng đồng vắng bóng thanh niên

Công nghiệp hóa, đô thị hóa đang làm thay đổi nhanh chóng diện mạo nhiều vùng quê Hải Phòng. Những cánh đồng từng là nguồn sinh kế chính của người dân nay nằm cạnh các khu, cụm công nghiệp, tuyến đường giao thông và khu dân cư mới.

Sau sáp nhập, xã Mao Điền có 4 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng 500 ha; xã Lai Khê có 2 khu công nghiệp, 2 cụm công nghiệp với tổng diện tích hơn 400 ha; phường Tứ Minh có khu công nghiệp Đại An rộng hơn 600 ha. Xã An Hưng cũng vừa quy hoạch phát triển 2 cụm công nghiệp với tổng diện tích hơn 79 ha.

Sự phát triển của công nghiệp tạo thêm nhiều việc làm với thu nhập ổn định, khiến không ít thanh niên lựa chọn làm việc tại doanh nghiệp thay vì gắn bó với ruộng đồng. Đây là xu hướng tất yếu, nhưng cũng khiến lực lượng trực tiếp sản xuất nông nghiệp ngày càng già hóa.

Ông Hoàng Xuân Thương, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Lai Khê cho biết, toàn xã có hơn 40.000 nhân khẩu, trong đó lực lượng lao động trong độ tuổi chiếm khoảng 65%, lao động trẻ chiếm khoảng 30%. Khoảng 90% số lao động trẻ lựa chọn làm việc tại các doanh nghiệp, nhà máy hoặc kinh doanh dịch vụ.

“Diện tích đất nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ lớn, nhưng phần lớn người trong độ tuổi lao động lựa chọn làm việc tại các doanh nghiệp, công ty. Vì vậy, việc tổ chức sản xuất nông nghiệp gặp khó khăn do lực lượng lao động chủ yếu là người lớn tuổi”, ông Thương cho biết.

Tình trạng thiếu lao động trẻ cũng đặt ra yêu cầu thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp. Với cách sản xuất manh mún, phụ thuộc nhiều vào sức người, việc duy trì đồng ruộng ngày càng khó khăn. Muốn giữ đất và phát triển sản xuất, các địa phương cần đẩy mạnh cơ giới hóa, liên kết sản xuất, tập trung ruộng đất và thu hút những người có năng lực tổ chức sản xuất.

Tại xã An Trường, khu công nghiệp Tràng Duệ giai đoạn 3 được triển khai xây dựng từ năm 2025, với diện tích quy hoạch trên địa bàn hơn 615 ha. Tuy nhiên, từ trước đó, phần lớn thanh niên địa phương đã làm việc tại Khu công nghiệp Tràng Duệ. Hiện xã có 12 thôn, trong đó 8 thôn có phần lớn diện tích đất nằm trong quy hoạch khu công nghiệp.

Bí thư Đoàn xã An Trường Phan Viết Minh cho biết, nhiều năm qua, khoảng 95% số thanh niên trên địa bàn đi làm tại khu công nghiệp Tràng Duệ. Địa phương mong muốn tổ chức nhiều hoạt động thu hút thanh niên tham gia, phát hiện và bồi dưỡng những nhân tố ưu tú trong thanh niên nông thôn để tạo nguồn phát triển Đảng, nhưng gặp không ít khó khăn.

Tại thôn Xuân Áng, xã An Lão, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân Đinh Thị Phùng cho biết, phần lớn người làm việc trên đồng ruộng hiện nay là người trung tuổi, do thanh niên đã đi làm tại các doanh nghiệp. Điều này cũng khiến việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất gặp hạn chế.

Anh Phạm Văn Tùng, đảng viên Chi bộ thôn Xuân Áng, hiện làm việc tại một doanh nghiệp tư nhân thuộc cụm công nghiệp thị trấn Trường Sơn cũ chia sẻ rằng, một số đảng viên làm việc tại doanh nghiệp rất mong muốn tham gia sinh hoạt chi bộ đầy đủ và đóng góp ý kiến xây dựng địa phương. Tuy nhiên, do công việc bận rộn, có thời điểm họ không thể tham gia sinh hoạt định kỳ đúng lịch. Trước tình hình đó, cấp ủy chi bộ đã tạo điều kiện để nhóm đảng viên này sinh hoạt vào buổi tối, đồng thời cung cấp thông tin về địa phương để họ nắm bắt tình hình.

Chi bộ nông thôn khó phát triển đảng viên

Thanh niên dịch chuyển sang làm việc tại các doanh nghiệp không chỉ khiến lực lượng lao động nông nghiệp thiếu hụt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến công tác tạo nguồn, phát triển đảng viên ở cơ sở.

Tại xã An Quang, trong số 13 chi bộ thôn mới, chỉ có 3 chi bộ thôn kết nạp được đảng viên. Một số chi bộ thôn nhiều năm liền chưa kết nạp được đảng viên.

Tại thôn Câu Trung, dù chi bộ tích cực tạo nguồn song 2 năm qua vẫn chưa kết nạp được đảng viên mới. Bí thư Chi bộ Nguyễn Văn Hiểu cho biết, chi bộ chú trọng tạo nguồn từ đoàn viên, thanh niên. Tuy nhiên, nhiều người trẻ sau khi học xong đi làm xa hoặc vào làm việc tại doanh nghiệp, ít có điều kiện tham gia các hoạt động ở địa phương, khiến việc theo dõi, bồi dưỡng gặp khó khăn.

Tại thôn Câu Hạ A, có trường hợp được kết nạp Đảng 9 năm nhưng sau đó xin ra khỏi Đảng vì bận công việc tại doanh nghiệp. Thực tế này cho thấy khó khăn của chi bộ nông thôn không chỉ nằm ở việc tìm nguồn thanh niên để bồi dưỡng mà còn ở việc duy trì mối liên hệ giữa người trẻ với tổ chức Đảng tại địa phương.

Tại thôn Tiên Cầm, xã An Hưng, sau khi hợp nhất 4 thôn An Áo, Tiên Cầm 1, Tiên Cầm 2 và Tiên Cầm 3, địa bàn có gần 1.000 hộ dân. Bí thư Chi bộ Nguyễn Hoàng Lược cho biết, công tác tạo nguồn phát triển đảng viên vẫn gặp nhiều khó khăn.

“Chi bộ rất muốn tạo được nguồn đảng viên trẻ nhưng thực tế thanh niên có nhiều lựa chọn khác cho tương lai. Người học tiếp, người đi làm xa, người làm việc theo ca tại doanh nghiệp nên khó tham gia thường xuyên các hoạt động ở địa phương”, bà Lược nói.

Theo Ban Tổ chức Thành ủy, trong 6 tháng đầu năm 2026, các chi bộ thôn, tổ dân phố kết nạp 1.028 đảng viên mới; các đơn vị sự nghiệp kết nạp 3.225 đảng viên, các cơ quan nhà nước kết nạp 3.339 đảng viên. Xét theo ngành nghề, có 4.943 đảng viên mới là cán bộ, công chức; 152 người làm trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp và 1.855 người là học sinh, sinh viên. Các con số cho thấy đảng viên mới ở nông thôn chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong số đảng viên mới kết nạp.

Kết luận số 46 ngày 2/12/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy về tiếp tục nâng cao chất lượng công tác đảng viên của Đảng bộ thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030 cũng chỉ rõ, tỷ lệ kết nạp đảng viên ở khu vực nông thôn những năm qua còn thấp, cơ cấu đảng viên trẻ chưa cao.

Theo ông Nguyễn Hồng Vinh, Phó Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Hải Phòng, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng sự phát triển của các khu, cụm công nghiệp đã thu hút đông đảo thanh niên nông thôn vào làm việc tại doanh nghiệp. Điều này khiến các chi bộ nông thôn gặp khó khăn trong việc tạo nguồn, phát triển đảng viên trẻ.

Trước thực tế đó, công tác tuyên truyền, tạo nguồn phát triển đảng viên tại các chi bộ nông thôn cần được chú trọng hơn. Từ năm 2026, Thành ủy giao chỉ tiêu phát triển đảng viên theo quý cho các chi bộ, đồng thời lấy kết quả thực hiện làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của lãnh đạo địa phương. Đây được xem là một trong những giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả công tác phát triển đảng viên ở khu vực nông thôn.

---------------------------------------

Bài 2: Gieo niềm tin trên đồng ruộng