Thí điểm dự án nhà ở thương mại - Khơi thông nguồn lực đất đai

Tháo gỡ dự án, khu đất sử dụng chưa hiệu quả

Theo Thông báo số 137/TB-UBND của UBND thành phố ngày 6/10/2026, khu đất 41 ha trên tuyến đường Phạm Văn Đồng (phường Đồ Sơn) do Công ty CP Du lịch dịch vụ thủy sản Đồ Sơn quản lý được chấp thuận để thực hiện Dự án khu đô thị phức hợp với số vốn đầu tư khoảng 5.700 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong quý IV/2032. Đây là khu đất có quy mô lớn nhất trong danh mục các khu đất dự kiến thực hiện theo Nghị quyết số 171/2024/QH15 về thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất đã được HĐND thành phố thông qua (đợt 2).

Khu đất này vốn là đất nuôi trồng thuỷ sản với hình thức sử dụng trả tiền thuê hằng năm. Nhiều năm qua, hoạt động nuôi trồng thủy cầm chừng, hiệu quả kinh tế đạt thấp, lãng phí đất đai. Nhưng do vướng mắc quy định pháp luật đất đai, quy hoạch, khu đất chưa thể chuyển đổi mục đích khác để sử dụng hiệu quả hơn.

Thực hiện Nghị quyết số 171 của Quốc hội, thành phố tập trung chỉ đạo sở, ngành liên quan rà soát để tháo gỡ, hạn chế tình trạng đất đai sử dụng kém hiệu quả. Kết quả, 41 ha đất nuôi trồng thủy sản được xem xét, đủ điều kiện để thực hiện dự án nhà ở thương mại. Cùng với khu đất này, Công ty CP Du lịch dịch vụ thủy sản Đồ Sơn có 2 khu đất được đưa vào danh mục thực hiện dự án nhà ở thương mại theo Nghị quyết 171: Dự án nhà ở thương mại trên đường Nguyễn Hữu Cầu có diện tích 7,5 ha, vốn đầu tư 900 tỷ đồng; Dự án tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại, dịch vụ tại số 262 phố Nguyễn Hữu Cầu có diện tích hơn 3 ha, vốn đầu tư 1.500 tỷ đồng.

Cùng với các dự án trên, thực hiện Thông báo số 327/TB-UBND ngày 6/10/2026 của UBND thành phố Hải Phòng, Sở Nông nghiệp và Môi trường vừa công khai Danh mục các khu đất dự kiến thực hiện dự án thí điểm theo Nghị quyết số 171/2024/QH15 (đợt 2), được HĐND thành phố phê duyệt tại Nghị quyết số 46/NQ-HĐND ngày 25/9/2026. Các khu đất này nằm tại các phường Gia Viên, Hải An, Đồ Sơn, Hồng An; tổng diện tích hơn 61 ha, với tổng mức đầu tư dự kiến 11.346 tỷ đồng.

Trong số 10 dự án trên, có 9 dự án thực hiện theo hình thức nhà đầu tư đang có quyền sử dụng đất. Trong số này chỉ có dự án tổ hợp chung cư tại thửa 02/B1 16 26BC, đường Lê Hồng Phong, phường Gia Viên do Công ty TNHH Thương mại Vượng Tiến đăng ký thực hiện là theo hình thức nhà đầu tư nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án.

Trước đó, tháng 4/2026, HĐND thành phố thông qua danh mục 3 khu đất thực hiện dự án thí điểm nhà ở thương mại (đợt 1), tổng diện tích hơn 6,2 ha. Đó là dự án tại số 64 - 66 phố Trần Khánh Dư, phường Ngô Quyền; Dự án tại số 746 đường Nguyễn Văn Linh, phường An Biên, diện tích 2,6 ha và Dự án tại phường Chu Văn An, diện tích 3 ha.

Mở rộng phạm vi chuyển đổi

Nghị quyết 171/2024/QH15 của Quốc hội cho phép thí điểm trên phạm vi toàn quốc; áp dụng với 4 nhóm: doanh nghiệp nhận quyền sử dụng đất, doanh nghiệp đang có quyền sử dụng đất, doanh nghiệp vừa đang có vừa nhận quyền sử dụng đất và doanh nghiệp được thành lập để thực hiện dự án trên đất của cơ sở sản xuất, kinh doanh phải di dời.

Cơ chế này mở rộng phạm vi loại đất được phép chuyển đổi mục đích để làm nhà ở thương mại, bao gồm cả đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải đất ở và đất ở cùng với lại đất khác trong cùng thửa. Theo quy định trước đây, đối với đất thuỷ sản, đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp…, doanh nghiệp không được trực tiếp nhận chuyển quyền để làm nhà ở thương mại nếu chưa có đất ở.

Trong quá trình thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, một trong những yêu cầu đặt ra là tháo gỡ khó khăn tại các dự án đầu tư, khơi thông nguồn lực về đất đai. Nghị quyết 171 của Quốc hội mở ra cơ chế thí điểm, cho phép dự án được triển khai sau khi đáp ứng điều kiện quy hoạch và chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở... Đây là kết quả tích cực trong việc tháo gỡ "điểm nghẽn" pháp lý, tạo điều kiện đưa dự án trở lại triển khai.

Tại Hải Phòng, đối với 13 dự án thực hiện theo Nghị quyết 171, phần lớn các khu đất chủ yếu là đất thương mại, dịch vụ, đất văn phòng, đất kho chứa hàng hoặc đất nuôi trồng thủy sản và đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Đồng chí Dương Đình Ổn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, để việc thực hiện Nghị quyết 171/2024/QH15 đạt hiệu quả, Sở Nông nghiệp và Môi trường thông báo và hướng dẫn quy trình đăng ký dành cho các tổ chức quan tâm. Các tổ chức có thể chủ động tham khảo các tài liệu nghiệp vụ đã được công bố công khai trên các trang thông tin điện tử của thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng cùng UBND các xã, phường, thành phố, bao gồm: Chương trình phát triển nhà ở; quy hoạch sử dụng đất địa phương, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị.

Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp thực hiện và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức có nhu cầu đăng ký kịp thời, đúng quy định pháp luật.