Đề xuất giải pháp thúc đẩy tăng trưởng từ thực tiễn Hải Phòng

Sáng 31/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027.

Đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cùng các đại biểu Quốc hội thành phố dự phiên thảo luận.

Quy hoạch kinh tế biển có trọng tâm, bảo đảm nguồn lực cho địa phương

Góp ý báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga đánh giá cao kết quả rất đáng ghi nhận khi Việt Nam vẫn giữ đà tăng trưởng cao, bảo đảm an sinh xã hội, đời sống nhân dân trong bối cảnh thế giới còn nhiều xung đột, bất ổn, biến động chính sách thương mại tiếp tục gây sức ép.

Kết quả ấy thể hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Trung ương Đảng, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; sự đồng hành của Quốc hội, nỗ lực của doanh nghiệp và nhân dân, sự thống nhất từ định hướng chiến lược đến tổ chức thực hiện. Quốc hội tập trung hoàn thiện pháp luật, tháo gỡ những rào cản phát triển; Chính phủ thúc đẩy đầu tư công, xử lý dự án tồn đọng, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, công tác đối ngoại của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp tục mở rộng điều kiện và cơ hội phát triển đất nước.

Từ báo cáo của Chính phủ và từ thực tiễn tại thành phố Hải Phòng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị Chính phủ quan tâm 2 vấn đề, gồm: Bảo đảm quy hoạch kinh tế biển có sự lựa chọn, phân công và liên kết rõ ràng, tránh dàn trải nguồn lực; bảo đảm nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ, duy trì động lực phát triển của địa phương.

Theo đại biểu, các địa phương có biển nhưng tiềm năng, lợi thế và năng lực phát triển khác nhau nên quy hoạch cần làm rõ những khác biệt ấy để xác định chức năng, quy mô và thứ tự ưu tiên đầu tư; cần xác định rõ những trung tâm động lực, chuỗi liên kết và công trình hạ tầng ưu tiên, trên cơ sở lợi thế tổng hợp, hiệu quả đầu tư, sức lan tỏa và sức chịu tải của môi trường.

Với Hải Phòng, nền tảng cảng biển, công nghiệp và kinh nghiệm phát triển kinh tế biển là điều kiện để phát huy vai trò trung tâm hàng hải, logistics và cửa ngõ giao thương của miền Bắc. Sau hợp nhất, sự kết nối giữa không gian sản xuất, công nghiệp với hệ thống cảng biển càng cần được tổ chức đồng bộ.

Đầu tư cho những kết nối này mang lại lợi ích không chỉ cho riêng Hải Phòng mà còn cho cả vùng. Do đó, khi phân bổ nguồn lực, đề nghị tính đầy đủ phạm vi hưởng lợi của công trình, gắn trách nhiệm của Trung ương, địa phương và khả năng huy động nguồn lực xã hội.

Đối với phương án phân chia nguồn thu năm 2027 đối với các địa phương có đóng góp lớn cho ngân sách Trung ương nhưng dự kiến chuyển sang nhận bổ sung cân đối như Hải Phòng, Đà Nẵng sẽ giảm phần ngân sách địa phương được hưởng.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị Chính phủ nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền cơ chế bổ sung có mục tiêu, bảo đảm 100% nhu cầu kinh phí tăng thêm để thực hiện các chế độ, chính sách do Trung ương ban hành và nhiệm vụ Trung ương giao, sau khi rà soát, xác định rõ trách nhiệm ngân sách. Đồng thời, có cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với các chương trình, dự án, đề án và hỗ trợ đặc thù thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Đối với các công trình hạ tầng chiến lược, liên vùng, cần tính đầy đủ phạm vi hưởng lợi và trách nhiệm bố trí vốn, bảo đảm nhiệm vụ được giao đi cùng nguồn lực thực hiện. Dành nguồn lực hợp lý để các địa phương tái đầu tư, mở rộng sản xuất và thu hút đầu tư cũng chính là nuôi dưỡng nguồn thu, tạo điều kiện đóng góp bền vững hơn cho ngân sách quốc gia.

Huy động công ty luật tham gia rà soát, hoàn thiện thể chế

Phát biểu ở hội trường, đại biểu Bùi Xuân Hải, Hiệu trưởng Trường Đại học Hải Phòng đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế và pháp luật.

Đại biểu Bùi Xuân Hải cho rằng để có được những kết quả nổi bật về phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian qua là nhờ sự lãnh đạo của Đảng, đặc biệt là của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; sự chỉ đạo, điều hành của Thủ tướng Chính phủ cũng như nỗ lực của Quốc hội trong hoàn thiện thể chế, hệ thống pháp luật nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển đất nước. Cử tri Hải Phòng đánh giá rất cao.

Để tiếp tục hoàn thiện thể chế và pháp luật, đại biểu Bùi Xuân Hải kiến nghị Chính phủ tiếp tục xác định thứ tự ưu tiên lập pháp và tiếp tục nâng cao chất lượng lập pháp, lập quy để tránh tình trạng quy định pháp luật khó đi vào thực tiễn, tránh tạo ra điểm nghẽn mới hoặc phải thay đổi, sửa đổi luật liên tục hàng năm.

Để xác định mức độ các điểm nghẽn, cản trở phát triển của một đạo luật đang có hiệu lực cần tiến hành đánh giá, lấy ý kiến khảo sát một cách thực chất và hợp lý; nội dung khảo sát phải đúng trọng tâm, lấy ý kiến phải đúng đối tượng đang bị tác động thực sự...

Đại biểu Bùi Xuân Hải cũng đề xuất lựa chọn một số công ty luật lớn có uy tín để phối hợp cùng các bộ, ngành tham gia công tác rà soát các văn bản quy phạm pháp luật và tham gia hỗ trợ về kỹ thuật lập pháp trong việc sửa đổi, bổ sung các đạo luật, chẳng hạn như hỗ trợ về ngôn ngữ, kỹ thuật sắp xếp các chương mục, điều luật, đánh giá tính thống nhất, đồng bộ của các dự thảo quy định và hệ thống pháp luật, tham khảo kinh nghiệm các luật nước ngoài.

Phòng ngừa bạo lực học đường từ sớm, từ trong nhà trường

Đánh giá về tình hình kinh tế - xã hội thời gian qua, đại biểu Hoàng Văn Tuyên, Uỷ viên Hội đồng dân tộc của Quốc hội bày tỏ lo ngại về tình trạng bạo lực học đường và việc bảo đảm môi trường giáo dục an toàn cho học sinh, giáo viên.

"Điều đáng suy nghĩ nhất là chúng ta thường chỉ thật sự quan tâm đến bạo lực học đường sau khi một vụ việc nghiêm trọng xảy ra. Khi học sinh đánh nhau, quay clip đưa lên mạng; khi học sinh xúc phạm, hành hung giáo viên; khi một mâu thuẫn nhỏ đã trở thành một vụ việc nghiêm trọng, chúng ta mới bắt đầu tìm nguyên nhân và trách nhiệm."

Nhấn mạnh giáo dục không thể chỉ là xử lý hậu quả mà quan trọng hơn phải là phòng ngừa từ sớm, từ xa, đại biểu Hoàng Văn Tuyên đề nghị phòng ngừa bạo lực học đường phải trở thành việc làm thường xuyên, có trách nhiệm rõ ràng trong nhà trường thay vì chỉ tuyên truyền khi có vụ việc.

Cụ thể, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xây dựng chương trình chuyên đề về kỹ năng ứng xử, phòng, chống bạo lực học đường; nghiên cứu quy định tối thiểu một buổi mỗi tháng, trong thời lượng sinh hoạt lớp, hoạt động trải nghiệm hiện có, phù hợp từng cấp học, không tăng tiết học.

Các buổi sinh hoạt này không nên chỉ dừng ở những lời nhắc “không được đánh nhau”, mà cần giúp học sinh nhận diện bạo lực, hiểu hậu quả pháp lý và tâm lý, biết kiểm soát cảm xúc, giải quyết bất đồng, tìm kiếm sự trợ giúp khi bị bắt nạt hoặc khi phát hiện bạn có nguy cơ thực hiện hành vi bạo lực.

Đặc biệt, cần đưa ra những tình huống thực tế để học sinh thảo luận, biết cách ứng xử khi bị xúc phạm, chứng kiến bạn bị bắt nạt, có bất đồng với thầy cô hoặc bị kích động trên mạng xã hội, tránh để những mâu thuẫn nhỏ trở thành hành vi bạo lực.

Trong các hoạt động này, cần giáo dục cho học sinh một nguyên tắc rất rõ ràng: không ai có quyền sử dụng bạo lực để giải quyết bất đồng, dù là đối với bạn bè hay thầy cô; kiểm soát được cơn giận không phải là yếu đuối; không sử dụng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn mới là biểu hiện của bản lĩnh và trưởng thành.

Đối với những hành vi bạo lực nghiêm trọng, cần xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, xử lý nghiêm không có nghĩa là từ bỏ mục tiêu giáo dục. Đối với học sinh, đặc biệt là người chưa thành niên, bên cạnh trách nhiệm đối với hành vi của mình, cần có cơ chế để các em nhận thức sai lầm, sửa chữa và tái hòa nhập.

Theo đại biểu, phòng, chống bạo lực học đường phải là một nội dung của giáo dục con người chứ không chỉ là nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự trong nhà trường.

Đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu cụ thể hóa nội dung, thời lượng, cách thức tổ chức sinh hoạt chuyên đề và trách nhiệm của nhà trường trong triển khai thực hiện; đồng thời, có cơ chế đánh giá hiệu quả, lấy sự chuyển biến trong nhận thức, kỹ năng ứng xử và khả năng phòng ngừa bạo lực của học sinh làm thước đo.