Chính phủ tập trung các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, kiểm soát lạm phát

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, sáng 31/10, trong phiên thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027; tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch đầu tư công năm 2027..., Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã phát biểu giải trình, làm rõ thêm ý kiến của các đại biểu Quốc hội.

Tăng trưởng không chỉ thể hiện qua chỉ số kinh tế mà còn gắn với bảo đảm đời sống người dân

Cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã quan tâm, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc, trách nhiệm đối với báo cáo, tờ trình của Chính phủ về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện thu ngân sách nhà nước năm 2026 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, thu ngân sách năm 2027, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng các ý kiến thảo luận đã đánh giá khách quan những kết quả đạt được; đồng thời chỉ rõ tồn tại, hạn chế và đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững trong thời gian tới.

Trên cơ sở những nội dung đã được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn và Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình, tiếp thu, làm rõ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tập trung trao đổi thêm ba vấn đề lớn thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính và ngân sách được đại biểu Quốc hội quan tâm.

Về mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững, Phó Thủ tướng cho biết năm 2026 là năm có nhiều khó khăn, thách thức đối với kinh tế toàn cầu và Việt Nam. Xung đột địa chính trị, quân sự trên thế giới đã tác động mạnh đến thị trường năng lượng, khiến giá xăng dầu tăng cao từ quý 2 và tiếp tục neo ở mức trên 110 USD/thùng trong quý 3, kéo theo giá nhiều mặt hàng, dịch vụ tăng.

Cùng với đó, trong quý 3, Hoa Kỳ áp thuế bổ sung 12,5% theo kết quả điều tra 301 đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này khiến khoảng 70% lượng hàng hóa xuất khẩu sang thị trường này phải chịu thêm mức thuế, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; sự điều hành quyết liệt, kịp thời của Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ cùng sự chủ động, đồng hành, chia sẻ của Quốc hội, kết quả tăng trưởng kinh tế quý 3 và 9 tháng năm 2026 đã ghi nhận những nỗ lực vượt bậc. GDP 9 tháng đạt khoảng 9,01%, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới.

Theo Phó Thủ tướng, kết quả tăng trưởng không chỉ thể hiện qua các chỉ số kinh tế mà còn gắn với việc bảo đảm đời sống người dân, thực hiện chính sách an sinh xã hội và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, người dân được triển khai đồng thời. Thông qua chính sách tài khóa, Nhà nước đã hỗ trợ khoảng 360.000 tỷ đồng về thuế, phí cho người dân và doanh nghiệp.

Trong 9 tháng, hơn 200.000 tỷ đồng cũng được dành để triển khai các chương trình an sinh xã hội cho người dân trong lĩnh vực y tế, giáo dục, trong đó có chương trình xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Qua đó, chủ trương tăng trưởng kinh tế phải gắn với việc bảo đảm người dân được thụ hưởng những thành quả phát triển tiếp tục được hiện thực hóa.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026 ở mức 10%, GDP quý 4 cần tăng 12,5%. Phó Thủ tướng đánh giá "đây là thách thức rất lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi," bởi nền kinh tế vẫn còn nhiều động lực và dư địa tăng trưởng cùng quyết tâm cao của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.

Phó Thủ tướng cho biết, với tinh thần hết sức quyết liệt, trong quý 4, Chính phủ tập trung bám sát các kịch bản điều hành, kịp thời tháo gỡ vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng, đặc biệt là vốn và thị trường cho doanh nghiệp; thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, Chính phủ phát huy các động lực đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững và đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng, nâng cao giá trị gia tăng; chỉ đạo, hỗ trợ các địa phương, nhất là những địa phương đóng vai trò cực tăng trưởng để hoàn thành mục tiêu đề ra.

Phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công trung hạn, kiểm soát lạm phát ở mức 4,5%

Về phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công, Phó Thủ tướng nhấn mạnh đầu tư công có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư toàn xã hội. Tại Nghị quyết số 27/2026/QH16 về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, Quốc hội đã phê chuẩn nguồn vốn đầu tư công trung hạn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng. Đến nay, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ 3,15 triệu tỷ đồng, tương đương 92% tổng số vốn Quốc hội cho phép phân bổ; Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ, giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước.

Đối với số vốn còn lại hơn 1 triệu tỷ đồng, Chính phủ đã xác định địa chỉ và chương trình cụ thể. Trong đó, dự kiến bố trí 103.000 tỷ đồng cho các dự án thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; 194.000 tỷ đồng dự kiến bố trí cho các dự án trọng điểm liên vùng, trong đó một số dự án trọng điểm được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp này. Ngoài ra, khoảng 890 tỷ đồng đã có phương án phân bổ, hiện chờ các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư để thực hiện.

Về giải ngân, theo Báo cáo của Chính phủ, tính đến cuối tháng 9/2026, cả nước đã giải ngân 63% kế hoạch, tăng 203.000 tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29/10/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt trên 720.000 tỷ đồng, tương đương hơn 75% kế hoạch. Phó Thủ tướng đánh giá, đây là kết quả thể hiện sự nỗ lực của Chính phủ và các bộ, ngành và địa phương.

Tuy nhiên, một số bộ, ngành Trung ương và địa phương vẫn có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu, trong đó có 8 địa phương có số vốn tạm ứng khá cao. Phó Thủ tướng cho biết năm 2026 là năm đầu tiên triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn nên nhiều dự án khởi công mới phải thực hiện tạm ứng vốn. Chính phủ kỳ vọng với sự chỉ đạo quyết liệt, tỷ lệ vốn tạm ứng sẽ giảm trong thời gian tới. Hiện Chính phủ đang tập trung các giải pháp nhằm giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn.

Theo tính toán, việc hoàn thành mục tiêu này có thể đóng góp khoảng 2,5% vào tăng trưởng quý 4 và thông qua đó đóng góp khoảng 1,7% vào tăng trưởng kinh tế cả năm 2026.

Về kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đặt ra là 4,5%, theo Phó Thủ tướng, Chính phủ đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp trong bối cảnh chịu sức ép lớn từ xung đột và biến động địa chính trị bên ngoài. Cụ thể, Chính phủ chủ động tạm ứng ngân sách cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu; đồng thời triển khai các giải pháp giảm thuế, phí đối với mặt hàng này, góp phần duy trì giá xăng dầu trong nước thấp hơn nhiều so với các quốc gia khác.

Để có được những kết quả đó, từ đầu năm đến nay, ngân sách đã dành trên 64.000 tỷ đồng để thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm 2026, Chính phủ tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để đưa thuế tiêu thụ đối với xăng từ mức 7% về 0%.

Bên cạnh đó, Chính phủ đang chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tiết giảm tối đa chi phí để giảm khoảng 2% giá bán lẻ điện trong thời gian từ nay đến hết ngày 31/3/2027. Cùng với việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, các giải pháp này tạo dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra.

Phó Thủ tướng khẳng định thời gian tới, Chính phủ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp về chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và quản lý giá; đồng thời thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp.