Đừng để lãng phí nguồn lực từ thanh niên

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đang diễn ra, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Thành ủy, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tham gia góp ý về tình hình phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.

Đại biểu đề nghị có giải pháp cụ thể hơn để kết nối thanh niên với cơ hội học tập, đào tạo và việc làm. Đây không chỉ là vấn đề giải quyết việc làm cho người trẻ mà còn là yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, bảo đảm thành quả tăng trưởng kinh tế mang lại cơ hội phát triển cho mỗi người dân.

Theo đại biểu Nga, mục tiêu tăng trưởng cao, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng tốt. Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, quý II/2026, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên từ 15 - 24 chiếm 9,07% dân số cả nước. Trong đó, khoảng 1,6 triệu thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập và đào tạo, chiếm 11,2%.

Việc nằm ngoài cả 3 môi trường việc làm, học tập và đào tạo khiến người trẻ mất cơ hội tích lũy kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, ngày càng xa thị trường lao động, đồng thời gây lãng phí nguồn nhân lực trong khi nhiều ngành, lĩnh vực vẫn thiếu lao động có kỹ năng. Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thiếu thông tin việc làm, chưa được đào tạo đúng nhu cầu doanh nghiệp, khó khăn về kinh tế, sức khỏe, trách nhiệm gia đình hoặc chưa tìm được công việc phù hợp. Vì vậy, muốn đưa thanh niên trở lại thị trường lao động, cần nhận diện đúng nguyên nhân, hoàn cảnh của từng nhóm để có giải pháp hỗ trợ thiết thực.

Từ thực tiễn Hải Phòng, yêu cầu kết nối cung - cầu lao động càng trở nên rõ nét. Trong quý III/2026, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên của thành phố ước đạt 2.028,9 nghìn người, tăng 4,48% so với cùng kỳ năm 2025. Quy mô lao động lớn là lợi thế quan trọng đối với một thành phố đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics và kinh tế biển.

Thành phố cũng tích cực tổ chức các hoạt động kết nối việc làm. Trong 9 tháng năm 2026, trên địa bàn thành phố tổ chức 96 phiên giao dịch việc làm, tăng 43,28% so với cùng kỳ năm 2025, với 931 lượt doanh nghiệp tham gia. Nhu cầu tuyển dụng đạt khoảng 298.003 lượt lao động (tăng 14,02% so với cùng kỳ năm 2025); tổng số lao động tham gia đạt khoảng 156.206 lượt người (tăng 2,68%). Số lao động tham gia đáp ứng khoảng 52,42% nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.

Khoảng cách này cho thấy bài toán việc làm không chỉ nằm ở số lượng vị trí tuyển dụng mà còn ở khả năng kết nối người tìm việc với công việc phù hợp. Doanh nghiệp cần lao động nhưng người lao động chưa chắc có đủ kỹ năng, trình độ hoặc điều kiện để đáp ứng. Ngược lại, không ít thanh niên có nhu cầu làm việc nhưng thiếu thông tin, định hướng nghề nghiệp và cơ hội tiếp cận doanh nghiệp. Nếu không giải quyết được “điểm nghẽn” này, thị trường lao động khó phát huy hết tiềm năng, còn người trẻ vẫn có thể đứng ngoài những cơ hội phát triển ngay trên địa bàn.

Vì vậy, Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố cần tăng cường phối hợp chính quyền cấp xã, Đoàn Thanh niên, nhà trường và cơ sở đào tạo rà soát, nhận diện những người trẻ chưa có việc làm, chưa tham gia học tập, đào tạo; tìm hiểu nguyên nhân để tư vấn, kết nối với cơ hội học nghề, việc làm phù hợp.

Cùng với đó, cần đổi mới đào tạo nghề gắn với nhu cầu doanh nghiệp, chú trọng kỹ năng nghề, kỹ năng số và thực hành; mở rộng đào tạo theo đơn đặt hàng, thực tập, học việc có trả lương để thanh niên sớm tiếp cận thị trường lao động. Thành phố phát triển hệ thống thông tin thị trường lao động, nâng cao khả năng dự báo nhu cầu nhân lực, đồng thời khuyến khích kinh tế tư nhân, khởi nghiệp sáng tạo và các lĩnh vực mới tạo thêm việc làm cho người trẻ.

Tăng trưởng kinh tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo việc làm, nâng cao thu nhập và mở ra cơ hội phát triển cho người dân. Mỗi thanh niên được kết nối trở lại với học tập, đào tạo và thị trường lao động, là một nguồn lực được khơi dậy, góp phần tránh lãng phí nguồn nhân lực cho tương lai thành phố và đất nước.