Những quy định cần biết khi thành lập và vận hành doanh nghiệp

- Tôi sinh năm 1987, hiện có dự định thành lập doanh nghiệp để hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, tôi chưa nắm rõ các quy định pháp luật liên quan đến việc thành lập và vận hành doanh nghiệp. Xin hỏi luật sư, khi thành lập doanh nghiệp, tôi cần lựa chọn loại hình doanh nghiệp nào cho phù hợp và phải thực hiện những thủ tục gì? Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp mới thành lập có được hưởng chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc các ưu đãi về thuế, phí khác không? Ngoài ra, sau khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tôi cần thực hiện những nghĩa vụ gì về thuế, kế toán, hóa đơn, bảo hiểm xã hội và những vấn đề pháp lý nào cần đặc biệt lưu ý để tránh vi phạm trong quá trình hoạt động?

VŨ MINH (phường Hồng Bàng)

Luật sư Nguyễn Vinh Quang, Văn phòng Luật sư Quang Khuê (Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng) tư vấn: Bản chất của vấn đề loại hình chính là quản lý vốn của doanh nghiệp, tính trách nhiệm của chủ sở hữu doanh nghiệp đối với số vốn của doanh nghiệp.

Theo quy định của pháp luật bạn có thể chọn một trong các loại hình doanh nghiệp như sau:

- Doanh nghiệp tư nhân: Bạn sẽ chịu trách nhiệm bằng 100% số tài sản của mình trong hoạt động của doanh nghiệp. Vấn đề này thì tính rủi ro về tài sản, sở hữu riêng của bạn bị lệ thuộc vào doanh nghiệp tư nhân là rất lớn.

- Với công ty trách nhiệm hữu hạn thì gồm công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và công ty trách nhiệm hữu hạn 2 thành viên trở lên.

+ Với Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên: Vốn điều lệ của bạn là do bạn chủ động đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, ví dụ vốn điều lệ là 1 tỷ thì bạn phải chịu trách nhiệm trong 1 tỷ từ tài sản riêng của bạn vào tài sản công ty và bạn chỉ chịu trách nhiệm pháp lý trong khoảng 1 tỷ này. Ví dụ nếu doanh nghiệp của bạn có làm ăn thua lỗ trên 1 tỷ thì số tiền trên 1 tỷ đó pháp nhân phải chịu chứ không lấy từ tài sản cá nhân của bạn để chịu trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh.

Với loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn 2 thành viên trở lên, ví dụ vốn điều lệ là 1 tỷ và chỉ có 2 thành viên thì 2 bên thoả thuận phần % góp vốn điều lệ và các bên cũng phải nộp số % của mình theo quy định pháp luật và cũng chịu trách nhiệm với tương ứng số % mà mình đã đóng góp cho doanh nghiệp. Đối với công ty cổ phần thì cũng tương tự công ty trách nhiệm hữu hạn 2 thành viên trở lên, tuy nhiên chỉ khác về vấn đề cổ đông sáng lập. Vấn đề này rất phức tạp cần nhiều thời gian nên có thể hẹn bạn ở một dịp khác hoặc chúng tôi sẽ trả lời bạn bằng văn bản sau.

Còn vấn đề công ty hợp danh: Đây là loại hình công ty đặc thù, ví dụ như công ty luật… nên tôi nghĩ là cũng không nên phân tích ở đây. Nói tóm lại loại hình doanh nghiệp để bạn lựa chọn khi thành lập doanh nghiệp là khả năng của bạn chịu trách nhiệm về vốn trong hoạt động kinh doanh của chủ sở hữu doanh nghiệp. Bạn phải xem xét về khả năng vốn của bạn hoặc của thành viên khác cùng tham gia thành lập doanh nghiệp để lựa chọn một loại hình doanh nghiệp hợp lý với bạn.

Về vấn đề bạn hỏi các ưu đãi khi thành lập doanh nghiệp mới, theo quy định hiện tại thì doanh nghiệp siêu nhỏ, vừa và nhỏ sẽ được miễn thuế thu nhập trong phạm vi 3 năm. Tuy nhiên có 1 số loại trừ như doanh nghiệp này sáp nhập, hợp nhất…

Còn vấn đề bạn hỏi là sau khi bạn có giấy chứng nhận bạn phải thực hiện thủ tục gì? Bạn phải đăng ký thuế thông qua tờ khai đăng ký lần đầu với thuế cơ sở nơi có địa chỉ kinh doanh. Vấn đề này cơ sở thuế sẽ hướng dẫn bạn. Nếu bạn sử dụng lao động, bạn phải lập sổ quản lý lao động, gửi cho phòng văn hoá - xã hội, thuộc uỷ ban nhân dân xã, phường nơi đăng ký kinh doanh. Bạn đừng quên ký hợp đồng lao động khi làm việc này.

Một điều nữa là bạn làm công tác kế toán đối với doanh nghiệp nếu là doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên thì có thể lựa chọn một trong 2 cách. Một là bạn tự làm tự kê khai, hoặc là thuê dịch vụ kế toán hoặc có thể bổ nhiệm kế toán trưởng.