Không để nguồn lực nhà, đất công chậm phát huy giá trị

Hải Phòng đang đẩy mạnh sắp xếp, xử lý 273 cơ sở nhà, đất công không sử dụng vào mục đích để ở, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Thành phố đã phân loại, xác định phương án xử lý theo hướng ưu tiên phục vụ mục đích công cộng, bảo tồn công trình có giá trị, tiếp tục cho thuê hoặc đấu giá theo quy định. Đây là bước quan trọng nhằm tăng cường kỷ cương quản lý, khắc phục những tồn tại kéo dài và chống thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.

Song, giá trị của quỹ nhà, đất này không chỉ nằm ở kết quả thu hồi, sắp xếp mà còn ở hiệu quả khai thác sau đó. Các công trình phục vụ cộng đồng cần kinh phí cải tạo, điều kiện vận hành; tài sản đấu giá phải hoàn thiện thủ tục pháp lý. Chuẩn bị sớm những điều kiện này sẽ rút ngắn thời gian đưa tài sản vào sử dụng, hạn chế lãng phí và bổ sung nguồn lực phát triển.

Qua nhiều thời kỳ quản lý, sử dụng, một số cơ sở phát sinh tồn tại liên quan đến cải tạo, xây dựng, thay đổi hiện trạng và xác định ranh giới giữa tài sản nhà nước với tài sản của bên thuê. Một số trường hợp còn vướng mắc về quyền thuê nhà, đất sau cổ phần hóa, chi phí cải tạo, sửa chữa và nghĩa vụ tài chính. Rà soát đầy đủ hồ sơ, làm rõ quyền và nghĩa vụ của các bên là điều kiện để xử lý dứt điểm vướng mắc, tạo thuận lợi cho khai thác sau thu hồi.

Cùng với tiến độ xử lý, việc bảo toàn giá trị tài sản phải được thực hiện thường xuyên. Nhà, đất đã tiếp nhận nhưng chưa có điều kiện sử dụng vẫn phát sinh chi phí bảo vệ, duy tu và nguy cơ xuống cấp. Thành phố đã có hướng giải quyết cho thuê ngắn hạn đối với những trường hợp đủ điều kiện trong thời gian chờ đấu giá. Việc thực hiện phải tuân thủ quy định pháp luật, không ảnh hưởng đến phương án sử dụng lâu dài. Công tác quản lý trong thời gian chuyển tiếp cần gắn với chuẩn bị điều kiện khai thác, hạn chế tình trạng tài sản tiếp tục để trống sau thu hồi.

Năm 2026 đang đi đến chặng cuối, nhưng hiệu quả khai thác quỹ nhà, đất công còn phụ thuộc vào việc triển khai các phương án đã xác định trong những năm tiếp theo. Những cơ sở đủ điều kiện cần sớm được đưa vào sử dụng; trường hợp còn vướng mắc phải có hướng giải quyết và thời hạn cụ thể. Kết quả xử lý trong năm 2026 phải tạo cơ sở cho việc khai thác hiệu quả từ năm 2027, tránh tình trạng hoàn thành phương án nhưng tài sản tiếp tục chờ sử dụng.

Yêu cầu khai thác hiệu quả cũng áp dụng với quỹ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính. Hải Phòng đã hoàn thành phương án xử lý hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư, trong đó có những công trình được xác định chuyển đổi công năng phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa và những cơ sở chuyển giao để tiếp tục quản lý, khai thác.

Dù có nguồn gốc và cơ chế xử lý khác nhau, hai quỹ tài sản này đều cần được sử dụng phù hợp quy hoạch và nhu cầu thực tế, hạn chế đầu tư mới khi cơ sở hiện có còn khả năng đáp ứng.

Hiệu quả khai thác tài sản công còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan. Từ xử lý hồ sơ pháp lý, bố trí nguồn lực đến bàn giao, tổ chức sử dụng, từng khâu phải có đầu mối chịu trách nhiệm và được giải quyết liên tục. Không để công việc dừng lại ở phạm vi trách nhiệm của từng cơ quan, khiến tài sản đã thu hồi vẫn phải chờ đưa vào khai thác.

Thành phố đã xác định công khai danh mục, phương án xử lý và tiến độ từng cơ sở nhà, đất. Trên cơ sở đó, việc tiếp tục cập nhật kết quả khai thác sẽ giúp cơ quan quản lý và người dân đánh giá đầy đủ hơn hiệu quả sử dụng tài sản công.

Điều cần quan tâm không chỉ là một cơ sở đã được bàn giao hay chưa, mà còn là thời gian đưa vào sử dụng, công năng thực tế, nguồn thu hoặc lợi ích xã hội mang lại. Đây cũng là căn cứ để đánh giá chất lượng quản lý và trách nhiệm thực hiện của các cơ quan, đơn vị liên quan.

Kết quả sắp xếp, xử lý quỹ nhà, đất công trong năm 2026 cần được tiếp nối bằng hiệu quả sử dụng thực chất trong năm 2027 và những năm tiếp theo. Trách nhiệm quản lý không dừng ở quyết định thu hồi hay biên bản bàn giao, mà phải được chứng minh bằng những công trình phát huy đúng công năng, nguồn lực được khai thác hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho thành phố và người dân.