Không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định, nghề thu gom, sơ chế bèo tây tạo việc làm cho người dân các xã Thanh Hà, Hà Đông (Hải Phòng) vào thời điểm nông nhàn.
Len giữa những vườn vải thiều xanh mướt ở xã Thanh Hà có những dòng mương dẫn nước. Trên mặt nước, bèo tây sinh sôi, phủ kín từng đoạn mương. Trước đây, mỗi khi bèo phát triển dày, người dân lại vớt lên bờ, tận dụng làm phân bón cho cây trồng hoặc bỏ đi để khơi thông dòng chảy.Sự thay đổi ấy bắt đầu từ năm 2005, khi chị Đào Thị Hạnh ở thôn Lại Xá 2, xã Thanh Hà nhận thấy nhu cầu sử dụng bèo tây làm nguyên liệu đan lát, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ ngày càng tăng. Thay vì để bèo bị bỏ đi sau mỗi lần thu dọn mương nước, chị đứng ra thu gom, thu mua và hướng dẫn người dân cách khai thác, phơi khô để bán cho các cơ sở sản xuất.Từ đó, những đám bèo tây vốn mọc ken dày trên các dòng mương dưới tán vải thiều được người dân tận dụng thành nguồn nguyên liệu có giá trị. Tranh thủ lúc nông nhàn, người dân chèo thuyền, lội xuống mương vớt bèo, mang về tước bỏ phần lá, rễ rồi phơi dưới nắng.Những ngày nắng, các con đường làng ở xã Thanh Hà, Hà Đông lại phủ kín những bó bèo tây được người dân mang ra phơi khô. Từng cọng bèo xanh sau khi phơi khô dần chuyển sang màu vàng óng, sẵn sàng trở thành nguyên liệu cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ.Là người trực tiếp đứng ra thu mua bèo tây, hơn 20 năm qua, chị Đào Thị Hạnh đã kết nối người dân với các cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ, biến loại cây mọc hoang dưới những dòng mương thành nguồn nguyên liệu có giá trị, tạo thêm sinh kế cho hàng trăm lao động nông thôn.Tại cơ sở của chị Hạnh, những bó bèo tây khô tiếp tục được phơi, phân loại, bó tỉa trước khi chuyển đến các đơn vị sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ.Sau khi sơ chế, bèo tây được đóng thành từng bó, bán cho các thương lái để vận chuyển đến các cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ ở các tỉnh Ninh Bình, Thanh Hoá. Theo chị Hạnh, nhu cầu thị trường đối với mặt hàng này khá lớn, đầu ra tương đối ổn định. Nhờ vậy, hoạt động thu mua, sơ chế bèo tây được duy trì đều đặn, tạo việc làm và thu nhập cho nhiều lao động địa phương. Ở thời điểm hiện tại, bèo tây khô được thương lái thu mua với giá 23.000 đồng/kg.Thông thường, hoạt động thu mua và sơ chế bèo tây diễn ra từ tháng 6 - 12 hằng năm. Người dân có thể tranh thủ những khoảng thời gian rảnh rỗi để vớt bèo, phơi khô, vừa chăm sóc vườn tược, vừa có thêm khoản thu trang trải cuộc sống. Với những người cao tuổi, không còn đủ sức làm các công việc nặng nhọc như bà Nguyễn Thị Minh, đây cũng là công việc phù hợp bởi có thể chủ động thời gian, lựa chọn công đoạn vừa sức.Duy trì hơn 20 năm, mô hình thu mua, sơ chế của chị Đào Thị Hạnh cho thấy, đôi khi sinh kế có thể bắt đầu từ những nguyên liệu rất đỗi quen thuộc quanh mình. Biết tìm đúng hướng khai thác và kết nối với nhu cầu thị trường, thứ tưởng chừng “rẻ như bèo” cũng có thể trở thành nguồn thu giúp người dân nông thôn cải thiện cuộc sống.Từ loài cây mọc hoang trên những dòng mương dưới vườn vải thiều, bèo tây nay được “khoác áo mới”, trở thành nguyên liệu làm nên những sản phẩm thủ công mỹ nghệ như giỏ xách, làn, khay đựng đồ trang trí…
baohaiphong.vn