Thúc đẩy phát triển các chuỗi liên kết nông nghiệp

Khó hình thành chuỗi

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng (Sở Nông nghiệp và Môi trường), sau sáp nhập thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương, nông nghiệp Hải Phòng có nhiều lợi thế. Một số vùng sản xuất nông sản có thể hình thành các chuỗi liên kết sản xuất. Tiêu biểu như vùng rau màu có diện tích trồng hàng năm khoảng 63.500 ha, với nhiều cây trồng chủ lực có giá trị xuất khẩu như: cà rốt khoảng 1.300 ha, sản lượng khoảng 70.000 tấn/năm; hành, tỏi: diện tích 7.600 ha, sản lượng 150.000 tấn/năm; bắp cải, su hào, súp lơ diện tích 6.000 ha, sản lượng khoảng 222.600 tấn/năm. Đặc biệt, vùng trồng cây ăn quả nổi tiếng với vải thiều, diện tích 9.300 ha, sản lượng bình quân hàng năm từ 55.000 - 60.000 tấn/năm; vùng chuối diện tích khoảng 5.050 ha, sản lượng khoảng 125.000 tấn/năm; vùng ổi diện tích khoảng 3.025 ha, sản lượng khoảng 90.000 tấn/năm; vùng na diện tích khoảng 1.650 ha, sản lượng 22.500 tấn/năm…

Tuy nhiên, dễ nhận thấy việc hình thành các chuỗi liên kết nông sản hiện nay còn hạn chế, thiếu bền vững. Thực tế, một số địa phương mới hình thành các chuỗi liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp ở hình thức nhỏ, lẻ, chưa đáp ứng yêu cầu về bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc để tham gia sâu hơn vào kênh phân phối hiện đại và hướng đến xuất khẩu. Trong một số chuỗi liên kết, năng lực chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch còn yếu… Mối liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp trong các chuỗi còn lỏng lẻo, chưa có chế tài ràng buộc mang tính chất pháp lý cao…

Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Lê Thái Nghiệp, nguyên nhân khiến tiềm năng, lợi thế về vùng nông sản thành phố Hải Phòng sẵn có nhưng không phát triển được đa dạng các chuỗi liên kết là do năm gần đây, diễn biến bất thường khách quan luôn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất. Lực lượng lao động sản xuất nông nghiệp thiếu do chuyển dịch cơ cấu lao động sang các ngành nghề khác. Lao động nông nghiệp chủ yếu là người già nên việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật rất khó khăn. Quỹ đất trồng trọt ngày càng giảm do quá trình phát triển đô thị, quy mô sản xuất nông nghiệp vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán, liên kết theo chuỗi giá trị chưa bền vững; việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, cơ giới hóa vào sản xuất còn hạn chế, đặc biệt khâu chăm sóc, bảo quản, chế biến sản phẩm sau thu hoạch... Phần lớn các hộ dân sản xuất dựa trên kinh nghiệm là chính, dẫn tới hiệu quả chưa cao. Sản phẩm nông nghiệp chưa bảo đảm về chất lượng sẽ khó đáp ứng yêu cầu phát triển chuỗi liên kết...

Hỗ trợ để nhân rộng các chuỗi sản xuất

Bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng cho biết: Trong giai đoạn tới, ngành Nông nghiệp thành phố đặt mục tiêu xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, hiệu quả và bền vững, gắn với tăng trưởng xanh. Đây là động lực quan trọng để nâng cao thu nhập cho nông dân, góp phần bảo đảm an ninh lương thực, thực phẩm và khẳng định vị thế trung tâm kinh tế nông nghiệp - thủy sản của vùng duyên hải Bắc Bộ. Vì vậy, các địa phương phải chú trọng phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp, từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ, nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả quản lý và giảm phát thải.

Theo đó, các địa phương tiếp tục quy hoạch các vùng sản xuất an toàn, đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, thủy lợi, đường điện, khu sơ chế; tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp liên kết phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị tại địa phương. Cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng đẩy mạnh hỗ trợ tích tụ tập trung đất đai, phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung quy mô lớn, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Các cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu với thành phố triển khai chính sách hỗ trợ sản xuất trồng trọt an toàn giai đoạn 2026 - 2030, phối hợp tham mưu xây dựng các chính sách về vốn, đất đai, khoa học công nghệ và thị trường.

Người sản xuất ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, thích ứng với biến đổi khí hậu. Hạn chế sử dụng hóa chất độc hại, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ đa dạng sinh học. Kiểm soát chặt chẽ quá trình sản xuất ngay từ đầu vào, thu hoạch, bảo quản và vận chuyển để bảo đảm sản phẩm đạt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm...