Bền bỉ cùng những ước mơ đặc biệt

Hạnh phúc từ những điều giản dị

Trong lớp học của cô giáo Vũ Thị Bình tại Trung tâm Nuôi dưỡng, bảo trợ xã hội Hải Dương, mỗi ngày đến trường là một hành trình học tập riêng. 10 học sinh khuyết tật trí tuệ có hoàn cảnh, mức độ nhận thức và khả năng tiếp thu khác nhau. Vì vậy, cô phải tìm hiểu từng em, điều chỉnh cách dạy phù hợp thay vì áp dụng một giáo án chung.

Gần 20 năm gắn bó với công việc dạy trẻ khuyết tật, cô Bình đã quen với những tiết học đôi khi chỉ xoay quanh một chữ cái, phép tính hay kỹ năng sinh hoạt đơn giản. Một bài học có thể phải lặp lại nhiều lần. Người thầy không chỉ cần chuyên môn mà còn phải kiên nhẫn, biết quan sát và thấu hiểu tâm lý học trò. “Khi các em có thể chủ động chăm sóc bản thân hay cao hơn là mạnh dạn đứng lên bảng đọc một đoạn thơ, dù giọng đọc còn chậm, chưa tròn tiếng nhưng với chúng tôi đó là một niềm hạnh phúc lớn”, cô giáo Vũ Thị Bình chia sẻ.

Nhận công tác tại Trung tâm từ năm 2010, cô giáo Đinh Thị Thu Hương không thể nhớ hết những giờ lên lớp với học sinh khiếm thính. Với mỗi học sinh, cô đều dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt. “Vốn dĩ các em đã thiệt thòi hơn các bạn cùng trang lứa nên tôi muốn đến gần hơn với các em bằng con đường giáo dục, mong giúp các em bớt phần thiệt thòi”, cô giáo Hương chia sẻ.

Không thể tiếp nhận bài giảng bằng âm thanh, học sinh khiếm thính học thông qua ngôn ngữ ký hiệu, khẩu hình, hình ảnh và động tác trực quan. Đôi tay người giáo viên trở thành phương tiện truyền tải kiến thức, ánh mắt và biểu cảm là cầu nối để cô trò thấu hiểu nhau. Niềm vui của cô là thấy học trò tiến bộ và nhận được sự tin tưởng của phụ huynh.

Từ những lớp học ấy, nhiều học sinh dần thay đổi. Từ chỗ rụt rè, khó giao tiếp, các em đã biết chào hỏi, thể hiện nhu cầu, tương tác với thầy, cô giáo và bạn bè. Có em biết đọc, viết, tự thực hiện sinh hoạt cá nhân, có em mạnh dạn đứng trước lớp. Những thành quả giản dị ấy tiếp thêm động lực cho các giáo viên ngày ngày lặng lẽ gieo chữ, dạy người.

Chắp cánh những ước mơ tự lập

Khác với các lớp học tại Trung tâm Nuôi dưỡng, bảo trợ xã hội Hải Dương, ở Ngôi nhà Happy S.A.D (phường Tân Hưng), hành trình đồng hành với trẻ tự kỷ được nối dài bằng việc rèn kỹ năng nghề nghiệp, hướng tới cuộc sống tự lập.

Trong căn nhà nhỏ, công việc mỗi ngày khá bận rộn. Người sơ chế hoa quả, người đong nguyên liệu, người pha chế đồ uống, người sắp xếp, đóng gói sản phẩm. Mỗi người đảm nhận một công đoạn phù hợp với khả năng. Đằng sau những đơn hàng hoàn thành là quá trình học tập, rèn luyện bền bỉ của các bạn trẻ mắc chứng tự kỷ.

Người sáng lập Happy S.A.D là chị Lương Thị Vân Anh. Từ hành trình 16 năm đồng hành cùng con trai mắc chứng tự kỷ, chị thấu hiểu khó khăn của các gia đình có con đặc biệt, nhất là khi các em bước qua tuổi học đường và cần định hướng tương lai. Sau hơn 3 năm hoạt động, ngôi nhà hiện có khoảng 10 bạn trẻ tham gia thường xuyên hoặc theo lịch trong tuần.

Công việc ở đây bắt đầu từ những kỹ năng thiết yếu như tự phục vụ bản thân, nấu nướng, đi chợ, sắp xếp đồ dùng. Khi thành thạo hơn, các em được hướng dẫn làm bánh, pha chế đồ uống và tạo ra sản phẩm bán cho khách hàng. Từ nguồn thu này, các em có thêm khoản lương nhất định, bước đầu cảm nhận giá trị lao động và sự đóng góp của bản thân.

Chị Vân Anh không yêu cầu tất cả học sinh làm cùng một công việc mà phân công từng khâu phù hợp với năng lực. Có em sơ chế hoa quả, có em đong nguyên liệu, pha chế theo công thức, có em đóng gói, sắp xếp sản phẩm. Người hướng dẫn phải hiểu khả năng từng em để phát huy điểm mạnh và từng bước khắc phục hạn chế.

Có những thao tác phải hướng dẫn nhiều lần. Công việc hôm nay các em làm được nhưng ngày mai vẫn có thể cần nhắc lại. Vì vậy, người đồng hành phải kiên nhẫn, chấp nhận nhịp độ tiến bộ riêng và ghi nhận từng thay đổi nhỏ.

Với chị Vân Anh, giá trị của Happy S.A.D không chỉ nằm ở sản phẩm bán được hay khoản thu nhập các em có được mà còn ở những kỹ năng hình thành trong quá trình làm việc. Đó là thói quen đúng giờ, tuân thủ trình tự, giữ gìn vệ sinh, phối hợp với người khác và tự tin giao tiếp. Khi chuẩn bị đơn hàng, các em học cách ghi nhớ yêu cầu của khách; khi giao hàng, các em có thêm cơ hội nhận biết địa điểm, ghi nhớ đường đi và tương tác với cộng đồng.

Mỗi lớp học đặc biệt có một cách đồng hành riêng nhưng đều cần sự kiên trì và tình yêu thương. Những người giáo viên, người hướng dẫn không thể thúc ép học sinh trưởng thành theo khuôn mẫu hay tiến độ định sẵn mà phải kiên nhẫn đi cùng, chờ đợi và nâng đỡ từng bước.

Không mong cầu thành tích nổi bật, những người thầy, người cô vẫn lặng lẽ gieo từng con chữ, rèn từng kỹ năng, chắp cánh cho những ước mơ nhỏ. Bằng sự tận tâm và tình yêu thương, họ giúp học sinh đặc biệt tự tin hơn trên hành trình trưởng thành, để mỗi em có cơ hội viết tiếp giấc mơ của riêng mình.