Vận tải qua kênh đào Suez phục hồi giữa bất ổn

Hoạt động vận tải qua kênh đào Suez của Ai Cập đang phục hồi rõ nét, đặc biệt ở phân khúc tàu chở dầu. Tuy nhiên, triển vọng vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn do xung đột khu vực và các rủi ro an ninh hàng hải.

Theo chuyên trang kinh tế vùng Vịnh AGBI, lưu lượng tàu qua kênh đào Suez đang tăng trở lại, trong đó trọng tải tàu chở dầu thô đã vượt mức bình quân trước khi xảy ra khủng hoảng Biển Đỏ cuối năm 2023. Tuy nhiên, sự phục hồi chưa đồng đều và phụ thuộc đáng kể vào những biến động địa chính trị tại khu vực.

Số liệu từ chuyên trang hàng hải Lloyd’s List cho thấy, trong tháng 10/2026, kênh đào Suez ghi nhận 1.338 lượt tàu qua lại, tăng so với 1.228 lượt trong tháng 9 và 998 lượt cùng kỳ năm 2025. Tổng trọng tải tàu đạt 126 triệu tấn trọng tải toàn phần (DWT), tăng 18% so với tháng trước và 63% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý, trọng tải tàu chở dầu thô đạt 47 triệu DWT, vượt mức bình quân 44 triệu DWT/tháng trong giai đoạn tháng 1-11/2023, trước khi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ khiến nhiều hãng vận tải phải chuyển hướng đi vòng qua miền Nam châu Phi.

Sự gia tăng này chủ yếu đến từ việc Saudi Arabia điều chỉnh tuyến xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ và hoạt động vận chuyển dầu Nga sang Ấn Độ. Theo đó, dầu từ cảng Yanbu của Saudi Arabia được vận chuyển về phía Bắc qua Suez, trong khi dầu Nga từ các cảng ở Biển Đen và Baltic đi theo chiều ngược lại để tới Ấn Độ, giúp rút ngắn hành trình so với tuyến vòng qua Nam Phi.

Tuy nhiên, tổng trọng tải tàu qua Suez vẫn thấp hơn khoảng 1/3 so với thời điểm trước khủng hoảng. Các chuyên gia cũng lưu ý, số liệu DWT phản ánh khả năng chuyên chở của tàu, không đồng nghĩa với khối lượng dầu thực tế được vận chuyển, bởi thống kê bao gồm cả tàu chạy không tải.

Bà Bridget Diakun, Giám đốc nghiên cứu và tình báo hàng hải của Lloyd’s List, nhận định lưu lượng vận tải qua Suez hiện đạt mức cao nhất kể từ khi các cuộc tấn công tại Biển Đỏ bắt đầu, trong đó việc các tuyến vận tải container quay trở lại đóng vai trò quan trọng.

Trong khi đó, ông Richard Meade, Tổng biên tập Lloyd’s List, cho biết gần 40% lượt tàu chở dầu thô cỡ lớn qua kênh đào trong tháng 10 thuộc diện bị trừng phạt. Điều này cho thấy hoạt động vận tải tại Suez vẫn chịu tác động đáng kể từ những thay đổi trong dòng chảy thương mại dầu mỏ quốc tế.

Rủi ro an ninh cũng tiếp tục hiện hữu tại các tuyến hàng hải chiến lược lân cận. Theo Lloyd’s List Intelligence, số lượt tàu không có liên hệ với Iran đi qua eo biển Hormuz giảm còn 110 trong tuần 19-25/10, so với 122 lượt của tuần trước và mức bình quân 115 lượt/tuần trong tháng 9.

Tại eo biển Bab al-Mandab, cửa ngõ phía Nam Biển Đỏ, hoạt động vận tải container đang dần phục hồi. Tuy nhiên, Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Domínguez cảnh báo các tàu có liên hệ với Saudi Arabia vẫn là mục tiêu bị tấn công, có thể ảnh hưởng đến lưu lượng vận tải thời gian tới.

Giới chuyên gia nhận định, dù hoạt động vận tải qua Suez đang khởi sắc, đà phục hồi vẫn mong manh trước những diễn biến khó lường của xung đột khu vực, các biện pháp trừng phạt và nguy cơ mất an ninh trên những tuyến hàng hải huyết mạch.