Du lịch Việt Nam trước cơ hội bứt phá mới

Bốn điểm mới trong định hướng phát triển du lịch

Theo Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Phan Linh Chi, Nghị quyết 26-NQ/TW có bốn điểm mới cốt lõi, thể hiện sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy, mục tiêu và phương thức phát triển du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới.

Trước hết, về vị thế, nếu Nghị quyết 08 xác định du lịch cần được nâng tầm thành ngành kinh tế mũi nhọn thì Nghị quyết 26 đặt ra yêu cầu cao hơn: Du lịch phải thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, là động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế "hai con số" của đất nước.

Điểm mới thứ hai là chuyển mạnh tư duy phát triển từ số lượng sang chất lượng, lấy du lịch thông minh, xanh và sáng tạo làm định hướng. Trong đó, văn hóa được xác định là nền tảng cốt lõi; bản sắc và chất lượng trải nghiệm là lợi thế cạnh tranh; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là phương thức phát triển.

Điều này đồng nghĩa với việc ngành du lịch không chỉ tập trung gia tăng lượng khách mà còn phải nâng cao giá trị thu được từ mỗi du khách, cải thiện chất lượng dịch vụ và sức cạnh tranh của điểm đến.

Thứ ba, Nghị quyết tiếp cận du lịch theo mô hình hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tạo sự liên kết với nhiều lĩnh vực như thương mại, giao thông, nông nghiệp, công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo, kinh tế số và kinh tế đêm.

Trong mô hình này, doanh nghiệp được xác định là lực lượng tiên phong, còn người dân là chủ thể trực tiếp tham gia và thụ hưởng thành quả phát triển. Qua đó, du lịch không chỉ tạo nguồn thu mà còn thúc đẩy các ngành kinh tế liên quan, mở rộng việc làm và sinh kế cho cộng đồng.

Điểm mới thứ tư là hệ thống mục tiêu phát triển được xác định cụ thể, với yêu cầu cao hơn về quy mô, chất lượng và năng lực cạnh tranh.

Theo đó, đến năm 2030, du lịch phấn đấu đóng góp trực tiếp 10-12% GDP; đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD, tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Tầm nhìn đến năm 2045, du lịch đóng góp 14-15% GDP, đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Nghị quyết đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bao gồm đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và sản phẩm, nâng cao hiệu quả xúc tiến, chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới quản trị.

Chính phủ cũng đã ban hành Chương trình hành động với các nhiệm vụ, đề án cụ thể nhằm triển khai Nghị quyết, tạo cơ sở để các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp phối hợp thực hiện.

Mở rộng không gian khởi nghiệp cho thanh niên

Theo bà Phan Linh Chi, những định hướng mới của Nghị quyết 26-NQ/TW không chỉ tạo động lực cho ngành du lịch mà còn mở ra nhiều cơ hội khởi nghiệp cho thanh niên, nhất là trong bối cảnh nhu cầu trải nghiệm, tiêu dùng xanh và ứng dụng công nghệ ngày càng phát triển.

Một trong những hướng đi tiềm năng là du lịch cộng đồng gắn với khai thác giá trị văn hóa và tài nguyên bản địa. Nghị quyết định hướng mở rộng du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp, nông thôn, làng nghề, chợ phiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống.

Đồng thời, Nghị quyết đặt ra định hướng mỗi địa phương phát triển một sản phẩm du lịch đặc thù, hình thành các làng du lịch tiêu biểu. Đây là cơ hội để người trẻ xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên lợi thế cảnh quan, văn hóa và đời sống địa phương, tạo sản phẩm khác biệt, góp phần nâng cao thu nhập cho cộng đồng.

Bên cạnh du lịch cộng đồng, kinh tế số được đánh giá là lĩnh vực có nhiều dư địa phát triển. Nghị quyết yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách đột phá đối với kinh tế chia sẻ, kinh doanh trên nền tảng số và kinh tế đêm; đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát triển du lịch thông minh, du lịch xanh.

Với lợi thế tiếp cận công nghệ, thanh niên có thể khởi nghiệp thông qua các ứng dụng đặt tour, bản đồ du lịch số, hệ thống thuyết minh đa phương tiện, trợ lý ảo, nền tảng kết nối dịch vụ và giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt.

Đặc biệt, việc ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong xúc tiến, quảng bá du lịch mở ra cơ hội cho những người trẻ có năng lực sáng tạo nội dung và truyền thông số.

Nghị quyết cũng định hướng xây dựng mạng lưới đại sứ du lịch số, huy động người có ảnh hưởng và các nhà sáng tạo nội dung tham gia quảng bá điểm đến. Thông qua những sản phẩm truyền thông sáng tạo, thanh niên có thể góp phần đưa hình ảnh du lịch địa phương đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.

Một lĩnh vực giàu tiềm năng khác là công nghiệp văn hóa và phát triển sản phẩm sáng tạo. Nghị quyết khuyến khích kết hợp du lịch với âm nhạc, điện ảnh, thời trang, công nghệ số, mua sắm, ẩm thực và các sản phẩm OCOP đặc trưng vùng miền.

Từ những chất liệu quen thuộc như vải chàm, món ăn truyền thống, nghề thủ công hay các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian, người trẻ có thể xây dựng sản phẩm trải nghiệm mang bản sắc riêng, gia tăng giá trị kinh tế cho tài nguyên văn hóa địa phương.

Để hỗ trợ các ý tưởng khởi nghiệp, Nghị quyết đề cập việc sử dụng hiệu quả quỹ đầu tư, quỹ bảo lãnh tín dụng và các công cụ tài chính dành cho doanh nghiệp du lịch nhỏ và vừa; đồng thời có chính sách tín dụng ưu đãi, hỗ trợ khởi nghiệp, hỗ trợ lãi suất đối với dự án du lịch xanh, bền vững.

Cùng với đó, việc phát huy vai trò của Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch được kỳ vọng góp phần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và mô hình kinh doanh mới tiếp cận nguồn lực.

Ngoài hỗ trợ tài chính, Nghị quyết chú trọng đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng cho lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân vùng sâu, vùng xa, hướng tới tạo sinh kế bền vững từ du lịch.

Theo định hướng này, thanh niên không chỉ có cơ hội khởi nghiệp, phát triển kinh tế mà còn có thể trở thành lực lượng tích cực trong bảo tồn văn hóa, quảng bá bản sắc địa phương và thúc đẩy du lịch phát triển xanh, bền vững.