Kinh doanh thuận lợi, quản lý thông minh

Hoạt động kinh doanh tại Hải Phòng phát triển theo nhiều hình thức, từ chợ truyền thống, tuyến phố thương mại đến nền tảng trực tuyến. Kinh tế đêm cũng mở thêm không gian kinh doanh mới. Phố đi bộ - ẩm thực đêm khu vực Nhà hát thành phố và Dải vườn hoa trung tâm thu hút đông đảo người dân, du khách.

Với gần 94.000 hộ kinh doanh đang hoạt động theo số liệu công bố giữa năm 2026, cùng sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, việc quản lý đòi hỏi cơ quan chức năng nắm bắt đầy đủ hoạt động kinh tế. Thành phố đang hoàn thiện phương án tổ chức, quản lý các tuyến phố kinh tế đêm, mở rộng cơ hội kinh doanh, dịch vụ.

Tại Hội nghị Ban Thường vụ Thành ủy ngày 5/11, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu yêu cầu thống kê đầy đủ, chính xác giá trị sản xuất, giá trị tăng thêm của các khu vực kinh tế, không bỏ sót hoạt động phát sinh; rà soát kinh tế đêm, kinh tế đường phố, chợ, thương mại điện tử; tăng cường quản lý thuế, kết nối và chia sẻ dữ liệu.

Chỉ đạo trên không chỉ hướng đến quản lý nguồn thu ngân sách mà còn phục vụ việc nhận diện đầy đủ hoạt động kinh tế, phản ánh chính xác đóng góp của các lĩnh vực vào tăng trưởng. Ứng dụng dữ liệu phải giúp cơ quan quản lý nắm chắc thực tế, đồng thời tạo thuận lợi cho người kinh doanh.

Ngành thuế Hải Phòng đã khai thác dữ liệu từ các sàn thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển để nâng cao hiệu quả quản lý. Qua dữ liệu từ Shopee, Lazada, Tiki và Giao hàng tiết kiệm, cơ quan thuế thành phố đã rà soát hơn 23.800 người nộp thuế, với số thuế đã nộp hàng chục tỷ đồng. Kết quả này cho thấy hiệu quả ứng dụng dữ liệu, song việc đối chiếu, xác định nghĩa vụ thuế phải chính xác.

Một hộ kinh doanh có thể bán hàng tại cửa hàng, đồng thời nhận đơn qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và nhiều phương thức thanh toán. Cùng một giao dịch có thể được ghi nhận tại nhiều đơn vị, dẫn đến nguy cơ trùng lặp thông tin. Trong khi đó, không phải mọi khoản tiền chuyển vào tài khoản đều là doanh thu chịu thuế. Đơn hàng bị hủy, hàng trả lại, khoản hoàn tiền hoặc tiền thu hộ cần được phân loại đúng bản chất giao dịch.

Vì vậy, ngành thuế cần phối hợp với ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển và trung gian thanh toán chuẩn hóa, đối chiếu dữ liệu theo mã số thuế hoặc thông tin định danh phù hợp. Những trường hợp chênh lệch phải được làm rõ, bảo đảm quyền giải trình, điều chỉnh thông tin của người nộp thuế. Hoạt động kiểm tra cần tập trung vào trường hợp có dấu hiệu bất thường, nguy cơ vi phạm, hạn chế ảnh hưởng đến kinh doanh bình thường.

Một nhiệm vụ khác là giảm chi phí tuân thủ khi hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai từ đầu năm 2026. Hải Phòng đã bố trí các tổ, nhóm hướng dẫn trực tiếp tại chợ, khu phố trung tâm và phát triển công cụ hỗ trợ trực tuyến. Việc sử dụng ứng dụng thuế điện tử, hóa đơn điện tử ngày càng phổ biến.

Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ chưa đồng nghĩa mọi hộ kinh doanh đều thực hiện thủ tục thuận lợi. Khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố hồi giữa năm 2026 cho thấy nhiều hộ còn gặp khó khi thu thập thông tin khách hàng để xuất hóa đơn điện tử, cập nhật chính sách và kê khai, nộp thuế. Chi phí phần mềm, kế toán và thời gian thực hiện thủ tục có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.

Ngành thuế thành phố cần nâng chất lượng hỗ trợ theo từng nhóm đối tượng. Hộ kinh doanh tại chợ cần được hướng dẫn ghi nhận doanh thu đơn giản; người bán hàng đa nền tảng cần được hỗ trợ tổng hợp doanh thu, xử lý đơn hoàn trả, xác định nghĩa vụ đã được khấu trừ, nộp thay. Những hộ chưa thành thạo công nghệ cần được hướng dẫn trực tiếp.

Chính quyền cấp xã, đơn vị quản lý chợ và cơ quan thuế cần phối hợp cập nhật thông tin, hỗ trợ kê khai nhưng không làm phát sinh thủ tục ngoài quy định. Ở cấp thành phố, việc chia sẻ dữ liệu phải gắn với phân định trách nhiệm, bảo đảm an toàn thông tin. Những vướng mắc vượt thẩm quyền cần được tổng hợp để kiến nghị Bộ Tài chính, cơ quan thuế Trung ương hoàn thiện hướng dẫn, công cụ hỗ trợ.

Bên cạnh kết quả quản lý nguồn thu, hiệu quả thực hiện cần được đánh giá bằng thời gian xử lý chênh lệch dữ liệu, tỷ lệ hồ sơ phải điều chỉnh, số trường hợp được hỗ trợ kê khai đúng ngay từ đầu và mức độ tuân thủ tự nguyện. Đây là căn cứ để ngành thuế thành phố hoàn thiện giải pháp quản lý năm 2027 và giai đoạn tiếp theo.

Kinh doanh trực tuyến tiếp tục phát triển với những hình thức mới ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các nền tảng số. Lượng dữ liệu giao dịch ngày càng lớn, phức tạp đòi hỏi cơ quan quản lý nâng cao năng lực xử lý, đối chiếu, tránh để người kinh doanh mất thêm thời gian giải trình.

Quản lý thông minh phải đi đôi với tạo thuận lợi cho kinh doanh. Khi hoạt động kinh tế được ghi nhận đầy đủ, dữ liệu được khai thác chính xác, nghĩa vụ được xác định công bằng và thủ tục được đơn giản hóa, người kinh doanh có thêm điều kiện phát triển. Đó cũng là cơ sở để Hải Phòng nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, phát triển nguồn thu ngân sách bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.