Mở hướng phát triển kinh tế cho nông dân bàn giao đất cho dự án

Khi diện tích nông nghiệp dần thu hẹp

Phường Lưu Kiếm (Hải Phòng) gần đây thu hút nhiều dự án. Phát triển công nghiệp, xây dựng, thương mại và dịch vụ trở thành mũi nhọn của địa phương. Chỉ riêng từ đầu năm 2026 đến nay, phường có 52 doanh nghiệp thành lập. Sự phát triển mạnh công nghiệp, dịch vụ và thu hút các dự án khiến quỹ đất nông nghiệp bị thu hẹp dần.

Tuy nhiên, một số nông dân ở đây lại mạnh dạn thuê hoặc dồn đổi một số diện tích ruộng bỏ hoang, xen kẹt gần các khu dự án để đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Mô hình trồng nho của anh Cao Xuân Hiệu được nhiều người biết đến như một địa chỉ trải nghiệm thú vị. Anh Hiệu tận dụng diện tích đất vườn trong gia đình và thuê thêm gần 3000 m² ruộng bỏ hoang đầu tư trồng nho sữa Hàn Quốc và nho hạ đen. Với loại cây này tiết kiệm được quỹ đất vì chúng phát triển theo giàn. Việc ứng dụng kỹ thuật cao giúp cho giàn nho xanh tốt và cho thu hoạch quả đúng thời vụ. Thời gian đầu, mỗi vụ chỉ thu hoạch được 7 - 8 tạ nho, nhưng hiện nay, năng suất quả đã cao hơn, mỗi vụ thu hoạch hơn 3 tấn quả.

Theo bà Nguyễn Thị Thúy, Chủ tịch Hội Nông dân phường Lưu Kiếm, hội tích cực vận động nông dân thi đua sản xuất giỏi, phát động hội viên học tập kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp công nghệ cao khi đất nông nghiệp của địa phương ngày càng thu hẹp. Kết quả chỉ trong 2 - 3 năm gần đây, phường đã có 9 hộ trồng nho ứng dụng công nghệ cao.

Tại xã An Trường, phần lớn diện tích đất phục vụ giải phóng mặt bằng cho dự án Khu công nghiệp Tràng Duệ 3 (652,73 ha). Ở các thôn Đại Trang, Ích Trang, nhiều vườn vải đặc sản cũng bị thu hẹp khi thực hiện dự án này. Tuy nhiên, một số nông dân vẫn giữ các cây vải thiều và tận tâm chăm sóc.

Hỗ trợ để nông dân ổn định cuộc sống

Để nông dân các vùng mất đất cho các dự án có thể ổn định cuộc sống, rất cần vai trò định hướng, hỗ trợ của các cấp uỷ, chính quyền và đoàn thể. Thành phố ban hành nhiều cơ chế chính sách về hỗ trợ đào tạo nghề, giải quyết việc làm và hỗ trợ vay vốn cho người dân có đất bị thu hồi.

“Hội Nông dân thành phố xác định việc hỗ trợ nông dân vùng dự án ổn định đời sống là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Các cấp hội tích cực tuyên truyền, vận động thay đổi tư duy sản xuất của bà con từ sản xuất nông nghiệp sang làm kinh tế nông nghiệp, khuyến khích các mô hình hay, hiệu quả để bà con nhân rộng", Phó Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Đào Xuân Anh cho biết.

Để hỗ trợ bà con phát triển các mô hình phát triển kinh tế, thời gian qua, Quỹ hỗ trợ nông dân được ưu tiên giải ngân cho các hộ có nhu cầu vay vốn sản xuất. Đến giữa tháng 11/2026, Quỹ hỗ trợ nông dân thành phố giải ngân cho 39 dự án, với tổng giá trị vốn vay 26,2 tỷ đồng. Hội Nông dân các cấp cũng chủ động phối hợp các sở, ngành, cơ quan chức năng mở các lớp tập huấn về kỹ thuật nông nghiệp để hỗ trợ bà con sản xuất.

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố cần khảo sát lại quỹ đất nông nghiệp xen kẹt trong các dự án tham mưu với thành phố triển khai các dự án phát triển nông nghiệp, tạo điều kiện để người dân tham gia, tránh lãng phí đất đai, đồng thời giải quyết việc làm cho nông dân. Cần khuyến khích, tạo điều kiện để nông dân sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao để tiết kiệm quỹ đất, đồng thời tạo ra sản phẩm chất lượng, đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng…

Chính quyền các địa phương nơi thu hút các dự án cần tổ chức khảo sát nhu cầu đào tạo nghề của nông dân trước khi tiến hành thu hồi đất. Từ đó đề xuất thành phố, cơ quan chức năng, doanh nghiệp có kế hoạch đào tạo nghề hoặc tạo việc làm phù hợp cho nông dân để bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương…