Truyền thống anh dũng, hào hùng

Trên mảnh đất xứ Đông và miền cửa biển, tinh thần yêu nước, ý chí quật cường, khát vọng độc lập, tự do được hun đúc qua hàng nghìn năm dựng nước, giữ nước. Ba chiến thắng trên sông Bạch Đằng vào các năm 938, 981 và 1288 là mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc, khẳng định truyền thống đấu tranh bất khuất chống giặc ngoại xâm của quân và dân nơi đây.

Bồi đắp truyền thống, tự tin phát triển

Thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương cũ là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa, truyền thống cách mạng; giữ vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, quốc phòng, an ninh ở vùng Đông Bắc Tổ quốc.

Truyền thống ấy tiếp tục được kế thừa, phát huy mạnh mẽ trong phong trào cách mạng những năm đầu thế kỷ XX. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào công nhân, phong trào yêu nước ở Hải Phòng, Kiến An, Hải Dương phát triển ngày càng sâu rộng.

Các đội tự vệ, du kích từng bước hình thành, phát triển, trở thành lực lượng nòng cốt bảo vệ cơ sở cách mạng, bảo vệ quần chúng, góp phần cùng nhân dân cả nước làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Ngày 20/11/1946, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Hải Phòng - địa bàn đầu tiên chúng đánh chiếm ở miền Bắc. Với vũ khí còn thô sơ, lực lượng chênh lệch, quân và dân thành phố vẫn kiên cường bám trụ, giành giật với địch từng căn nhà, góc phố, nhà máy, công sở.

Trận chiến đấu bảo vệ Nhà hát thành phố là biểu tượng sáng ngời của tinh thần quả cảm ấy. Đúng 10 giờ 30 ngày 20/11/1946, thực dân Pháp điều nhiều xe tăng, thiết giáp từ Hạ Lý, Ngã Sáu tiến công vào trung tâm Nhà hát thành phố. Trước hành động trắng trợn ấy, các khu phố đều nổ súng chiến đấu; những trận đánh giữa ta và địch diễn ra rất quyết liệt.

Tại Nhà hát thành phố, địch huy động lực lượng mạnh gồm 2 trung đoàn bộ binh, 2 tiểu đoàn xe tăng thiết giáp và nhiều hỏa lực yểm trợ; trong khi lực lượng của ta chỉ có 17 chiến sĩ thuộc Trung đoàn 41 do Trung đội trưởng Đặng Kim Nở chỉ huy, phối hợp với 22 chiến sĩ đội tuyên truyền văn hóa Chiến khu 3, trang bị hết sức thô sơ.

Với tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", bình tĩnh, gan dạ, các chiến sĩ đã đánh lùi nhiều đợt xung phong của địch, vừa chiến đấu vừa hô vang khẩu hiệu cách mạng, tạo nên một bản anh hùng ca bất diệt.

Nhà hát thành phố được giữ vững trong nhiều giờ, địch bị tiêu diệt nhiều tên, nhiều phương tiện chiến tranh bị phá hủy. Sau nhiều lần tiến công thất bại, địch tăng cường xe tăng, thiết giáp, pháo binh bắn phá ác liệt. Các chiến sĩ ta vẫn kiên cường bám trụ, chiến đấu đến cùng, gây cho địch nhiều tổn thất; nhiều đồng chí anh dũng hy sinh, bị thương hoặc bị bắt.

Chiều 22/11/1946, toàn thành phố tổ chức lễ truy điệu các liệt sĩ. Đồng chí Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Chỉ huy, gửi điện xuống Hải Phòng, thay mặt Chính phủ và toàn quân, đồng chí bày tỏ niềm tiếc thương sâu sắc trước sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ, khẳng định tấm gương chiến đấu, kỷ luật và hy sinh của các đồng chí sẽ mãi mãi được toàn quân, toàn dân ghi nhớ, noi theo.

Sự kiện ngày 20/11/1946 tại Hải Phòng là mốc son mở đầu truyền thống chiến đấu của lực lượng vũ trang thành phố. Cuộc chiến đấu quyết tử bảo vệ Nhà hát thành phố và nhiều vị trí trong thành phố đã đi vào lịch sử như biểu tượng tập trung nhất của tinh thần “Trung dũng” của quân và dân đất Cảng.

Từ mốc lịch sử này, truyền thống chiến đấu của lực lượng vũ trang Hải Phòng được xác lập và không ngừng được bồi đắp qua các thời kỳ. Với ý nghĩa lịch sử đặc biệt ấy, ngày 20/11/1946 được chọn là Ngày truyền thống của Lực lượng vũ trang thành phố Hải Phòng.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng vũ trang Hải Phòng, Kiến An và Hải Dương kiên cường bám đất, bám dân, phát triển chiến tranh du kích, phối hợp chặt chẽ với bộ đội chủ lực, liên tục tiến công địch ngay trong vùng tạm chiếm. Những chiến công “Tiếng sấm đường 5”, "đường 10 quật khởi”, "Sở Dầu, Cát Bi rực lửa”, "Tiên Lãng anh dũng phá càn" đã đi vào lịch sử.

Đặc biệt là trận tập kích sân bay Cát Bi ngày 7/3/1954 phá hủy nhiều máy bay và phương tiện chiến tranh của địch, trực tiếp góp phần vào thắng lợi chung trên chiến trường cả nước.

Bước vào cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước, Hải Phòng, Hải Dương trở thành một trong những địa bàn bị địch tập trung đánh phá ác liệt. Lực lượng vũ trang các địa phương đã phối hợp, tổ chức nhiều trận chiến đấu phòng không, bảo vệ cảng biển, tuyến giao vận tải chi viện cho tiền tuyến. Cán bộ, chiến sĩ kiên cường rà phá bom mìn, thủy lôi, khơi thông luồng lạch, giữ vững mạch máu giao thông trong mọi tình huống.

Trong đó, Bến K15 là một trong những địa điểm gắn với sự ra đời và hoạt động của tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển, nơi những con tàu không số âm thầm vượt sóng, vận chuyển vũ khí, hàng hóa chi viện cho chiến trường miền Nam. Những đóng góp ấy góp phần cùng quân và dân cả nước làm nên Đại thắng mùa xuân năm 1975.

Đất nước thống nhất, lực lượng vũ trang thành phố Hải Phòng, Hải Dương tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc và làm nghĩa vụ quốc tế; đồng thời tích cực tham gia khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng kinh tế, củng cố quốc phòng. Bước vào thời kỳ đổi mới, lực lượng vũ trang thành phố Hải Phòng, Hải Dương không ngừng được xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu.

Vận hành cơ quan quân sự hiệu năng, hiệu quả

Ngày 1/7/2025, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính, tỉnh Hải Dương hợp nhất với thành phố Hải Phòng. Lực lượng vũ trang tỉnh Hải Dương và lực lượng vũ trang thành phố Hải Phòng được tổ chức, sắp xếp, hợp nhất thành lực lượng vũ trang thành phố Hải Phòng mới.

Ngay sau hợp nhất, Đảng bộ Quân sự và lực lượng vũ trang thành phố nhanh chóng kiện toàn tổ chức; ổn định tư tưởng cán bộ, chiến sĩ; điều chỉnh thế bố trí lực lượng và khu vực phòng thủ; bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương, biên phòng được thực hiện liên tục, thống nhất, không để gián đoạn.

Công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tuyển quân, diễn tập khu vực phòng thủ và phòng thủ dân sự được duy trì nghiêm túc; tăng cường phối hợp bảo vệ chủ quyền biển, đảo, cửa khẩu cảng và các mục tiêu trọng điểm. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính quân sự, chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả chỉ huy, quản lý, điều hành, góp phần giữ vững ổn định, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Bước vào kỷ nguyên mới, lực lượng vũ trang thành phố Hải Phòng quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, quân sự và bảo vệ Tổ quốc. Tập trung xây dựng lực lượng vũ trang thành phố vững mạnh về chính trị, làm nền tảng nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu. Cấp ủy, chỉ huy các cấp tiếp tục đổi mới giáo dục chính trị, xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ bản lĩnh chính trị vững vàng, nắm chắc chức năng, nhiệm vụ; nhận diện rõ đối tác, đối tượng và âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch.

Cùng với đó, xây dựng Đảng bộ Quân sự thành phố trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì. Thực hiện hiệu quả “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và phương châm “5 vững” theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương; đề cao trách nhiệm nêu gương, nói đi đôi với làm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sâu sát cơ sở.

Tiếp tục kiện toàn tổ chức, biên chế theo hướng tinh, gọn, mạnh; xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp, lực lượng dự bị động viên hùng hậu, có cơ cấu hợp lý. Đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện theo phương châm “Cơ bản, thiết thực, vững chắc”, bảo đảm đồng bộ, chuyên sâu, sát nhiệm vụ và địa bàn; coi trọng huấn luyện lực lượng thường trực, dân quân tự vệ, dự bị động viên; tăng cường diễn tập, phối hợp tác chiến, nâng cao năng lực xử trí các tình huống quốc phòng, an ninh.

Với tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, lực lượng vũ trang thành phố Hải Phòng quyết tâm xây dựng tổ chức tinh, gọn, mạnh, vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, giữ vững vai trò nòng cốt trong sự nghiệp quốc phòng, quân sự địa phương, xứng đáng là lực lượng trung thành, tin cậy của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Cảng Anh hùng.