baohaiphong.vn

Giáo dục và đào tạo

Tuyển sinh trường chuyên theo 3 khối cần cân nhắc kỹ

THẾ ANH

Đề xuất tuyển sinh trường THPT chuyên theo 3 khối thay vì từng môn chuyên đang thu hút sự quan tâm của giáo viên, phụ huynh.

phu-huynh(1).jpg
Đề xuất tuyển sinh trường THPT chuyên theo 3 khối thay đang thu hút sự quan tâm của nhiều giáo viên và phụ huynh.

Nguy cơ bỏ sót năng khiếu chuyên biệt

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến lần thứ ba dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, thời gian góp ý trước ngày 15/11/2026. Một trong những thay đổi đáng chú ý là đề xuất tuyển sinh lớp 10 theo ba khối khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và ngoại ngữ, thay vì từng môn chuyên như hiện nay.

Theo khảo sát của phóng viên, nhiều giáo viên ở Hải Phòng ủng hộ chủ trương đổi mới giáo dục trường chuyên theo hướng phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh; tăng cường giáo dục liên môn, nghiên cứu khoa học, sáng tạo và định hướng nghề nghiệp. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng cần xem xét kỹ lưỡng và tiếp tục duy trì phương thức tuyển sinh theo từng môn chuyên.

Theo ý kiến tổng hợp của đa số cán bộ quản lý, giáo viên Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi (phường Lê Thanh Nghị) năng lực tổng hợp không đồng nhất với năng khiếu chuyên biệt. Một học sinh có thể đặc biệt xuất sắc ở một môn nhưng không có năng lực tương ứng ở những môn khác trong cùng khối. Vì vậy, sử dụng bài thi chung có nguy cơ bỏ sót học sinh thực sự có năng khiếu. Mặt khác, việc giảm mức độ chuyên sâu của bài thi chưa chắc giảm áp lực tuyển sinh, bởi học sinh có thể phải ôn tập nhiều môn hơn.

Đồng quan điểm, cô giáo Lê Thị Thanh Bình, Hiệu trưởng Trường THCS Lê Quý Đôn (phường Lê Thanh Nghị), cũng băn khoăn về khả năng phát hiện năng khiếu chuyên biệt. Cô giáo Bình nêu dẫn chứng có học sinh từ lớp 6, lớp 7 đã bộc lộ năng khiếu nổi trội về lịch sử nhưng không giỏi tương ứng về ngữ văn; học sinh có năng khiếu vật lý, hóa học cũng chưa chắc nổi trội về toán nâng cao. Nếu tuyển sinh theo khối, những học sinh này có thể gặp bất lợi khi phải cạnh tranh bằng điểm tổng hợp, trong đó có môn không phải sở trường. Vì vậy, cô giáo Bình đề nghị giữ bài thi riêng theo từng môn chuyên, tạo điều kiện để học sinh thể hiện đúng năng lực, sở trường và được bồi dưỡng chuyên sâu từ sớm.

truong-chuyen(1).jpg
Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi (phường Lê Thanh Nghị).

“Thực tế, một học sinh từng học tại trường, được phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu từ sớm, ngay khi lên lớp 10 đã được chọn vào đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia của Hải Phòng năm nay. Vì vậy, trước khi thay đổi phương thức tuyển sinh cần đánh giá đầy đủ ưu điểm, hạn chế của cách thi hiện hành và làm rõ khả năng phát hiện học sinh có năng khiếu nổi trội của phương thức mới”, cô Bình nói.

Tương tự, thầy giáo Nguyễn Xuân Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Lương Bằng (xã Thanh Miện) nêu quan điểm thi theo khối có thể khuyến khích học sinh học tập toàn diện hơn, song tuyển sinh theo từng môn chuyên có ưu điểm trong phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu từ sớm. Thầy giáo Nguyễn Văn Huệ, Hiệu trưởng Trường THCS Vũ Hữu (xã Đường An) cũng nghiêng về việc giữ phương thức hiện hành để lựa chọn học sinh phù hợp với yêu cầu đào tạo chuyên sâu.

Cần lộ trình phù hợp, bảo đảm chất lượng đào tạo

mon-chuyen(1).jpg
Thí sinh dự thi môn chuyên vào Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi năm học 2026 - 2027.

Không chỉ băn khoăn về tuyển sinh, nhiều giáo viên THPT chuyên ở Hải Phòng còn phân tích những khó khăn trong tổ chức đào tạo nếu chuyển sang mô hình mới.

Đa số giáo viên Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi cho rằng cuối học kỳ I lớp 10, học sinh mới đăng ký thêm 2 môn chuyên sâu bên cạnh môn chuyên bắt buộc của khối. Từ học kỳ II lớp 10, các em học chuyên đề định hướng; lên lớp 11 học ổn định chương trình nâng cao theo môn chuyên. Vì vậy, thời gian từ học kỳ II lớp 10 đến hết lớp 12 chỉ còn năm học kỳ, trong khi bồi dưỡng học sinh năng khiếu đòi hỏi quá trình tích lũy kiến thức liên tục. Việc lựa chọn môn chuyên sâu sau học kỳ I cũng có thể khiến số học sinh đăng ký giữa các môn không đồng đều, gây khó khăn trong tổ chức lớp, phân công giáo viên và bố trí thời khóa biểu.

Nếu học sinh khối khoa học xã hội tập trung lựa chọn ngữ văn, các môn lịch sử, địa lý có thể thiếu học sinh học chuyên sâu. Cùng với đó, khi học sinh lớp 10 thực hiện mô hình mới, các lớp 11, 12 vẫn học theo mô hình cũ, việc tổ chức dạy học và sử dụng đội ngũ sẽ phức tạp hơn.

Từ thực tế trên, nhiều giáo viên kiến nghị tiếp tục xác định môn chuyên và chỉ tiêu tuyển sinh theo từng môn ngay từ đầu lớp 10. Nếu vẫn tổ chức tuyển sinh theo 3 khối, cần xác định môn chuyên sâu ngay từ khi tuyển sinh để bảo đảm học sinh được bồi dưỡng xuyên suốt 3 năm học. Các giáo viên cũng đề xuất lùi thời điểm áp dụng phương thức mới ít nhất một năm hoặc thí điểm tại một số trường trước khi triển khai rộng rãi.

Thông tin về dự kiến thay đổi phương thức tuyển sinh cũng khiến nhiều phụ huynh có con đang học tại Trường THCS Vũ Hữu và Trường THCS Lê Quý Đôn lo lắng. Phụ huynh mong muốn việc điều chỉnh cần có lộ trình phù hợp, phương thức tuyển sinh được công bố sớm để học sinh chủ động chuẩn bị. Nhiều ý kiến đề nghị chưa áp dụng phương thức mới ngay trong kỳ tuyển sinh năm 2027, bởi học sinh đã có kế hoạch ôn luyện theo từng môn chuyên và khó thích ứng nếu thay đổi trong thời gian ngắn.

Theo dự thảo, phương thức mới dự kiến áp dụng từ năm học 2027 - 2028 đối với các trường đủ điều kiện và từ năm học 2028 - 2029 đối với những trường chưa đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, đây mới là phương án dự kiến, chưa phải quy định tuyển sinh chính thức.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng khẳng định không đặt mục tiêu phải thay đổi phương thức tuyển sinh ngay trong kỳ tuyển sinh năm 2027. Bộ sẽ tiếp tục đánh giá tác động, tiếp thu ý kiến góp ý về cấu trúc bài thi, cách tính điểm và nghiên cứu phương án chuyển tiếp nếu cần thiết.

Đổi mới giáo dục trường chuyên là yêu cầu cần thiết, song phương thức tuyển sinh cần bảo đảm lựa chọn đúng học sinh có năng khiếu, phù hợp với đặc thù đào tạo chuyên sâu. Vì vậy, những ý kiến từ thực tiễn cần được nghiên cứu, xem xét thấu đáo trước khi quyết định phương thức và thời điểm áp dụng, bảo đảm quyền lợi của học sinh.

THẾ ANH