baohaiphong.vn

Việc tử tế

Những 'người thầy' đặc biệt

THU HƯƠNG

Tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 (Công an thành phố Hải Phòng), cán bộ, chiến sĩ Công an cùng nhân viên nơi đây trở thành những người thầy tận tâm, giúp học viên nuôi dưỡng hy vọng và quyết tâm làm lại cuộc đời.

dac-biet-6(1).jpg
Người cai nghiện được giáo dục tư tưởng chính trị, bồi đắp tình yêu quê hương đất nước và gia đình.

Hành trình "đánh thức" mầm thiện

Nằm tách biệt khỏi nhịp sống ồn ào phố thị, Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 (thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy - PC04, Công an thành phố Hải Phòng) là nơi chứng kiến ranh giới mong manh nhất giữa lầm lỗi và khổ đau. Với nhiều cán bộ từng gắn bó hàng chục năm với môi trường trại giam như Trung tá Nguyễn Quốc Phong, ngày đầu nhận nhiệm vụ tại đây từ tháng 3/2025 là một bước chuyển mình đầy trăn trở. Quen với sự răn đe, cách ly, người chiến sĩ ấy phải tự làm mới tâm thế khi đối diện với người cai nghiện. Họ không đơn thuần là đối tượng vi phạm pháp luật, mà là những "bệnh nhân" đặc biệt đang vật lộn từng giờ với cơn đau thể xác và sự giằng xé tâm lý để tìm lại chính mình.

dac-biet-4.jpg
Một lớp xóa mù chữ tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 (Công an thành phố Hải Phòng).

Để hồi sinh một con người trượt dài trong "cái chết trắng", quy trình tại cơ sở được vận hành khép kín qua 5 giai đoạn: tiếp nhận, phân loại; điều trị cắt cơn, giải độc, rối loạn tâm thần và các bệnh lý khác; giáo dục, tư vấn, phục hồi hành vi, nhân cách; lao động trị liệu, học nghề; chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng. Ngay từ khâu tiếp nhận, thay vì những ánh nhìn dò xét, chị Nguyễn Thị Duyên - cán bộ có 20 năm gắn bó với công tác quản lý tại đây - luôn đón người cai nghiện bằng những câu hỏi giản dị: "Em đi cùng ai?", "Em ăn sáng chưa?", "Có mệt lắm không?". Với chị, mỗi người cai nghiện bước qua cánh cổng này đều mang một vết thương lòng. Sự tôn trọng và cảm giác an toàn chính là chiếc chìa khóa mở cánh cửa tâm hồn đang khép chặt của họ.

Thử thách khắc nghiệt nhất nằm ở giai đoạn cắt cơn, giải độc. Thiếu tá Nguyễn Đức Nam, cán bộ tổ y tế, chia sẻ, nếu trước đây người nghiện heroin chiếm đa số, thì nay có tới 70% số người nghiện sử dụng ma túy tổng hợp. Loại ma túy thế hệ mới này tàn phá hệ thần kinh nặng nề, khiến người bệnh thường xuyên rơi vào hoang tưởng, ảo giác, rối loạn tâm thần kích động, đi kèm các bệnh lý nền như lao, viêm gan, HIV. Thời gian cắt cơn giải độc tối thiểu 10 ngày đầu, đội ngũ y, bác sĩ phải trực chiến 24/24 giờ để theo dõi từng nhịp thở, huyết áp, từng hành vi.

Thiếu tá Nam vẫn nhớ mãi trường hợp của H., một thanh niên suy kiệt cả thể xác lẫn tinh thần, liên tục chống đối điều trị những ngày đầu. Bằng sự kiên trì và tấm lòng của một người bác sĩ, đồng chí đã túc trực từng đêm, ân cần chăm sóc từng mũi tiêm, viên thuốc, xoa dịu những cơn vật vã để giúp H. vượt qua lằn ranh sinh tử.

"Điểm tựa" cho những cánh chim lạc lối

dac-biet-2.jpg
Người cai nghiện được thăm khám, theo dõi sức khỏe thường xuyên để việc điều trị diễn ra suôn sẻ, hiệu quả nhất.

Khi cơ thể dần thanh lọc, cuộc chiến cam go hơn lại bắt đầu: phục hồi hành vi và nhân cách. Hằng ngày, từ 5 giờ 30 phút sáng, những "người thầy" áo xanh lại miệt mài lên lớp, uốn nắn người cai nghiện từ nếp sinh hoạt nhỏ nhất như cách gấp chăn màn vuông vức, giữ gìn vệ sinh, cho đến những bài học về lịch sử, pháp luật và kỹ năng sống.

Chị Duyên tâm sự, những giờ học lịch sử kháng chiến, luật phòng, chống ma túy hay kỹ năng kiểm soát cảm xúc được lồng ghép khéo léo nhằm đánh thức lòng yêu nước, tình thương gia đình và giá trị làm người. Song song với đó, những buổi lao động trị liệu như đan mây tre, may mặc, trồng rau, chăn nuôi đã giúp đôi bàn tay từng buông xuôi tìm lại nhịp điệu lao động chân chính.

Đằng sau sự hồi sinh của hàng trăm số phận là sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ bám trụ nơi tuyến đầu. Khái niệm ngày nghỉ hay lễ, Tết dường như rất xa vời với họ. Càng vào dịp Tết cổ truyền, khi nhà nhà sum họp thì quân số trực tại cơ sở càng phải bảo đảm 100%. Có những lúc cha mẹ già đau ốm, con nhỏ mong ngóng, những người chiến sĩ vẫn nén nỗi niềm riêng để giữ bình yên cho cơ sở và làm điểm tựa tinh thần cho người cai nghiện.

Vượt lên mọi vất vả, phần thưởng vô giá giữ chân những người như chị Duyên, anh Phong, anh Nam chính là ánh mắt rạng rỡ của người cai nghiện trong ngày cầm quyết định tái hòa nhập cộng đồng. Đó là giọt nước mắt hối hận nhưng đầy quyết tâm làm lại cuộc đời của V.V.H. (sinh năm 1991, Hải Phòng) sau hơn 9 tháng rèn luyện; hay lời tri ân sâu sắc của N.H.N. (sinh năm 1994) khi tìm lại được niềm tin từ sự nghiêm khắc mà giàu tình người của các cán bộ. Hạnh phúc còn là những dòng tin nhắn bất ngờ từ một nữ sinh đại học từng gục ngã vì biến cố tình cảm, nay đã đoạn tuyệt hoàn toàn với ma túy, có công việc ổn định. Thậm chí, có những người sau cai nghiện đã tự tin ký hợp đồng, xin ở lại làm việc ngay tại cơ sở để đồng hành cùng những người đồng cảnh ngộ.

THU HƯƠNG