baohaiphong.vn

Nhịp sống trẻ

Làm thêm để trải nghiệm, không đánh đổi việc học

MAI LINH

Làm thêm giúp sinh viên có thu nhập, tích lũy kinh nghiệm và rèn luyện kỹ năng, nhưng cũng đặt ra bài toán cân bằng giữa công việc và học tập.

picture1.png
Anh Phạm Việt Anh, sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam làm thêm ở quán cà phê ngoài giờ học.

Làm thêm để trưởng thành

Kết thúc giờ học trên giảng đường, không ít sinh viên bắt đầu một ca làm mới tại quán cà phê, cửa hàng bán lẻ, nhà hàng hoặc các cơ sở dịch vụ.

Những chiếc áo đồng phục, lịch làm việc theo ca và nhịp sinh hoạt khác với bạn bè cùng lớp đang trở thành một phần trải nghiệm của nhiều người trẻ. Với họ, làm thêm vừa là cách có thêm khoản tiền chi tiêu, vừa là cơ hội bước ra khỏi môi trường học đường để tiếp xúc thực tế.

Nhu cầu đi làm xuất phát từ những lý do khác nhau. Có sinh viên muốn giảm bớt khoản hỗ trợ từ gia đình, tự trang trải tiền ăn, đi lại, tài liệu học tập. Có người mong được trải nghiệm môi trường lao động, cải thiện kỹ năng giao tiếp và hình thành thói quen làm việc đúng giờ. Dù lựa chọn công việc nào, người học cũng phải giải bài toán chung: sắp xếp thời gian để không ảnh hưởng đến chương trình đào tạo.

Anh Phạm Việt Anh, sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam lựa chọn làm thêm tại một quán cà phê ở Hải Phòng. Sau giờ học, anh thực hiện những công việc quen thuộc như chuẩn bị khu vực phục vụ, tiếp nhận yêu cầu của khách, phối hợp cùng đồng nghiệp và dọn dẹp khi kết thúc ca. Môi trường làm việc có nhịp độ nhanh giúp bạn dần quen với việc xử lý nhiều nhiệm vụ trong một khoảng thời gian nhất định.

Chia sẻ về lý do đi làm thêm, anh Việt Anh cho biết mong muốn có thu nhập riêng, chủ động chi tiêu và giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình. Trung bình mỗi tuần, Việt Anh sắp xếp khoảng 6 ca làm ngoài giờ học, với mức thu nhập 5 - 6 triệu đồng/tháng, chủ yếu phục vụ nhu cầu cá nhân và hỗ trợ bố mẹ.

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, công việc còn giúp Việt Anh rèn luyện kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và nâng cao tinh thần trách nhiệm. “Lúc mới làm, tôi còn lúng túng khi gặp khách đông hoặc có yêu cầu phát sinh. Sau một thời gian, tôi đã biết cách bình tĩnh và xử lý công việc nhanh nhẹn hơn”, Việt Anh chia sẻ.

Cần bằng giữa học tập và việc làm

tam-quan-trong-cua-gio-nghi-giua-cac-buoi-hoc.jpg
Sinh viên nên cân bằng giữa việc làm thêm và thời gian học tập, nghỉ ngơi (ảnh minh hoạ).

Không phải sinh viên nào cũng tìm được nhịp cân bằng ngay từ đầu. Khi thu nhập tăng theo số giờ làm, việc nhận thêm ca có thể trở thành lựa chọn hấp dẫn. Nhưng nếu lịch làm dày đặc khiến người học liên tục thiếu ngủ, bỏ lỡ hoạt động học tập hoặc không kịp hoàn thành bài tập, lợi ích trước mắt sẽ khó bù đắp được những ảnh hưởng lâu dài.

Anh Nguyễn Lê Dũng, sinh viên ngành xây dựng công trình thuỷ Trường Đại học Hàng hải Việt Nam cho biết có thời điểm nhận nhiều ca để tăng thu nhập. Việc đi làm thường xuyên khiến thời gian ôn bài bị thu hẹp, nhất là trước kỳ thi. Sau khi cân nhắc, Dũng trao đổi với nơi làm việc để giảm ca, ưu tiên những buổi có thể chủ động sắp xếp.

“Ban đầu tôi nghĩ chỉ cần cố gắng một chút là có thể vừa học vừa làm nhiều ca. Nhưng khi lịch học dày lên, tôi bắt đầu thấy mệt, có hôm về muộn nên không còn đủ thời gian chuẩn bị bài. tôi quyết định giảm từ 7 ca xuống 5 ca mỗi tuần, nhất là trong thời gian thi”, Dũng nói.

Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Đại học Công thương thành phố Hồ Chí Minh cho biết quy định giới hạn giờ làm thêm được nhiều nước phát triển áp dụng.

Nếu giao cho nhà trường quản lý việc làm bán thời gian của học sinh, sinh viên thuộc về cơ sở giáo dục là không khả thi. Sinh viên đủ 18 tuổi, đủ chịu trách nhiệm và nhận thức, trường chỉ có thể khuyến cáo sinh viên cân đối thời gian làm thêm phù hợp, không để ảnh hưởng đến việc học.

"Nếu có thì trước mắt chỉ nên khuyến khích, đoàn trường, phòng công tác sinh viên khuyến khích sinh viên làm thêm nhiều nhất 20 giờ/tuần, thời gian còn lại dành cho việc học và nghiên cứu. Nhiều khi sinh viên lo làm thêm quên thời gian học và nghiên cứu, làm cho các bạn không tập trung vào việc học", Thạc sĩ Phạm Thái Sơn nêu ý kiến.

Theo nhiều chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, lao động, việc học sinh, sinh viên đủ tuổi lao động, đi làm thêm là việc nên khuyến khích, giúp các bạn trẻ có thể bù đắp một phần chi phí sinh hoạt, trang trải cuộc sống, thêm kinh nghiệm sống, trau dồi kỹ năng.

Làm thêm có thể là cơ hội để sinh viên rèn luyện tính tự lập, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành hơn. Tuy nhiên, để công việc thực sự mang lại giá trị, mỗi sinh viên cần biết cân đối thời gian, lựa chọn công việc phù hợp và không để việc làm thêm ảnh hưởng đến mục tiêu chính của những năm đại học: học tập, rèn luyện và xây dựng nền tảng cho tương lai.

MAI LINH