(HPĐT)- Truyện kể về chuyến công tác của cô phóng viên trẻ đến với quần đảo Trường Sa chúc Tết các cán bộ, chiến sĩ nơi đảo xa. Bằng cách tạo ra xung đột trong tâm trạng của cô phóng viên giữa niềm náo nức được đến vùng đất thiêng liêng của Tổ quốc, với nỗi đau từ tin nhắn chia tay của mối tình đầu, tác giả khéo léo tôn vinh sự hy sinh thầm lặng của những người lính đảo để ngày đêm gìn giữ từng vùng trời, vùng biển Tổ quốc, quê hương. Trong nhịp điệu hối hả của những ngày Xuân, truyện khiến người đọc cảm nhận đầy đủ hơn những cung bậc của cuộc sống, để biết trân trọng hơn những hy sinh, góp sức thầm lặng của bao con người bình dị cho nhịp sống yên bình hôm nay.

Minh họa: Đặng Tiến
HPCT
Nhận được tin có tên trong danh sách đoàn cán bộ, phóng viên ra đảo Trường Sa chúc Tết, Hà vui lắm. Từ ngày còn là sinh viên, cô đã khao khát được đặt chân lên mảnh đất đầu sóng ngọn gió này, được chạm tay vào cột mốc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Chị trưởng phòng dặn Hà chuẩn bị đầy đủ thuốc men mang theo, nhất là thuốc chống say, vì sóng ngoài đó dữ dội lắm, cứ đùng đùng đập vào mạn tàu.
Lần đầu tới vịnh Cam Ranh, một trong hai điểm khởi hành đến đảo xa, Hà cảm nhận rõ nhịp đập rộn ràng nơi ngực trái. Quà Tết và nhu yếu phẩm hằng ngày cho quân dân Trường Sa lần lượt được vận chuyển lên con tàu khổng lồ trọng tải hơn 2 nghìn tấn. Đón đoàn là những anh lính hải quân có nước da nâu sậm, đẹp khỏe khoắn trong bộ quân phục màu trắng. Một anh khoảng 30 tuổi, khuôn mặt vuông kiên nghị đỡ Hà lên tàu, nhìn cô trìu mến: "Chị đã uống thuốc chống say chưa? Say sóng là ghê lắm nhé, không dịu dàng như say người yêu đâu!". Câu nói dí dỏm khiến Hà bật cười. Cô vẫn hình dung những người lính biển nguyên tắc và lạnh lùng, không ngờ các anh lại hài hước và đáng yêu đến thế.
Điện thoại báo có tin nhắn, Hà mở ra đọc. Là Quân, người yêu của cô: "Anh sẽ học ở đây thêm vài năm nữa để lấy xong bằng tiến sĩ. Anh không muốn bắt em chờ đợi, sợ làm khổ em. Tuổi xuân của phụ nữ qua nhanh lắm. Chúng mình chia tay nhé. Em xinh đẹp, dịu hiền, chắc chắn tìm được người đàn ông tốt, thương yêu em". Tuy đã chuẩn bị tinh thần từ trước, nhưng Hà không nghĩ sẽ nhận được lời chia tay vào lúc này, khi cô đang đến với Trường Sa, thực hiện mơ ước bao lâu nay của cô.
Quân đang du học ở nước ngoài. Những ngày mới xa nhau, Quân gọi điện và nhắn tin cho Hà liên tục. Mỗi ngày không nói với nhau được một câu, không nhìn thấy nhau một lần qua video call thì nhớ nhau đến phát cuồng. Nhưng chỉ 6 tháng mặn nồng như thế, càng về sau, liên lạc của Quân càng thưa thớt. Hà nhắn tin hỏi thăm, phải vài ngày sau, Quân mới trả lời. Câu chuyện giữa hai người cũng dần nhạt nhẽo, gượng gạo, thậm chí có lúc Quân còn né tránh những lời nói âu yếm, quan tâm của cô. Hà lờ mờ cảm nhận, lòng cô nằng nặng buồn. Lời chia tay này, cô đã thấp thỏm chờ đợi từ lâu, vừa chờ đợi vừa hy vọng nó đừng đến. Vậy mà…
Rời khỏi Quân cảng Cam Ranh, tàu HQ-561 lừng lững tiến ra biển Đông. Gió yên, sóng lặng. Đêm dần buông xuống đại dương, đất liền sau lưng chỉ còn là quầng sáng mờ nhạt. Đoàn công tác của Hà ùa ra các hành lang chung quanh tàu chụp ảnh và ngắm cảnh. Biển đêm êm ả, huyền ảo quá! Một chị trong đoàn hồ hởi: "Thế mà ở nhà cứ dọa sóng to gió lớn, làm tôi uống phí một viên thuốc chống say".
Trưa hôm sau, thời tiết xấu, sóng từng đợt đùng đùng dội thẳng vào mạn tàu. Cả con tàu rung lên theo nhịp sóng. Các anh chị em trong đoàn đều chếnh choáng, có người nôn thốc nôn tháo và nằm vật xuống giường, không dám ngóc đầu dậy. Vậy mà, thật kỳ lạ, Hà lại không say. Cô chỉ hơi chóng mặt. Có thể liều thuốc mua của bác sĩ gần nhà hiệu nghiệm. Có thể cái cảm giác đau đớn, bất lực khi buộc phải chia tay mối tình sâu nặng khiến thần kinh Hà căng ra, sóng gió không đủ sức làm cho mềm lại. Đến bữa cơm trưa, lác đác vài người xuống ăn. Chị cùng phòng với Hà kiên quyết nhịn đói, vì ăn vào bao nhiêu thì lại nôn thốc nôn tháo ra bấy nhiêu. Những người còn ngồi dậy được tranh thủ lùa cơm vào miệng cho có cái lót bụng rồi nhanh chóng về phòng nằm nghỉ. Hà chọn chỗ ngồi sát cửa sổ, xới bát cơm nhỏ, trệu trạo cố nhai vài miếng. Những dòng tin nhắn của Quân cứ nhảy nhót trong đầu cô. Trái tim cô quặn lên từng cơn đau thắt.
- Ngạc nhiên quá! Tôi cứ tưởng chị sẽ là người say sóng đầu tiên cơ đấy! Trông mảnh khảnh thế này mà chịu sóng giỏi thật!
Hà giật mình quay lại, bắt gặp gương mặt hiền và nụ cười ấm áp của anh lính hải quân hôm trước đỡ cô lên tàu.
- Tôi tên Trung, còn chị tên gì nhỉ. Chúng ta làm quen với nhau nhé!
Hà khẽ gật đầu chào:
- Em tên Hà ạ, Thanh Hà.
Trung kéo ghế ngồi cạnh cô, nhìn vào bát cơm còn nguyên, nhíu mày lắc đầu:
- Trời đất, cơm canh nguội và vữa hết rồi. Thôi bỏ bát đó đi, để tôi xới cho chị bát khác.
Nhìn Trung xới cơm, gắp thức ăn vào bát, tự nhiên sống mũi Hà cay nồng, cảm giác nghẹn ngào bỗng dâng lên cổ. Ngày xưa mỗi lần Hà giận dỗi bỏ ăn, Quân cũng quan tâm đến cô như thế. Những kỷ niệm cũ ùa về khiến nước mắt cô giàn giụa.
- Ôi chết, tôi lỡ nói gì để chị giận à. Tôi xin lỗi, xin lỗi… Trung lúng túng lấy khăn giấy đưa Hà lau nước mắt. Hà ngượng nghịu lắc đầu:
- Không, không phải lỗi của anh. Tại hôm nay tôi có chút tâm trạng, tôi vừa chia tay mối tình đầu.
Chẳng hiểu sao Hà lại dễ dàng thổ lộ chuyện riêng tư cho người đàn ông vừa quen như thế. Tính cô vốn kín đáo, có chuyện gì cũng lặng lẽ chịu đựng một mình, rất ít khi chia sẻ, kể cả với chị và mẹ.
Trung nhìn Hà với ánh mắt thông cảm:
- Tâm trạng thế này, chị chẳng nuốt nổi cơm đâu. Giờ chị cố uống nốt bát canh này rồi về phòng nằm nghỉ đi. Tôi phải đến hỗ trợ một số anh em say sóng bỏ ăn. Lát nữa tôi rảnh, nếu chị tin tưởng thì chúng ta nói chuyện chút. Trước lạ sau quen, mong là tôi có thể giúp chị nguôi ngoai bớt.
Hà lau nước mắt, đỡ lấy bát canh từ tay Trung. Không hiểu sao nghe giọng nói trầm ấm và nhìn vào khuôn mặt cương nghị của anh, Hà lại thấy yên tâm, tin tưởng. Từ ngày yêu Quân, chưa bao cô có cảm giác với ai như thế.
*
Trời dần về tối, sóng có vẻ dịu đi, con tàu bớt lắc lư, tròng trành. Hà ngồi đối diện với Trung, dè dặt kể cho anh nghe về cuộc sống và công việc của cô. Nói ra được những điều u uẩn, Hà thấy nhẹ nhõm và thanh thản. Cô hít một hơi thật dài, mỉm cười:
- Tôi làm phiền anh quá! Chia sẻ được với anh, tôi thấy ổn rồi. Cảm ơn anh.
Trung nhìn vào mắt Hà, giọng anh trầm buồn:
- Lạ thật, chuyện của chị rất giống chuyện của tôi. Chúng tôi cùng quê, yêu nhau suốt những năm tháng sinh viên. Ra trường, cô ấy về quê dạy học, tôi thì được điều động tăng cường lực lượng cho Vùng 4 Hải quân. Xa nhau đằng đẵng, liên lạc khó khăn vì những nơi tôi đóng quân không có sóng điện thoại. Tôi và cô ấy chỉ biết trao gửi tình cảm vào những lá thư. Rồi bẵng đi một thời gian, tôi không nhận được thư của cô ấy…
Trung dừng lời, anh im lặng nhìn ra bầu trời đêm. Hà đọc thấy trong mắt anh nỗi buồn sâu thẳm. Cô khe khẽ hỏi:
- Thất lạc thư hả anh. Hay là…
- Thư vẫn đến đúng tay người nhận, chị à. Tết năm đó, tôi xin nghỉ phép về thăm nhà và thăm cô ấy. Mẹ tôi báo tin cô ấy sắp lấy chồng.
- Ôi, sao lại thế! Anh có đến gặp cô ấy hỏi cho ra nhẽ không?
- Lúc đầu, tôi sốc. Tôi cũng định gặp cô ấy để hỏi tại sao. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, tôi quyết định không gặp nữa, cũng không nhắn tin, không điện thoại. Tôi viết cho cô ấy một lá thư chúc hạnh phúc và nhờ mẹ sau Tết thì chuyển cho cô ấy.
- Trong thư, anh có trách cô ấy không? Không yêu nữa là quyền của cô ấy, nhưng cũng phải nói với anh một tiếng chứ. Tệ quá!
Trung cười buồn:
- Mỗi người có một suy nghĩ riêng, tôi hiểu cô ấy. Yêu xa thiệt thòi lắm, nhất là với phụ nữ. Bởi chấp nhận yêu xa là chấp nhận những đợi chờ vô điều kiện, chấp nhận chống chọi với cô đơn và nỗi nhớ nhung da diết. Cô ấy không vượt qua được cảm giác cô đơn và không đủ dũng cảm để nói lời chia tay với tôi…
Tự nhiên Hà thấy ghét người con gái mà cô chưa biết mặt. Cô bướng bỉnh:
- Đấy là bao biện! Tình yêu thật sự sẽ vượt qua được cảm giác nhớ nhung và cô đơn. Tôi không thông cảm được cho cô ấy.
- Trời đất, nhìn chị hiền mà cũng ghê gớm lắm! Trung kể cho Hà nghe cuộc sống của những người lính đảo. Mặc sóng to gió lớn, hiểm nguy rình rập, các anh vẫn kiên trung bám đảo, bám biển, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, giữ bình yên cho đất nước. Giọng Trung sôi nổi và ầm ào như sóng biển. Giờ Hà mới biết những điều tưởng chừng rất đỗi quen thuộc, hiện diện thường nhật trong đất liền lại cực kỳ quý giá đối với đảo xa. Đó là những vồng rau mồng tơi, những luống rau muống nằm trong các chậu gỗ được cánh lính đảo cẩn thận che chắn, chăm bẵm từng ly từng tí. Hà hỏi:
- Vậy ở đảo, thiếu nhất thứ gì hả anh? Có phải rau xanh không?
- Không, thiếu nhất là phụ nữ.
Hà tròn mắt ngạc nhiên. Giọng Trung lạc đi:
- Chúng tôi cũng có trái tim, có tình cảm mà chị, đâu phải mình đồng da sắt. Giữa bao la sóng nước, mùa hè nắng cháy da, mùa đông lạnh buốt xương buốt thịt, chúng tôi cũng khát khao một bàn tay mát lạnh của phụ nữ, một vòng ôm thật ấm áp chứ. Nhờ có sự quan tâm của đất liền, đảo giờ không thiếu thứ gì. Cánh lính cũng tự tăng gia sản xuất, đánh bắt hải sản, nuôi gà nuôi lợn, trồng rau xanh để cải thiện bữa ăn. Nhưng cảm giác thèm khát sự quan tâm của phụ nữ thì không gì thay thế được. Có chiến sĩ nhớ người yêu, nhớ vợ quá, nửa đêm khóc tu tu như đứa trẻ…
Trung ngừng lời, đôi mắt đượm buồn. Hà lặng người đi.
*
Gần 40 giờ lênh đênh trên biển, tàu HQ-561 đã đưa đoàn tới Trường Sa Lớn- "thủ đô" của quần đảo Trường Sa. Giữa trùng khơi mênh mông, sự mệt mỏi nhanh chóng tan biến khi trưởng tàu thông báo tàu vừa cập cảng. Hà cứ lần chần lùi lại nhường mọi người đi trước, cô cố ý chờ Trung. Tối qua nói chuyện với Trung đến khuya, đêm về Hà thức trắng. Những người lính Hải quân với đôi mắt sáng, nước da nâu sậm và nỗi khát khao hạnh phúc lứa đôi cứ ảm ánh Hà. Cô tự nhủ về đất liền, nhất định phải viết điều gì đó, làm điều gì đó cho các anh.
Trường Sa Lớn là nơi Trung đóng quân, anh theo tàu ra đơn vị trả phép. Đoàn của Hà chỉ dừng lại ở đây đến 10 giờ đêm, rồi tiếp tục tới các đảo khác trong hải trình. Trường Sa Lớn trù phú, rợp bóng cây xanh, nhà cửa khang trang hiện đại không khác gì thành phố. Nhìn từ xa, Trường Sa Lớn như pháo đài sừng sững, hiên ngang giữa biển Đông. Lần đầu được dự lễ chào cờ trên đảo, nhìn đội ngũ các binh chủng diễu binh, diễu hành qua kỳ đài, lòng Hà trào lên niềm tự hào, niềm tin yêu và cảm phục những cán bộ, chiến sĩ nơi đây. Trong đoàn công tác, nhiều người đã rơi nước mắt vì xúc động. Trung đưa Hà đến thắp hương chùa Trường Sa, Đài tưởng niệm liệt sĩ, Nhà tưởng niệm Bác Hồ và thăm một số gia đình đang sống trên đảo. Một chị có khuôn mặt rám nắng rất khó đoán tuổi, nhìn thấy Trung thì mỉm cười hồ hởi: "Chú Trung mới ra à. Ở quê ông bà mạnh khỏe cả chứ. Có phải người yêu chú không, cô ấy xinh quá!". Trung định cất lời thanh minh nhưng nghĩ sao lại thôi. Hà thấy tim mình đập dồn dập những nhịp khác thường, hai má cô ửng đỏ.
Tối ấy, đoàn cán bộ, phóng viên chia tay lính đảo Trường Sa Lớn bằng bữa cơm đậm chất "cây nhà lá vườn". Thịt cá và rau xanh đều do lính đảo tự nuôi trồng, đánh bắt. Những tiếng hát cất cao át cả tiếng sóng biển ầm ào. Ai không hát thì vỗ tay hưởng ứng. Tất cả vật dụng sẵn có đều được huy động làm dụng cụ âm nhạc: Nồi nấu cơm làm trống; đũa, muỗng làm dùi. Có người còn quấn cả chăn màn của lính ngang lưng để hò hét, nhún nhảy. Vui đến vỡ òa.
Về khuya, gió mạnh, Hà khẽ co người lại xuýt xoa. Trung xót ruột, nói như gắt: "Chị chủ quan quá, hồi chiều tôi đã dặn nhớ mang theo áo rét, đêm ở đây lạnh lắm". Rồi anh cởi chiếc áo trấn thủ khoác lên vai Hà. "Chị ngồi đây đợi tôi chút nhé!". Lát sau Trung ra, mang theo một cành hoa trắng ngần tinh khiết giống hệt hoa hồng bạch. "Tôi làm hoa này từ ốc ngọc lan đấy, một loại ốc rất hiếm của biển. Cũng phải mất cả tháng tỉ mẩn từng chút một. Lính đảo chẳng có gì, tặng chị mang về đất liền làm quà kỷ niệm". Hà đón cành hoa từ tay Trung, những con ốc như muôn ngàn con mắt biển nhìn cô nhấp nháy. Nỗi đau đớn, dằn vặt về Quân bỗng nhiên tan biến giữa trùng dương mênh mông.
Tiếng còi tàu hụ vang báo hiệu giờ chia tay đã đến. Trung giục Hà nhanh về chuẩn bị đồ đạc để ra tàu. Chỉ còn vài phút nữa là phải xa mảnh đất đầu sóng ngọn gió này, Hà hít một hơi thật sâu, lấy hết can đảm nhìn vào mắt Trung: "Hải đảo à, có thể tặng cho đất liền một cái ôm tạm biệt không?". Trung kéo Hà lại gần và ôm chặt cô. Trong vòng tay mạnh mẽ, rắn chắc của người lính biển, Hà òa khóc…/.
Truyện ngắn của Nguyễn Ánh Nguyệt