(HPĐT)- Nhiều ca sĩ, nhạc sĩ trẻ nước ta hiện nay chú trọng khai thác yếu tố văn hóa truyền thống, văn học để đưa vào các sản phẩm âm nhạc tạo nên sức hấp dẫn với công chúng. Điều này mang tới bức tranh âm nhạc đương đại đa sắc, giúp mọi người có cái nhìn gần gũi và thêm yêu văn hóa đất nước mình hơn.
MV “Hết thương cạn nhớ” của ca sĩ Đức Phúc lấy cảm hứng từ tác phẩm “Chí Phèo” của nhà văn Nam Cao.
Nhạc sĩ, nhà lý luận phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long đánh giá, chất liệu dân gian, yếu tố lịch sử và nguồn cảm hứng từ văn học mang đậm yếu tố dân tộc là một kho tàng quý, góp phần khẳng định “cái tôi” của một nhạc sĩ, “cái tôi” của một dân tộc trong đời sống âm nhạc toàn cầu hóa của thời đại 4.0 như hiện nay. Những năm gần đây, nhiều sản phẩm âm nhạc trong giới trẻ khai thác chất liệu dân gian, truyền thống, lịch sử dân tộc, văn học là một tín hiệu đáng mừng cho lĩnh vực âm nhạc đại chúng Việt Nam. Qua đó góp phần ghi dấu ấn, tôn vinh giá trị Việt trong chính những sáng tạo nghệ thuật của giới nghệ sĩ trẻ, để rồi lại phục vụ công chúng âm nhạc đại chúng Việt Nam.
Vừa qua, ca sĩ Hòa Minzy tái xuất đường đua nhạc trẻ nước nhà khi phát hành video âm nhạc “Thị Mầu” (nhạc sĩ Nguyễn Hoàng Phong sáng tác) trên nền tảng số. Sản phẩm âm nhạc này ngay lập tức thu hút công chúng, sau hai tuần có hơn 15 triệu lượt xem. “Thị Mầu” của nữ ca sĩ hiện đang dẫn đầu bảng xếp hạng các video âm nhạc thịnh hành kênh YouTube. Giới chuyên môn và công chúng đánh giá cao “Thị Mầu” bởi ca sĩ Hòa Minzy đem tới một sản phẩm chất lượng, có cả sự hiện đại và đậm nét văn hóa, văn học nước nhà trong tác phẩm.
Bài hát “Thị Mầu” mang âm hưởng chèo kết hợp nhạc điện tử, giai điệu và ca từ đều dí dỏm, vui tươi, bắt tai. Phần lời ca khúc được xây dựng dựa trên ngôn ngữ chèo, như lời tự sự của chính Thị Mầu. Nữ ca sĩ cũng mạnh dạn thử sức với dòng nhạc điện tử (EDM), hòa trộn âm hưởng chèo để làm mới hình ảnh. Dù mượn hình tượng nhân vật Thị Mầu để kể chuyện, nhưng Hòa Minzy có những phá cách để tạo ra thông điệp phù hợp bối cảnh xã hội đương đại. Diễn viên - ca sĩ trẻ Chi Pu lại để lại ấn tượng với người xem với MV “Anh ơi ở lại”. Trong sản phẩm âm nhạc này, Chi Pu chỉ tập trung khai thác những yếu tố về nội dung sản phẩm, khiến người xem vô cùng bất ngờ. “Anh ơi ở lại” được thực hiện dựa vào câu chuyện cổ tích Tấm Cám, trong đó Chi Pu hóa thân thành Cám. Tuy nhiên, khác với Cám trong chuyện cổ tích, nhân vật Cám trong “Anh ơi ở lại” là những cảm xúc, những tâm tư mà từ trước đến nay nhiều người vẫn chưa một lần đứng ở cương vị Cám để thấu hiểu.
Nam ca sĩ trẻ Đức Phúc có hai sản phẩm âm nhạc khai thác yếu tố truyền thống văn hóa, có hàng triệu lượt xem, đó là MV “Người ơi người ở đừng về” và “Hết thương cạn nhớ”. Nội dung của “Người ơi người ở đừng về” là câu chuyện hiện tại, quá khứ chung quanh các cô cậu học trò; trong khi phần âm nhạc bắt tai khi kết hợp giữa quan họ Bắc Ninh với World music thịnh hành trên thế giới. Với “Hết thương cạn nhớ”, phần hình ảnh được lấy cảm hứng từ tác phẩm văn học “Chí Phèo” của nhà văn Nam Cao, khéo léo khai thác một góc nhìn hoàn toàn mới- chuyện tình tay ba giữa Chí Phèo, Thị Nở và Lý Cường (con trai Bá Kiến) trong sản phẩm âm nhạc của mình.
Ngoài ra, nhiều sản phẩm âm nhạc khác khai thác, cài cắm yếu tố văn học, văn hóa truyền thống được công chúng yêu thích, đánh giá cao thời gian qua có MV “Cô đôi Thượng Ngàn” (ca sĩ Tân Nhàn), MV “Giấc mơ trên lưng” (nghệ sĩ Ngô Hồng Quang), “Chí Phèo” (ca sĩ Bùi Công Nam), “Nam Phương hoàng hậu” (ca sĩ Thu Phương), “Để Mị nói cho mà nghe” và “Bánh trôi nước” (ca sĩ Hoàng Thùy Linh), “Bống bống bang bang” (ban nhạc 365), MV “Chí nam nhi” (rapper Quân R.E.V),...
Theo nhạc sĩ Nguyễn Cường, dù sống ở thời đại nào, các nhạc sĩ cũng thường tìm đến giá trị truyền thống kết hợp với những tinh hoa nhân loại để xây dựng hướng đi riêng mang hơi thở dân tộc. Điều cần thiết là làm thế nào để đánh thức nó dậy trong bộ phận giới trẻ hoạt động sáng tạo âm nhạc. Với nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, anh đánh giá việc khai thác những yếu tố văn học, văn hóa truyền thống trong âm nhạc chính là cách thể hiện tình yêu đối với dân tộc, với quê hương đất nước của người nghệ sĩ, mặt khác sẽ dễ tạo được cảm xúc cho người xem, người nghe. Phát hành những sản phẩm này là góp phần truyền bá giá trị truyền thống đến với giới trẻ. Thậm chí, nếu hướng đi này tiếp tục phát triển theo hướng tích cực sẽ mở ra thế giới đối với âm nhạc đại chúng Việt Nam. Đây là hướng đi tích cực, cần khuyến khích những người trẻ dấn thân tìm tòi, thể hiện. Quan trọng là tác phẩm phải đáp ứng cái tôi nghệ sĩ và đem lại lợi ích cho xã hội, mới tạo dấu ấn lâu bền trong lòng công chúng, góp phần phát triển âm nhạc Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc./.
KHÔI NGUYÊN
