(HPĐT)- Thực hiện chuyển đổi xanh trong ngành nông nghiệp, quận An Dương tập trung xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất theo hướng ứng dụng công nghệ cao, tuần hoàn, sinh thái. Tuy nhiên, quá trình này còn gặp nhiều vướng mắc, khó khăn cần được hỗ trợ tháo gỡ để góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp bền vững trên địa bàn.
Nâng cao hiệu quả sản xuất
Năm 2021, khi địa phương thực hiện Đề án phát triển ngành nông nghiệp đô thị theo hướng sinh thái, hữu cơ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, anh Nguyễn Đức Thành (tổ dân phố Kiều Trung, phường Hồng Thái) đầu tư hơn 200 triệu đồng xây dựng nhà màng, trồng thử nghiệm hơn 750 cây dưa lưới Nhật Bản trên diện tích 300 m². Vụ đầu, với giá bán trung bình 70.000 đồng/kg, trừ chi phí, anh lãi hơn 40 triệu đồng. Từ năm 2022, tích lũy được kinh nghiệm, anh Thành mở rộng diện tích trồng lên 400 m², sản xuất 2 vụ dưa lưới Nhật Bản và 1 vụ dưa lê Hàn Quốc mỗi năm; đồng thời trồng thêm cà chua bi năng suất cao theo mùa vụ. Mô hình này mang lại thu nhập khoảng 450 triệu đồng/năm cho gia đình.
Không chỉ ở phường Hồng Thái, nhiều địa phương khác trên địa bàn quận An Dương cũng mạnh dạn đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất theo hướng nông nghiệp công nghệ cao. Tại tổ dân phố 1 Kinh Giao, phường Tân Tiến, trên cơ sở 1,5 ha đất tích tụ ban đầu, Hợp tác xã (HTX) hoa Mây Sanh đầu tư thuê thêm 11ha đất của các hộ dân để mở rộng quy mô trồng hoa. Để đáp ứng yêu cầu sản xuất bền vững, HTX xây dựng hệ thống nhà màng, nhà lưới với diện tích 3.000m² trồng hoa chất lượng cao, đồng thời lắp đặt 2 kho lạnh bảo quản sản phẩm. Mô hình đem lại tổng thu nhập khoảng 3 tỷ đồng, bình quân 500 - 600 triệu đồng/ha/năm, tạo việc làm thường xuyên cho 10–15 lao động. Dự kiến đến hết năm 2025, HTX sẽ mở rộng thêm 7,5 ha, nâng tổng diện tích canh tác lên 20 ha.
Theo Phòng Nông nghiệp và Môi trường quận An Dương, thực hiện Đề án phát triển nông nghiệp quận đến năm 2030 gắn với số hóa hệ thống bản đồ phát triển nông nghiệp và chuyển đổi xanh, thời gian qua, quận đã tích cực khuyến khích các hộ dân, tổ chức, doanh nghiệp xây dựng và nhân rộng mô hình sản xuất công nghệ cao, tuần hoàn, sinh thái. Đến nay, toàn quận có 8 mô hình ứng dụng công nghệ cao với tổng diện tích trên 15.000m².
Ngoài hai mô hình tiêu biểu kể trên, nhiều mô hình khác cũng đạt hiệu quả kinh tế cao như: trồng ổi lê Đài Loan của HTX Hà Nhuận (phường An Hòa); trồng rau, dưa, sắn dây của HTX Thương mại và Dịch vụ nông nghiệp An Dương (phường An Hòa); trồng lúa chất lượng cao của HTX Dịch vụ nông nghiệp Bắc Sơn (phường Nam Sơn); trồng nấm chất lượng cao tại phường Hồng Phong... Toàn quận hiện có hơn 100 cánh đồng với tổng diện tích trên 1.000ha. Trong đó, có 20 cánh đồng đạt thu nhập từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng/ha/năm; 25 cánh đồng thu từ 300–500 triệu đồng/ha/năm; 50 cánh đồng đạt từ 250 - 300 triệu đồng/ha/năm.
Hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc
Hiện, tổng diện tích đất nông nghiệp trên địa bàn quận An Dương là 3.396,63 ha. Theo quy hoạch đến năm 2030, diện tích này sẽ giảm còn 2.663,97 ha, giảm 732,66 ha so với năm 2025. Phó chủ tịch UBND quận An Dương Lê Văn Cường cho biết, để phát huy tiềm năng và lợi thế hiện có, đồng thời xây dựng nền nông nghiệp xanh, sinh thái theo định hướng, quận xác định tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án phát triển nông nghiệp đến năm 2030, gắn với số hóa bản đồ phát triển nông nghiệp và mở rộng các mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao, tuần hoàn, sinh thái. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đang gặp không ít trở ngại. Việc tích tụ ruộng đất còn khó khăn do một bộ phận nông dân giữ đất dù không canh tác. Các mô hình tích tụ ruộng đất hiện nay chủ yếu thông qua thỏa thuận giữa cá nhân, tổ chức với người dân, thiếu ràng buộc pháp lý, dễ tiềm ẩn rủi ro.
Ngoài ra, sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đòi hỏi nguồn vốn lớn và nhân lực chất lượng cao. Song, việc tiếp cận vốn đầu tư hiện vẫn gặp nhiều rào cản, nhất là về tài sản thế chấp. Nguồn lao động nông nghiệp có tay nghề cao cũng còn thiếu. Hệ thống thủy lợi nội đồng chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất quy mô lớn. Hoạt động bảo quản, sơ chế và chế biến sau thu hoạch còn hạn chế. Thị trường tiêu thụ nông sản vẫn bấp bênh, thiếu ổn định…
Từ thực tế đó, quận An Dương kiến nghị thành phố sớm quy hoạch phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa, đặc biệt là các vùng chuyên canh nông sản chất lượng cao. Đồng thời, cần đẩy mạnh thực hiện các chính sách hỗ trợ như: cho thuê, sang nhượng, ủy thác canh tác, liên kết, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; xây dựng khung pháp lý minh bạch, phù hợp cho các hình thức tích tụ, tập trung đất đai. Cùng với đó, cần cải cách mạnh mẽ các điều kiện sản xuất, tổ chức tốt thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh ngành nông nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp liên kết đầu tư phát triển vùng nguyên liệu, bảo đảm khâu chế biến và bao tiêu sản phẩm cho hộ nông dân và hợp tác xã, từng bước loại bỏ các khâu trung gian không hợp lý.
