Quần đảo Cát Bà trên con đường trở thành di sản thiên nhiên thế giới: Thúc đẩy du lịch Hải Phòng bứt phá

Việc quần đảo Cát Bà được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới cùng với vịnh Hạ Long sẽ tạo đòn bẩy để phát triển du lịch Hải Phòng trong tương lai.

Hành trình 8 năm đề cử di sản

Bàn tay kỳ diệu của tạo hóa đặt trên quần đảo Cát Bà một hệ sinh thái đa dạng, núi non, biển cả sơn thủy hữu tình; rừng ngập mặn, rừng ngập nước trên núi đá vôi, các dải san hô và hàng nghìn loài cây cỏ muông thú... trong đó có nhiều loài được ghi danh trong các sách đỏ về sự quý hiếm. Năm 2004, Quần đảo Cát Bà được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới bởi các giá trị sinh thái, nhân văn và đa dạng sinh học tiêu biểu cùng với nhiều tiềm năng phát triển bền vững. Năm 2013, Danh lam thắng cảnh quần đảo Cát Bà được Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Cùng năm này, thành phố Hải Phòng xây dựng hồ sơ đề cử riêng Quần đảo Cát Bà là Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí đa dạng sinh học (tiêu chí 10) gửi UNESCO, bắt đầu hành trình 8 năm đề cử di sản cho quần đảo Cát Bà.

Tuy nhiên, sau quá trình thẩm định kỹ lưỡng, chặt chẽ, tại Kỳ họp lần thứ 38 được tổ chức ở Qatar năm 2014, IUCN dự thảo quyết định trình UNESCO trong đó đưa ra khuyến nghị Việt Nam xem xét khả năng đề xuất kết nối vịnh Hạ Long, theo các tiêu chí 7 (cảnh quan), tiêu chí 8 (địa mạo, địa chất) và có thể là tiêu chí 10 (đa dạng sinh học), để gộp với quần đảo Cát Bà. Ngày 1-3-2021, Trung tâm Di sản thế giới chính thức gửi Ban Quản lý Di sản thiên nhiên quần đảo Cát Bà văn bản thông báo hồ sơ đề cử di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật và đề nghị gửi bổ sung một số tư liệu phục vụ quá trình thẩm định hồ sơ của các cơ quan chuyên môn thuộc UNESCO. Điều này đồng nghĩa với việc quần đảo Cát Bà trở thành Di sản thiên nhiên thế giới đang đến gần sau buổi khảo sát cuối cùng của IUCN tháng 10 tới đây.

Ngày 12-8-2021, HĐND thành phố thông qua Nghị quyết về quy định chính sách hỗ trợ tháo dỡ các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà, huyện Cát Hải, tiến tới tháo dỡ các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên vịnh nhằm quy hoạch theo hướng thân thiện với môi trường, giải quyết triệt để xung đột giữa phát triển nuôi trồng thủy sản với công tác bảo tồn, khai thác di sản, phát triển du lịch. Đây là một trong những quyết tâm mạnh mẽ của thành phố, bước chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, tiêu chí cho công tác khảo sát của IUCN, quyết tâm đưa quần đảo Cát Bà cùng với vịnh Hạ Long trở thành Di sản thiên nhiên thế giới.

 Thúc đẩy phát triển du lịch

Việc quần đảo Cát Bà cùng với vịnh Hạ Long trở thành Di sản thiên nhiên thế giới sẽ có tác động rất lớn tới việc phát triển du lịch của thành phố. Nhìn sang cách khai thác giá trị thương hiệu và làm du lịch của tỉnh Quảng Ninh, sau 27 năm được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới lần 1 và sau 21 năm được công nhận Di sản thiên nhiên thế giới lần 2, vịnh Hạ Long thực sự trở thành thương hiệu nổi tiếng không chỉ riêng Quảng Ninh, mà cả Việt Nam và thế giới, là điểm đến được lựa chọn hàng đầu của du khách trong nước và quốc tế. Du lịch từ đó trở thành nền kinh tế mũi nhọn của tỉnh Quảng Ninh.

Với Hải Phòng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 16 khẳng định tầm quan trọng của du lịch khi xác định du lịch là 1 trong 3 khâu đột phá của kinh tế thành phố, xây dựng Cát Bà, Đồ Sơn cùng với Hạ Long trở thành trung tâm du lịch quốc tế, cụ thể hóa mục tiêu Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị. Quần đảo Cát Bà cùng với vịnh Hạ Long nếu được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới sẽ là đòn bẩy để thành phố Hải Phòng hiện thực hóa mục tiêu này.

Phó chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch Hải Phòng Hoàng Tuấn Anh cho biết, nhiều năm nay, đa số du khách, nhất là du khách nước ngoài tới Việt Nam chỉ biết đến vịnh Hạ Long. Kể từ khi vịnh Lan Hạ - nằm trong quần đảo Cát Bà trở thành thành viên của Tổ chức các vịnh đẹp nhất thế giới, vịnh Lan Hạ nói riêng, quần đảo Cát Bà nói chung được du khách biết tới nhiều hơn, du lịch Cát Bà phát triển rõ nét thông qua lượng khách đến với nơi này. Khi Quần đảo Cát Bà cùng vịnh Hạ Long trở thành Di sản thiên nhiên thế giới, đảo Cát Bà được du khách biết đến nhiều hơn, tạo đòn bẩy phát triển du lịch.

Trước xu thế hợp tác cùng phát triển giữa các địa phương, việc đề cử di sản chung giữa 2 địa phương là tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng giúp tăng cường liên kết vùng, cùng tạo dựng hành lang phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội nói chung, bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị nổi bật của di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long và quần đảo Cát Bà nói riêng, từng bước đưa du lịch khu vực phát triển mạnh mẽ, bảo đảm tính bền vững cùng phát triển những giá trị văn hóa. Đây là mục tiêu mà hai địa phương đang hướng đến, thể hiện rõ trong chương trình hợp tác và ký kết giữa Hải Phòng và Quảng Ninh vào tháng 8 vừa qua. Du lịch Hải Phòng trước mắt sẽ được “hưởng lợi” từ những du khách “quen” của vịnh Hạ Long và sau đó sẽ là bài toán phát triển du lịch riêng của Hải Phòng nhằm tạo ra sức hấp dẫn đối với du khách trong tương lai./.