Quang cảnh mua bán nhộn nhịp ở cảng cá Ngọc Hải
Hiện trên địa bàn quận Đồ Sơn có hơn 180 phương tiện khai thác thủy sản các loại với gần 700 lao động nghề biển. So với yêu cầu số lao động nghề biển hiện thiếu hụt hơn 300 người. Không chỉ thiếu lao động, nguồn lao động hiện có đang bị “già hóa”. Vì vậy, chủ các phương tiện khai thác thủy sản ở Đồ Sơn không dám đầu tư đóng tàu to, trang bị máy công suất lớn, sắm ngư cụ hiện đại; nhiều tàu vươn khơi hoạt động cầm chừng, thậm chí “đắp chiếu”.
Lý giải cho tình trạng thiếu lao động biển, ngư dân Lưu Đình Cương ở phường Ngọc Hải, cho biết, theo truyền thống, chủ tàu ở Đồ Sơn không trả lương tháng cho bạn tàu mà theo chuyến. Mỗi chuyến ra khơi, trừ tiền mua xăng dầu, thực phẩm, nước ngọt…, còn lại chủ tàu hưởng 4 phần, bạn tàu hưởng 6 phần. Trung bình thu nhập lao động nghề biển khoảng trên dưới 10 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, mỗi công nhân đang làm việc ở các khu công nghiệp, doanh nghiệp tại khu vực quận Đồ Sơn thu nhập khoảng 7-8 triệu đồng/tháng. Nhiều người, nhất là lao động trẻ chọn công việc trên bờ, dù thu nhập thấp hơn nhưng không phải chịu sóng gió, xa nhà lâu ngày, nguy cơ rủi ro cao. Làm nghề biển chủ yếu là những người trong độ tuổi 40-55, thậm chí có người ngoài 65.
Lao động địa phương thiếu, các chủ tàu Đồ Sơn buộc phải tìm nguồn lao động ngoại tỉnh. Tuy nhiên, các lao động này thường không gắn bó, “nhảy việc” liên tục sang tàu trả công cao hơn. Vì thế, khoảng hơn 10 năm trước, Đồ Sơn có gần 30 tàu vươn khơi, nay “teo tóp” còn 9 tàu.
Trưởng Phòng Kinh tế quận Đồ Sơn Hoàng Đình Dũng cho biết, để hỗ trợ, giúp đỡ ngư dân vươn khơi, bám biển, tháng 7-2017, HĐND quận Đồ Sơn thông qua Nghị quyết về nhiệm vụ và giải pháp phát triển kinh tế thuỷ sản quận Đồ Sơn giai đoạn 2017- 2020, định hướng đến năm 2025. Theo đó, quận Đồ Sơn phấn đấu đến năm 2025, tổng sản lượng khai thác đạt 13.300 tấn, trong đó, sản lượng khai thác xa bờ chiếm 65%. Thu nhập bình quân một lao động khai thác thủy sản tăng gấp 2 lần so với năm 2017 (trên 15 triệu đồng/lao động/tháng). Thực hiện nghị quyết của HĐND quận, quận Đồ Sơn xác định sớm giải “bài toán” thiếu lao động nghề biển. Hằng năm, chính quyền quận Đồ Sơn hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm tai nạn thuyền viên. Năm 2019, quận Đồ Sơn hỗ trợ gần 80 triệu đồng mua bảo hiểm cho 264 thuyền viên thuộc 35 tàu cá.
Tuy nhiên, đến nay tình trạng thiếu lao động nghề biển ở Đồ Sơn vẫn chưa được giải quyết. Theo những ngư dân đi biển lâu năm ở Đồ Sơn, ngoài phương thức truyền thống ăn chia theo từng chuyến đi biển, các chủ tàu nên xem xét trả thêm khoản lương theo tháng để bạn tàu gắn bó hơn với tàu, với nghề biển. Cơ quan chức năng, chính quyền địa phương có cơ chế thông thoáng giúp các chủ tàu trong việc vay và giải ngân vốn, quan tâm hơn nữa đến hậu cần nghề cá để tăng giá trị thủy sản đánh bắt được, từ đó tăng thu nhập cho ngư dân.
Bài và ảnh: Hà Vân
