(HPĐT)- Những ngày qua, nhiều hộ dân đang sinh sống tại các chung cư mới thuộc tài sản công của thành phố chấp hành việc nộp tiền thuê nhà theo giá mới. Nhiều trường hợp vi phạm trong quản lý, sử dụng nhà tự giác khắc phục sai phạm. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy người dân dần nhận thức rõ, hiểu đúng, đầy đủ và chấp hành các quy định trong quản lý, sử dụng, bảo đảm công tác vận hành hiệu quả các nhà chung cư thuộc tài sản công, phục vụ chính lợi ích người dân.
Xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng mức giá thuê nhà
Người thuê nhà chưa đồng thuận, không nộp tiền thuê nhà theo giá mới được thành phố ban hành cuối năm 2024, áp dụng từ 1-1-2025 là vấn đề “cực nóng” trong quản lý, vận hành các chung cư mới thuộc tài sản công suốt từ đầu năm 2025 đến nay. Thực tế, để cải thiện điều kiện nhà ở cho người dân sinh sống tại các chung cư cũ, xuống cấp nguy hiểm, thành phố quan tâm đầu tư khoảng 3.400 tỷ đồng xây dựng 12 chung cư mới, với tổng số hơn 4.000 căn hộ. Thời gian qua, thành phố tổ chức xét duyệt, bố trí 2.735 hộ dân ở chung cư cũ được thuê căn hộ mới, cải thiện điều kiện nhà ở. Đây là việc khó, chưa có địa phương nào trong cả nước triển khai, nhưng với tinh thần quyết tâm cao, Hải Phòng làm được với mục tiêu để người dân có nơi ở an toàn, chất lượng cuộc sống tốt hơn.
Tại cuộc đối thoại với đại diện các hộ dân tại các chung cư mới, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Tùng nhấn mạnh, thành phố cân nhắc rất kỹ, vận dụng các quy định của pháp luật để tính giá nhà thuê ở mức thấp nhất có thể và xây dựng lộ trình điều chỉnh giá thuê phù hợp với điều kiện của người dân. Trong thời gian đầu chưa tính toán được giá thuê nhà theo quy định, thành phố chỉ tạm thu mức khoảng 10.000 đồng/m2/tháng. Với mức giá thuê ban hành cuối năm 2024, áp dụng từ 1-1- 2025, thành phố chỉ tính chi phí giải phóng mặt bằng trên diện tích xây dựng khối đế các tòa nhà chung cư để giá thuê nhà giảm xuống. Đồng thời, thực hiện thu theo lộ trình các năm đầu giá thuê nhà thấp, tăng dần theo các năm và ổn định từ năm thứ 11 để bảo đảm phù hợp với mức thu nhập hiện tại và mức tăng thu nhập sau này của người dân. Mục tiêu của việc điều chỉnh giá bảo đảm sự công bằng, minh bạch trong quản lý tài sản công, xóa bỏ dần sự bao cấp về nhà ở, tạo nguồn lực cho công tác bảo trì và vận hành hiệu quả quỹ nhà chung cư thuộc tài sản công, phục vụ chính lợi ích của người dân.
So sánh thực tế, với chất lượng nhà ở tương đương nhà thương mại nhưng giá thuê nhà mới được thành phố ban hành trong giai đoạn đầu (hiện nay) ở mức từ 16.204 - 31.635 đồng/m2/tháng, tương ứng khoảng 810.000 - 1.581.000 đồng/căn/tháng với căn hộ diện tích tầm 50 m2. Mức giá này tương đồng với giá thuê nhà thuộc tài sản công tại các địa phương như: Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Bắc Ninh; ngang bằng giá thuê nhà trọ cấp 4 khu vực nội thành; thấp hơn từ 69% đến 73% giá thuê nhà ở xã hội đầu tư bằng vốn ngoài ngân sách và thấp hơn từ 78% đến 86% giá thuê nhà ở chung cư thương mại tại Hải Phòng. Không chỉ vậy, thành phố có chính sách hỗ trợ, miễn giảm tiền thuê nhà với các trường hợp người có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng bảo trợ xã hội đang thuê nhà và có sử dụng nhà thực tế với mức từ 65% đến 100%.
Tăng cường kỷ cương trong quản lý, vận hành
Do chưa hiểu rõ cách tính giá thuê nhà nêu trên, nhiều hộ dân tại các chung cư phản ứng, có kiến nghị vượt cấp, tụ tập đông người, không chấp hành nộp tiền thuê nhà. Số hộ cố tình chây ỳ, không nộp tiền thuê nhà từ tháng 1 đến tháng 4-2025 lên đến 1.760 hộ, chiếm 64,4%. Ngoài ra, trong công tác quản lý, sử dụng nhà thuê tại 12 chung cư mới thuộc tài sản công cũng bộc lộ nhiều vấn đề bất cập, phát sinh nhiều vi phạm, với 1.903 hộ đang sử dụng nhà không ký hợp đồng thuê nhà, chiếm tỷ lệ 70%; 878 hộ tự ý mua bán, sử dụng nhà sai mục đích, chiếm 32% và có 302/344 hộ không phối hợp với các cơ quan tính toán bù trừ xác định tiền chênh lệch giá trị giữa căn hộ cũ và căn hộ mới, chiếm tỷ lệ 88%.
Trước thực tế trên, cùng với tuyên truyền, đối thoại, giải thích rõ chính sách để người dân hiểu và thực hiện, để giữ nghiêm kỷ cương, UBND thành phố chỉ đạo các ngành, các địa phương phối hợp thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật; áp dụng các biện pháp kiên quyết: yêu cầu hoàn trả nhà thuê cho thành phố nếu không có nhu cầu sử dụng, đang để nhà trống hoặc tự ý cho thuê lại. Đối với các hộ dân được thành phố quyết định cho thuê nhà, Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng phải ký hợp đồng cho thuê nhà trước khi bàn giao nhà; không cho thuê lại, chuyển nhượng căn hộ. Thành phố giao Sở Xây dựng và Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh Nhà khẩn trương thiết lập hồ sơ để cưỡng chế đối với các hộ dân vi phạm theo hướng mỗi khu chung cư, mỗi lỗi vi phạm tổ chức cưỡng chế một số trường hợp để răn đe những người dân đang vi phạm, tự giác khắc phục các sai phạm. Thực tế, ngày 3-6, thành phố ban hành các Quyết định về việc thu hồi nhà ở đối với 3 trường hợp vi phạm tại chung cư HH Đồng Quốc Bình và yêu cầu các hộ dân chấp hành Quyết định trong 5 ngày.
Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, đối thoại, giải thích và nhất là sự kiên quyết, nghiêm túc trong xử lý các vi phạm về quản lý, sử dụng nhà chung cư giúp nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Các hộ dân đang chủ động tự giác khắc phục vi phạm; từ đó bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật; chặt chẽ trong công tác quản lý, vận hành hiệu quả hoạt động các nhà chung cư thuộc tài sản công. Điều đó cũng bảo đảm mục tiêu, ý nghĩa nhân văn to lớn chủ trương cải tạo, xây dựng mới các chung cư cũ của thành phố.
