(HPĐT)- Đời sống ngày nay, trẻ em thường gặp nhiều áp lực hơn về học hành, thiếu hụt sự quan tâm của gia đình, hoặc đối mặt với những sự cố trong sinh hoạt, khiến trẻ dễ bị căng thẳng, dẫn đến rối loạn cảm xúc. Để phát hiện, kiểm soát, chữa trị sớm những bất thường trong cảm xúc của trẻ, cần sự quan tâm, yêu thương nhiều hơn của gia đình và hỗ trợ điều trị từ bác sĩ chuyên khoa.
Cha mẹ cần luôn gần gũi, quan tâm trò chuyện, tâm sự với con. Ảnh: Phương Linh
Cuối tháng 12-2023, chị Trần Thị Hiền, ở phố Nam Pháp, phường Đồng Quốc Bình (quận Ngô Quyền) vội vã đưa con gái 14 tuổi đi khám sức khỏe tâm thần ở Bệnh viện trẻ em Hải Phòng. Trước đó, chị Hiền nhận thấy con lầm lì, ít nói, nhưng cứ nghĩ con bước vào lứa tuổi thay đổi tâm, sinh lý, nên chị để con từ từ vượt qua. Tuy nhiên, cháu ngày càng lơ đãng học tập, không hứng thú vẽ tranh như trước. Ngoài ra, cháu dễ bị kích động, cáu gắt, phản ứng quyết liệt với người chung quanh. Nhất là cô giáo chủ nhiệm lớp gọi điện trao đổi việc con gái sa sút trong học tập, luôn trạng thái buồn phiền u uất, ảm đạm, ngại giao tiếp với bạn bè. Chị Hiền tìm nhiều cách để gần gũi trò chuyện, động viên, nhưng cháu chỉ im lặng. Biểu hiện trên ngày càng trầm trọng, chị đưa con đi khám bệnh.
Tại Khoa Thần kinh, tâm bệnh (Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng), sau khi thăm khám và thực hiện các bài kiểm tra, bác sĩ kết luận bước đầu con gái chị bị rối loạn cảm xúc, cần được can thiệp sớm và tích cực. Chị Hiền bộc bạch, từ đây nhìn lại mới rõ nguồn gốc: Do cuộc sống hôn nhân không tìm được “tiếng nói chung”, tháng 7-2023, anh chị làm thủ tục ly hôn. Chồng nuôi con trai, còn con gái ở với mẹ. Từ đó, cháu bắt đầu có những biểu hiện cảm xúc như trên. Chị Hiền thương con, nhưng do công việc bận rộn, chưa thực sự sao sát gần gũi cháu, cùng với những áp lực trong học tập khiến cháu mắc chứng bệnh này.
Theo bác sĩ Nguyễn Bích Vân, Trưởng Khoa Thần kinh, tâm bệnh (Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng), khoa đang theo dõi và điều trị gần 10 trẻ em lứa tuổi từ 9 đến 16 mắc chứng bệnh rối loạn cảm xúc. Đây là tình trạng cảm xúc bị trầm trọng quá mức so với bình thường mà người bệnh không thể kiểm soát, làm ảnh hưởng tới sức khỏe tinh thần, gây sa sút học tập, làm việc kém hiệu quả. Nếu chủ quan để bệnh tiến triển, trẻ bị rối loạn cảm xúc sẽ dễ dẫn đến trầm cảm. Với căn bệnh này, trẻ gặp khó khăn khi phải tuân theo các nguyên tắc xử sự thông thường. Đây cũng là nguyên nhân khiến người bệnh dễ sa đà vào những tệ nạn xã hội. Hiện, chưa có thống kê cụ thể về số trẻ em ở nước ta gặp phải chứng rối loạn cảm xúc và hành vi, song căn bệnh này thấy rõ. Có đến khoảng 20% số trẻ mắc rối loạn nặng phải can thiệp y tế và điều trị, gây tốn kém thời gian, chi phí và ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển, trưởng thành của trẻ.
Qua kinh nghiệm thăm khám và điều trị, bác sĩ Vân cho rằng, tùy vào từng dạng bệnh, thời gian bệnh và giai đoạn bệnh mà mức độ nguy hiểm của từng dạng khác nhau. Tuy nhiên, phát hiện và điều trị sớm sẽ hạn chế được mức độ nguy hiểm bệnh gây ra đối với tinh thần và sự phát triển của trẻ nhỏ. Các phương pháp điều trị rối loạn cảm xúc ở trẻ em bao gồm sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ, trị liệu tâm lý để tác động đến cảm xúc, nhận thức và hành vi. Bên cạnh các phương pháp y tế chuyên sâu, trẻ bị rối loạn cảm xúc cũng cần nhận được sự hỗ trợ từ gia đình và trường học. Trẻ mắc hội chứng này thường nhạy cảm, tâm trạng bất ổn, dễ cáu gắt và khó chịu. Do đó, gia đình cần có sự quan tâm đúng mực, tránh trừng phạt hoặc khen ngợi trẻ quá mức. Đồng thời không nên quá kỳ vọng hay tạo áp lực cho trẻ. Thay vào đó, nên xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn, gia đình hòa thuận, hạnh phúc và khuyến khích trẻ nỗ lực để đạt thành tích cao thay vì ép buộc. Bên cạnh đó, nhà trường cũng cần quan tâm, hỗ trợ học sinh bị mắc chứng bệnh này bằng việc khuyến khích trẻ tham gia các câu lạc bộ, các hoạt động ngoại khóa...
Thạc sĩ Nguyễn Thu Phương, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển giáo dục cộng đồng (quận Hải An) thông tin: Khi có trẻ bị rối loạn cảm xúc, gia đình cần duy trì lối sống lành mạnh và khoa học, xây dựng cho trẻ chế độ ăn hợp lý, bảo đảm ngủ đủ 8 giờ/ngày và khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể chất cùng gia đình như bơi lội, đạp xe, leo núi, chạy bộ… Các hoạt động này giúp gắn kết tình cảm giữa các thành viên hình thành cho trẻ suy nghĩ luôn có gia đình làm điểm tựa. Ngoài ra, bố mẹ có thể khuyến khích con tham gia các hoạt động thiện nguyện, hoạt động xã hội... Khi thấy trẻ có những dấu hiệu nghi ngờ chứng rối loạn cảm xúc, bố mẹ cần đưa trẻ đến bác sĩ để thực hiện các bài kiểm tra tâm lý và xác định chính xác nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn cảm xúc ở trẻ để được can thiệp và điều trị kịp thời./.
Bài và ảnh: Nguyễn Hằng
