Trở về Hà Nội, nhưng anh Trần Xuân Quỳnh vẫn chưa nguôi cảm xúc phấn khởi sau khi dự Lễ hội khai bút Xuân Mậu Tuất 2018 tại Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc trên địa bàn xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy. Lần thứ 2 dự lễ hội này, thêm một lần anh cảm nhận rõ hơn niềm tự hào về truyền thống hiếu học được các thế hệ người Việt Nam gìn giữ. Truyền thống ấy càng rõ nét ở lễ hội khai bút linh thiêng và ý nghĩa tại đất Cảng.
500 học sinh toàn thành phố tham gia Lễ hội khai bút Xuân Mậu Tuất 2018. Ảnh: Diệu Hương
Lời hứa trở lại…
Anh Quỳnh là người Hà Nội. Trong Lễ hội khai bút Xuân Đinh Dậu 2017, anh cùng mấy người bạn tình cờ có mặt tại Hải Phòng du xuân đúng dịp lễ hội diễn ra. Chứng kiến các nghi thức khai bút, tế, rước linh thiêng, ngắm nhìn những học sinh tiêu biểu của thành phố trong trang phục Trạng nguyên, nắn nót, nghiêm túc viết những lời mong mỏi về tương lai của quê hương, đất nước, anh Quỳnh cảm nhận rõ được ý nghĩa của lễ hội đặc biệt này.
Vì thế, anh đặt kế hoạch đầu năm 2018 đưa hai con trở lại Hải Phòng vào dịp diễn ra Lễ hội khai bút Xuân Mậu Tuất. Anh coi kế hoạch đó như lời hứa trở lại với Hải Phòng. Và đúng ngày khai hội, sáng 21-2 (tức mồng 6 Tết), gia đình anh Quỳnh có mặt tại Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc (trên địa bàn xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy) để được chứng kiến lễ khai bút trang trọng, ý nghĩa với sự tham gia của 500 học sinh giỏi toàn thành phố Cảng.
Chị Nguyễn Thị Hải Tâm, vợ anh Quỳnh không giấu được sự xúc động khi ngắm nhìn những cô bé, cậu bé ở độ tuổi tiểu học, trung học cơ sở đang nắn nót ghi những dòng chữ trên tờ giấy khai bút. “Giá như gia đình tôi ở Hải Phòng, tôi cũng mong con mình được vinh dự có tên trong 500 em học sinh khai bút ở đây. Đó thật là niềm vinh dự, tự hào. Ý nghĩa hơn, còn là sự động viên với các em trong cả năm phấn đấu học tập, rèn luyện”.
Không chỉ gia đình anh Quỳnh, nhiều du khách bốn phương đến với Lễ hội khai bút truyền thống tại Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc cũng trở lại với lễ hội mỗi năm. Xa xôi từ thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Vũng Tàu, gần từ Hải Dương, Thái Bình, Quảng Ninh… Gần nữa là các quận, huyện trên địa bàn thành phố. Ai đến lễ hội một lần đều muốn trở lại cùng gia đình và nhất là các con đang ở tuổi đến trường để được cảm nhận ý nghĩa thiêng liêng từ lễ hội đầy tinh thần hiếu học này.
Những nén hương tri ân tới tiền nhân
Chương trình lễ hội khai bút thường niên hôm ấy được mở đầu bằng lễ rước bút quy mô từ Từ đường họ Mạc đến khu tưởng niệm. Đội rước quy tụ hơn 100 người trong đó có đội múa lân sư rồng, đội tế, rước bút và đại diện các em học sinh giỏi, xuất sắc của thành phố, địa phương. Sau lễ an vị bút, chương trình chính của lễ hội diễn ra trước Thái miếu với các màn múa lân, đọc chúc văn khai bút, đánh trống khai hội và nghi lễ khai bút của lãnh đạo ngành Giáo dục – Đào tạo thành phố và huyện Kiến Thụy. Sau hồi trống khai hội, 500 học sinh giỏi, xuất sắc đại diện đông đảo các lớp học sinh thành phố thuộc các Trường THPT chuyên Trần Phú, THPT Thái Phiên, THPT Ngô Quyền, THCS Hồng Bàng, THCS Lý Tự Trọng, tiểu học Đinh Tiên Hoàng, các trường THPT trên địa bàn huyện Kiến Thụy gồm THPT Kiến Thụy, Thụy Hương, Nguyễn Huệ, Nguyễn Đức Cảnh cùng học sinh Trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên huyện Kiến Thụy cùng các em học sinh giỏi khối THCS, tiểu học của huyện Kiến Thụy, các em học sinh có bài viết xuất sắc trong Lễ khai bút Xuân Đinh Dậu 2017 cùng khai bút. Các em viết lên những suy nghĩ, ước mơ của mình bám sát chủ đề “Những suy nghĩ, những ước mơ của bản thân về thành phố Hải Phòng trong tương lai”.
Phan Thùy Linh, học sinh lớp 5A4, Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng (quận Hồng Bàng) là một trong những cô bé có mặt tại lễ hội khá sớm. Khi nhận được chủ đề khai bút của năm nay, Thùy Linh nhanh chóng hoàn thiện bài viết của mình và chia sẻ, “Em mong muốn thành phố ngày càng phát triển. Sẽ không còn ùn tắc giao thông”. Còn Hà Nguyễn Danh Dũng, học sinh lớp 7A2, Trường THCS Hồng Bàng, quận Hồng Bàng mong muốn thành phố trở thành thương cảng mạnh nổi tiếng toàn thế giới qua bài viết của mình.
Những ước mơ về học tập, mong muốn đóng góp trí lực góp phần xây dựng và phát triển quê hương trong tương lai gần được gửi gắm trong các bài khai bút, sau đó được đội tế lễ dâng lên trước Lư hương Trung thiên và trình tấu tới các vị tiên đế của triều Mạc. Những bài viết cũng chính là những nén hương tri ân báo cáo tới các vị vua nhà Mạc về thế hệ học trò đất Cảng vẫn giữ gìn và phát huy truyền thống hiếu học từ ngàn xưa của cha ông. Đó cũng là ý nghĩa của Lễ hội khai bút thường niên được tổ chức vào dịp đầu Xuân mới. Trưởng Ban quản lý Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc Ngô Minh Khiêm cho biết, khác với các lễ hội trước, lễ hội năm nay có phần rước nước. Việc đưa nghi thức rước nước vào phần rước cũng vì ý nghĩa, nước là cội nguồn của sự sống, dùng để hòa mực viết lên những bài văn hay, chữ tốt. Vì thế, nghi thức rước nước trong màn rước bút linh thiêng có thêm điểm nhấn với mong muốn sẽ ngày càng có nhiều văn tài phát triển trên địa bàn thành phố.
“Nếu thu xếp được, lễ hội sang năm, nhất định cả nhà tôi lại về với Hải Phòng” – tiếng anh Quỳnh rộn ràng phía đầu dây bên kia điện thoại. Anh còn vui vẻ đọc lại nguyên văn đoạn Chúc văn Lễ hội khai bút đầu Xuân mà anh thu được từ Lễ hội khai bút Xuân Mậu Tuất vừa qua:“Xuân này, cháu con xin dâng lễ chân thành. Hậu duệ được tỏ lòng ngưỡng mộ. Tiếp bước anh hùng long đao càng sáng tỏ. Nối đỉnh trí tuệ, thần bút mãi linh thiêng. Con đường thịnh vượng đã quyết là thành. Khắp nẻo khóa sinh đã thi là đỗ. ViệtNamngời sáng mãi năm châu. Quê hương hưởng danh thơm muôn thuở”. Lời của chúc văn cũng là niềm mong mỏi của những người con quê hương đất Cảng vẫn từng ngày gìn giữ và phát huy truyền thống hiếu học của các thế hệ trẻ Hải Phòng. Trong đó, Lễ hội khai bút đầu năm là một trong những ngày hội ý nghĩa, thiêng liêng không chỉ đối với người dân thành phố mà còn bạn bè khắp nơi yêu mến Hải Phòng.
Linh Chi
