(HPĐT)- Ngày 1-6-2021, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 40 hướng dẫn về thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý thuếđối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, có hiệu lực từ ngày 1-8- 2021. Trong đó có một nội dung được đông đảo các hộ kinh doanh, nhất là những cá nhân cho thuê tài sản đặc biệt chú ý.
Tranh: Bạch Liên
Theo Thông tư 40, cá nhân cho thuê tài sản không phát sinh doanh thu đủ 12 tháng trong năm dương lịch (bao gồm cả trường hợp có nhiều hợp đồng cho thuê) thì mức doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống để xác định cá nhân cho thuê tài sản không phải nộp thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN là doanh thu tính thuế TNCN của một năm dương lịch (12 tháng); doanh thu tính thuế thực tế để xác định số thuế phải nộp trong năm là doanh thu tương ứng với số tháng thực tế phát sinh cho thuê tài sản. Kèm theo đó là ví dụ cụ thể: Ông B phát sinh hợp đồng cho thuê nhà với thỏa thuận tiền cho thuê là 10 triệu đồng/tháng trong thời gian từ tháng 10 năm 2022 đến hết tháng 9 năm 2023. Như vậy, doanh thu thực tế năm 2022 là 30 triệu đồng, nhưng tổng doanh thu tính theo 12 tháng của năm 2022 là 120 triệu đồng; doanh thu thực tế năm 2023 là 90 triệu đồng, nhưng tổng doanh thu tính theo 12 tháng của năm 2023 là 120 triệu đồng. Do đó, Ông B thuộc trường hợp phải nộp thuế GTGT, phải nộp thuế TNCN tương ứng với doanh thu thực tế phát sinh của năm 2022 và năm 2023 theo hợp đồng nêu trên.
Luật Thuế TNCN và nghị định hướng dẫn nêu rất rõ là cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm không phải nộp thuế và quy định, thuế được tính theo doanh thu thực tế trong năm dương lịch. Có nghĩa là, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm (tính theo năm dương lịch) sẽ không phải nộp thuế. Nói như thế, ai cũng hiểu. Thế mà không hiểu sao ngay trong cùng một thông tư, Bộ Tài chính lại có quy định và dẫn chứng, ví dụ “đá” nhau, khiến mang lại những cách hiểu khác nhau làm xôn xao dư luận. Rất nhiều hộ kinh doanh không biết sắp tới họ phải bị tính thuế kiểu gì. Kèm theo đó là lo ngại: dù chỉ cho thuê được vài tháng, hoặc thậm chí 1 tháng, doanh thu chỉ từ vài triệu đồng hoặc vài chục triệu đồng thì họ vẫn phải nộp thuế, theo ví dụ “hướng dẫn” nêu trên.
Để giải tỏa bức xúc của dư luận, Tổng cục Thuế có văn bản giải thích. Theo Tổng cục Thuế, hoạt động cho thuê nhà là hoạt động kinh doanh theo hợp đồng ký kết, thời hạn cho thuê thường là từ 6 tháng đến một năm, nhiều năm. Theo quy định của pháp luật thuế thì hoạt động này sẽ khai thuế theo từng lần phát sinh và có những đặc thù riêng nên cần phải có hướng dẫn cụ thể về khai thuế, tính thuế, nộp thuế để thực hiện nghĩa vụ thuế kịp thời, chống thất thu ngân sách Nhà nước. Thông tư 40 chỉ quy định về mặt thủ tục hành chính thuế; các nội dung về chính sách thuế đối với hoạt động kinh doanh của cá nhân vẫn bảo đảm theo đúng quy định của các luật thuế có liên quan. Theo đó, cá nhân kinh doanh, bao gồm cả cá nhân cho thuê tài sản có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống thuộc diện không phải nộp thuế. Ngoài ra,để giảm bớt khó khăn cho người nộp thuế do tác động của đại dịch COVID-19, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 52/2021/NĐ-CP. Như vậy, cá nhân cho thuê tài sản phát sinh thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong năm 2021 sẽ chưa phải nộp thuế cho đến ngày 31-12-2021.
Như thế, rõ ràng là quy định của Thông tư 40 chưa thực sự chính xác, đầy đủ, dẫn tới nhiều cách hiểu khác nhau. Hơn nữa, đây là quy định liên quan tới hàng triệu hộ kinh doanh, trong đó có rất nhiều hộ kinh doanh cho thuê tài sản ở Hải Phòng, cần có sự giải thích và quy định thật rõ ràng, minh bạch, dễ hiểu, tránh quy định một đằng, ví dụ một nẻo như trong Thông tư 40. Dưới góc độ hộ kinh doanh, quy định về chính sách thuế càng đơn giản, dễ hiểu, dễ áp dụng, dễ thực hiện bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Chỉ cần biết rằng, hộ kinh doanh có thu nhập dưới 100 triệu đồng/năm (tính theo năm dương lịch) sẽ không phải nộp thuế, còn cao hơn sẽ phải nộp thuế theo quy định. Thêm nữa, nếu có khó khăn do thiên tai, do dịch bệnh thì có hướng dẫn cụ thể, sao cho dễ hiểu, dễ áp dụng nhất, thì chính sách thuế mới thực sự nhân văn, thực sự vì dân. Còn nếu lý giải theo hướng quy định như thế nhằm quản lý thuế tốt hơn, tránh thất thu, thất thoát, tránh tình trạng lợi dụng để né thuế thì đây chỉ nên là biện pháp nghiệp vụ nội bộ của ngành Thuế, sẽ thuyết phục hơn. Dư luận vẫn chờ có sự giải thích rõ ràng hơn từ Bộ Tài chính./.
Hồng Thanh
