Việc điều chỉnh quy hoạch thành phố Hải Phòng theo hướng đa trung tâm, đa hành lang, đa chuỗi giá trị là bước đi cần thiết nhằm giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn và tạo dư địa phát triển bền vững cho thành phố.

Mới đây, Hội đồng Thẩm định quy hoạch thành phố tổ chức phiên họp thẩm định điều chỉnh Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Điểm mới đáng chú ý trong lần điều chỉnh quy hoạch này là việc tích hợp không gian phát triển sau sáp nhập, qua đó tạo nền tảng để Hải Phòng chuyển từ mô hình phát triển “một trung tâm - một hành lang biển” sang mô hình “đa trung tâm - đa hành lang - đa chuỗi giá trị”.
Cách tiếp cận này mở rộng không gian phát triển theo hướng liên kết vùng, tạo điều kiện hình thành siêu cực tăng trưởng mới của vùng đồng bằng sông Hồng, với các chuỗi giá trị liên tỉnh gắn kết cảng biển, logistics, công nghiệp chế biến, công nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp công nghệ cao. Đây là nội dung các quy hoạch trước đây chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ, do phạm vi và cấu trúc phát triển còn mang tính cục bộ.
Trên cơ sở phân tích các kịch bản phát triển, điều chỉnh Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 lần này lựa chọn kịch bản cao để xây dựng chiến lược tăng trưởng kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030.
Theo đó, thành phố định hướng tận dụng tối đa các động lực từ đầu tư hạ tầng, chuyển đổi công nghệ, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, phát triển logistics đa phương thức, cùng việc hình thành và mở rộng các khu kinh tế ven biển, khu, cụm công nghiệp, dịch vụ cảng biển và nông nghiệp công nghệ cao.
Mục tiêu đặt ra là tạo đà phát triển bứt phá, hướng tới mức tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 13,8% trong giai đoạn 2026 - 2030, qua đó củng cố nền tảng tăng trưởng nhanh và bền vững cho thành phố trong giai đoạn tiếp theo.
Thực tiễn phát triển của Hải Phòng thời gian qua cho thấy yêu cầu điều chỉnh quy hoạch không chỉ xuất phát từ mục tiêu tăng trưởng, mà còn từ những áp lực ngày càng rõ nét trong tổ chức không gian đô thị và sản xuất.
Quá trình đô thị hóa nhanh, sự gia tăng các hoạt động công nghiệp, logistics, dịch vụ cảng biển đã tạo ra những thách thức về hạ tầng giao thông, môi trường, sử dụng đất và phân bố dân cư.
Trong khi đó, mô hình phát triển cũ với trọng tâm tập trung chưa tạo ra sự lan tỏa đồng đều, dẫn tới áp lực quá tải cục bộ ở một số khu vực, đồng thời chưa khai thác hết tiềm năng của các không gian phát triển mới.
Việc điều chỉnh quy hoạch theo hướng đa trung tâm, đa hành lang và đa chuỗi giá trị được xem là bước đi cần thiết để giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.
Cách tiếp cận này không chỉ giúp phân bổ lại các chức năng phát triển, giảm áp lực cho khu vực trung tâm, mà còn tạo cơ sở để gắn kết chặt chẽ hơn giữa phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics với đô thị và nông nghiệp công nghệ cao.
Quan trọng hơn, quy hoạch mới đặt thành phố trong mối liên kết không gian rộng hơn, phù hợp yêu cầu phát triển liên vùng và vai trò ngày càng lớn của Hải Phòng trong mạng lưới kinh tế của vùng đồng bằng sông Hồng.
Tuy nhiên, điều chỉnh quy hoạch mới chỉ là bước khởi đầu. Hiệu quả thực sự của quy hoạch phụ thuộc rất lớn vào công tác tổ chức thực hiện, sự đồng bộ giữa các cấp quy hoạch cũng như kỷ cương trong quản lý đất đai, đầu tư xây dựng và phát triển hạ tầng.
Việc lựa chọn kịch bản tăng trưởng cao đòi hỏi tăng cường quản lý, điều hành, bảo đảm hài hòa giữa phát triển nhanh và bền vững, giữa mở rộng không gian kinh tế với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Có thể nói, việc điều chỉnh Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ mang ý nghĩa định hướng phát triển dài hạn mà còn thể hiện yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy phát triển, gắn tăng trưởng kinh tế với tổ chức không gian hợp lý và liên kết vùng hiệu quả.
Đây là cơ sở quan trọng để Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò động lực phát triển của vùng, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
LÊ HIỆP