(HPĐT)- Sau hợp nhất, thành phố Hải Phòng có nhiều cơ hội, lợi thế để trở thành siêu đô thị, cực tăng trưởng, động lực vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ và cả nước. Để hiện thực mục tiêu đó, nhiệm vụ quan trọng cần thực hiện ngay là rà soát lại các quy hoạch của 2 địa phương trước khi hợp nhất, từ đó nghiên cứu, xây dựng quy hoạch tổng thể, bảo đảm tận dụng, phát huy đầy đủ tiềm năng, lợi thế của thành phố trong không gian phát triển mới.
Cộng hưởng thế mạnh, phát triển hài hòa
Thành phố Hải Phòng mới sau hợp nhất có diện tích tự nhiên hơn 3.194,7 km2, dân số hơn 4.6 triệu người; có 114 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 67 xã, 45 phường và 2 đặc khu; quy mô kinh tế lên tới gần 660.000 tỷ đồng. Trước hợp nhất, tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng cũ đều được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, có những điểm chung và riêng trong định hướng phát triển. Theo đó, đến năm 2030, Hải Phòng được định hướng trở thành thành phố cảng biển lớn, trung tâm dịch vụ logistics hiện đại, trung tâm kinh tế biển mang tầm quốc tế hàng đầu ở Đông Nam Á, đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số; là động lực phát triển của vùng Bắc bộ và cả nước. Hải Dương trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại, trung tâm công nghiệp động lực của vùng đồng bằng sông Hồng, có quy mô nền kinh tế lớn trong cả nước; đạt một số tiêu chí cơ bản của thành phố trực thuộc trung ương và sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2050.
Tại lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương về việc hợp nhất hai địa phương, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, việc hợp nhất tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng thành đơn vị hành chính cấp tỉnh mới mang tên thành phố Hải Phòng thể hiện tư duy, tầm nhìn chiến lược, dài hạn của Đảng, Nhà nước, mở ra không gian phát triển mới, tối ưu hóa nguồn lực, cộng hưởng các tiềm năng, cơ hội, lợi thế, tạo thành cực tăng trưởng mới thúc đẩy và góp phần dẫn dắt sự phát triển của vùng, của đất nước...
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi khi thế mạnh của hai địa phương được cộng hưởng, thành phố Hải Phòng sau hợp nhất đối mặt với không ít khó khăn, thách thức do sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các khu vực, hệ thống hạ tầng đô thị... Theo GS.TS Nguyễn Văn Khánh (Đại học Quốc gia Hà Nội), chỉ riêng căn cứ trên chỉ tiêu tăng trưởng, trước hợp nhất, Hải Dương tăng trưởng đạt 9,5%, thành phố Hải Phòng đạt 13,5%. Sau hợp nhất, yêu cầu tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng mới phải đạt khoảng 12%/năm. Do đó, yêu cầu đặt ra là cần nhanh chóng quy hoạch tổng thể, đồng bộ trong quản lý đô thị, kết nối hạ tầng, bảo đảm phát triển hài hòa, tránh đứt gãy mạch phát triển. Thành phố Hải Phòng mới cần tập trung rà soát, điều chỉnh quy hoạch chung trong bối cảnh toàn vùng Bắc bộ, bảo đảm tính đồng bộ, hướng tới phát triển bền vững.
Không gian phát triển mới đồng bộ
Theo Trưởng Phòng Quy hoạch - Kiến trúc (Sở Xây dựng) Phạm Sỹ Thư, trước hợp nhất, Hải Phòng được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 với định hướng phát triển không gian đô thị theo hướng 2 vành đai và 3 hành lang. Tuy nhiên, Hải Dương lại không thực hiện quy hoạch chung này. Sau hợp nhất, cấu trúc tổng thể không gian đô thị thành phố Hải Phòng mới nhiều thay đổi, cần thiết phải xây dựng quy hoạch tổng thể với định hướng phát triển thành phố Hải Phòng trong không gian rộng hơn, cho phép khơi thông, giải phóng nguồn lực, phát huy đầy đủ mọi tiềm năng, lợi thế, giá trị truyền thống vùng đất văn hiến và anh hùng, khắc phục những giới hạn của đơn vị hành chính - lãnh thổ gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mở ra những dư địa phát triển mới.
Từ thực tế yêu cầu trên, trong kế hoạch nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2025, UBND thành phố chỉ đạo, giao Sở Tài chính trong tháng 7 chuẩn bị nhiệm vụ lập quy hoạch và các bước công việc để tổ chức lập điều chỉnh Quy hoạch thành phố Hải Phòng sau hợp nhất để thay thế Quy hoạch cấp tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng phê duyệt. Sở Xây dựng đề xuất việc lựa chọn tư vấn có năng lực, kinh nghiệm, uy tín tổ chức lập Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng sau hợp nhất và triển khai các thủ tục trình thẩm định, phê duyệt theo quy định thay thế Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 323/QĐ-TTg ngày 30-3-2023 trong thời gian sớm nhất.
Trên cơ sở nhiệm vụ chung, hiện nay Sở Xây dựng đang triển khai các nhiệm vụ theo tiến độ yêu cầu. Trong đó, đầu tháng 7-2025, Viện Quy hoạch thành phố (trực thuộc Sở Xây dựng) tổ chức hội thảo với sự tham dự của các chuyên gia thảo luận các giải pháp, định hướng xây dựng các quy hoạch chung, quy hoạch thời kỳ của thành phố Hải Phòng mới. Đây là một trong hoạt động cần thiết góp phần để nhanh chóng triển khai, hoàn thành trong thời gian sớm nhất các quy hoạch phát triển thành phố trong thời kỳ mới.
NGỌC LAN
