Ảnh: Duy Thính
Trong 2 năm qua, trên địa bàn thành phố có nhiều dự án hạ tầng chiến lược được triển khai. Đồng chí Nguyễn Thị Nghĩa, Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng khẳng định, Ban Thường vụ Thành ủy xác định công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) phục vụ các dự án là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Trong đó, Thành ủy yêu cầu các địa phương cần xác định rõ vai trò lãnh đạo, “đứng mũi chịu sào” của tổ chức Đảng khi xuất hiện vấn đề nổi cộm, phức tạp. Người đứng đầu tổ chức Đảng chịu trách nhiệm chính trước cấp ủy về điểm nóng trong GPMB. Nhờ làm tốt yêu cầu này của thành phố, Quận ủy Hồng Bàng lãnh đạo thành công công tác GPMB dự án Khu đô thị Vinhomes Imperia.
![]() |
Kỳ 1 : Khi cấp ủy Đảng chủ động “vào cuộc”
Tháng 5-2015, thành phố chính thức giao quận Hồng Bàng thực hiện nhiệm vụ GPMB dự án Khu đô thị Vinhomes Imperia Hải Phòng. Nhờ chỉ đạo quyết liệt với nhiều cách làm sáng tạo, chỉ trong hơn 18 tháng, toàn bộ mặt bằng rộng 78,5ha của dự án đã được bàn giao cho chủ dự án. Đặc biệt, việc GPMB nhận được sự đồng thuận của 1.711 hộ dân và 11 doanh nghiệp thuộc khu vực dự án, không phải thực hiện việc cưỡng chế trường hợp nào. Kinh nghiệm để thành công trong GPMB dự án này là Quận ủy chỉ đạo sát sao công tác GPMB và yêu cầu người đứng đầu cấp ủy Đảng phường Thượng Lý, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị liên quan đến dự án đi đầu trong lãnh đạo tham gia GPMB, chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Quận ủy về công tác này.
Chỉ đạo theo hướng “5 rõ”
Đồng chí Trần Quang Tuấn, Phó bí thư Thường trực Quận ủy Hồng Bàng giới thiệu kinh nghiệm: “Phương thức chỉ đạo của Ban Thường vụ Quận ủy Hồng Bàng trong việc GPMB ở dự án Khu đô thị Vinhomes Imperia Hải Phòng là “rõ người, rõ việc, rõ hiệu quả, rõ quy trình, rõ trách nhiệm”, mỗi việc một đầu mối xuyên suốt. Quận ủy không làm thay chính quyền, nhưng không lãnh đạo chung chung, mà lãnh đạo bảo đảm các cơ quan thuộc quận luôn nhận thức rõ trách nhiệm, đoàn kết và quyết tâm cao, không phân biệt việc của ai và ai làm. Cơ quan nào hoặc cá nhân nào có khả năng làm tốt việc gì thì giao việc đó”.
Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng Tô Đình Đại nhớ lại: “Tháng 5-2015, thành phố chính thức giao quận Hồng Bàng thực hiện nhiệm vụ GPMB dự án với tinh thần phải thực hiện nhanh, để dự án sớm triển khai. Việc GPMB dự án đứng trước nhiều khó khăn khi khu vực GPMB có 11 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh và 1711 hộ dân, quy mô dân số ngang với dân số phường Trại Chuối và gấp đôi phường Phạm Hồng Thái. Nguồn gốc sử dụng đất ở khu vực đa dạng, phức tạp với 23 loại đất. Do là khu vực đã quy hoạch từ lâu nên phần lớn người dân không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; phần lớn trường hợp mua, bán, tặng, cho không qua chính quyền địa phương, rất khó khăn việc xác định người đứng tên trong phương án bồi thường. Tháng 6 và 7-2015, UBND quận bắt đầu thực hiện việc kiểm đếm để lập phương án bồi thường. Việc kiểm đếm cũng gặp khó khăn nhất định khi nhiều hộ dân không hợp tác mặc dù phường Thượng Lý rất tích cực làm công tác tuyên truyền. Trong quá trình thực hiện, quận Hồng Bàng tiếp nhận, giải quyết hơn 900 đơn kiến nghị của các hộ dân. Tháng 9- 2015, bắt đầu triển khai trả tiền bồi thường, nhưng trung bình mỗi ngày chỉ có vài ba hộ ra nhận tiền. Số hộ nhận tiền lại yêu cầu chính quyền không nêu rộng danh tính, do sợ bị các đối tượng xấu trong khu dân cư gây khó khăn. Đối mặt với hàng loạt khó khăn như vậy, Thường trực Quận ủy Hồng Bàng chủ động chỉ đạo toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc.
Ban Thường vụ Quận ủy thành lập một Ban chỉ đạo về tuyên truyền, vận động ở cấp quận do đồng chí Phó bí thư Thường trực Quận ủy làm trưởng ban. Cùng với đó, Quận ủy thành lập 10 đoàn công tác và phân công 10 đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Quận ủy làm trưởng các đoàn, có nhiệm vụ đến từng hộ để tuyên truyền, vận động, trực tiếp giải quyết các vướng mắc, kiến nghị của người dân. Mỗi đoàn công tác phụ trách 1 tổ dân phố trong khu vực GPMB (tương đương hơn 100 hộ dân). Trưởng các đoàn công tác được giao quyền trực tiếp giải quyết ngay và tại chỗ những kiến nghị về chính sách bồi thường, về tái định cư theo quy định. Mọi việc liên quan đến công tác đền bù, GPMB được thực hiện tại các hộ dân. Chỉ đạo của Quận ủy rất rõ: cán bộ chỉ hoàn thành trách nhiệm khi người dân định cư tại nơi ở mới. Ban chỉ đạo tuyên truyền, vận động và 10 đoàn công tác thường xuyên giao ban 1 tuần/lần. Bí thư Quận ủy thường là người chủ trì giao ban để nắm tình hình, nghe trưởng, phó các đoàn công tác, Mặt trận Tổ quốc quận và các đoàn thể báo cáo kết quả vận động cũng như tình hình dư luận trong nhân dân, nghe UBND quận báo cáo kết quả điều hành và đề xuất những việc cần các đoàn công tác của Quận ủy hỗ trợ . Sau các cuộc họp, Ban Thường vụ Quận ủy đều ban hành kết luận để đánh giá kết quả tiến độ thực hiện, chỉ rõ các yêu cầu cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thời gian tới.
Tháng 4-2016, nhận thấy tiến độ GPMB dự án chậm, Ban Thường vụ Quận ủy ban hành Chỉ thị số 03-CT/QU về việc lãnh đạo, chỉ đạo một số việc cần làm ngay thực hiện GPMB dự án. Chỉ thị xác định rõ các nhiệm vụ, nguyên tắc, giải pháp để cả hệ thống chính trị quận thực hiện như: giải pháp tuyên truyền, vận động; giải pháp về công tác Đảng và đảng viên, thực hiện phê bình và tự phê bình, giải pháp về công tác điều hành của chính quyền... Thực hiện Chỉ thị của Quận ủy, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên được phân công đến từng gia đình hội viên, đoàn viên để làm công tác vận động, thăm hỏi, tặng quà, động viên những hội viên nòng cốt, tiêu biểu. Lực lượng công an, quân đội được phân công động viên các gia đình quân nhân tại ngũ, các cán bộ, chiến sĩ công an đương chức có hộ khẩu thường trú tại nơi phải GPMB, động viên gương mẫu thực hiện. Ban Tuyên giáo và các phòng Văn hóa - Thông tin, Tư pháp thực hiện biên tập nội dung và tuyên truyền liên tục trên hệ thống loa truyền thanh, gửi văn bản tuyên truyền đến từng hộ dân. Các tổ chức, đoàn thể chính trị cử cán bộ trực tại chỗ để thuyết minh, giải thích cho người dân những vấn đề mà họ quan tâm; Bản tin của Quận ủy ban hành nhiều số chuyên trang về dự án, in hàng nghìn tờ gấp để tuyên truyền gửi đến từng gia đình...
Khu đô thị Vinhomes Imperia đang dần hoàn thiện, hứa hẹn mang đến một diện mạo mới cho thành phố. |
Chủ động đối thoại, điều chỉnh chính sách phù hợp thực tế
Trong quá trình thực hiện GPMB cho dự án, Quận ủy Hồng Bàng đặc biệt quan tâm đến việc tổ chức đối thoại với nhân dân, lắng nghe dân, giải quyết các kiến nghị của người dân chung quanh việc tái định cư, giá đền bù GPMB.
Phó chủ tịch UBND quận Hồng Bàng Dương Đình Ổn cho biết: Trong 18 tháng thực hiện dự án, quận tổ chức hơn 200 cuộc đối thoại với các hộ dân do lãnh đạo quận chủ trì, mời luật sư tham dự. Nhiều cuộc đối thoại mời tất cả các thành viên trong gia đình, tránh trường hợp nội bộ gia đình không thống nhất. Quận ủy gửi thông báo đến tất cả các đảng bộ, cơ quan, đơn vị nơi làm việc của những đảng viên đang công tác, có nhà thuộc diện phải di dời. Ngoài tổ chức các hội nghị đối thoại với nhân dân, Thường trực Quận ủy trực tiếp vận động những trường hợp khó nhất tại trụ sở phường Thượng Lý và tại nhà dân. Cán bộ quận, phường đến nhà dân bất kể lúc nào, người dân đi làm ban ngày thì đến nhà vận động buổi tối, cùng người dân xem xét hồ sơ và thực hiện các nghĩa vụ với Nhà nước.
Trong quá trình vận động và đối thoại với người dân, Quận ủy, UBND quận tham mưu, đề xuất với thành phố và chủ đầu tư giải quyết tối đa, thấu đáo và có trách nhiệm cao đối với các nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Điển hình như: điều chỉnh vị trí khu tái định cư ban đầu được xác định ở phường Hùng Vương chuyển về phường Sở Dầu như hiện nay, được nhân dân đồng thuận; tổng hợp ý kiến của nhân dân, báo cáo với thành phố và được thành phố chấp thuận 11 kiến nghị cụ thể làm cơ sở lập bổ sung phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư đáp ứng nguyện vọng của số đông nhân dân; xây dựng bộ tiêu chí để xác định hộ phụ, phù hợp với thực tiễn và được xét đúng quy định.
Ông Lê Khắc Hiệp, Phó chủ tịch Tập đoàn Vingroup cho hay, để hỗ trợ người dân kịp thời, chính quyền địa phương chủ động phối hợp tập đoàn trong việc ứng trước kinh phí để xây dựng hạ tầng khu tái định cư tại khu Kiến Thiết, phường Sở Dầu; xây dựng hạ tầng khu tái định cư theo đúng quan điểm của thành phố là “nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”. Chỉ sau 4 tháng thi công, hạ tầng khu tái định cư cơ bản hoàn thành giai đoạn 1 và có thể tiến hành bàn giao đất cho các hộ dân. Trong suốt quá trình thực hiện GPMB, khi có hộ dân đồng ý nhận tiền bồi thường, việc chi trả được tiến hành ngay. Thậm trí, chủ đầu tư còn có chính sách thưởng các hộ dân tự nguyện di dời từ những ngày đầu. Ngoài việc thực hiện tốt công tác tái định cư và đền bù, thành phố, quận Hồng Bàng còn dành nhiều hỗ trợ tới các hộ dân trong việc ổn định nơi ở mới. Đơn cử như việc cung cấp các hộ dân các kiểu mẫu thiết kế xây dựng nhà cơ bản, để người dân tham khảo. Việc làm này vừa tiết kiệm cho người dân một khoản kinh phí khoảng gần 10 triệu đồng không phải thuê thiết kế riêng, vừa bảo đảm được mỹ quan đô thị.
Sự xuất hiện thường xuyên và trực tiếp giải quyết công việc của những đồng chí lãnh đạo cao nhất trong hệ thống chính trị quận đã đem lại niềm tin cho nhân dân. Sau giai đoạn tuyên truyền, có hai phần ba số hộ đồng ý với phương án bồi thường.
Kỳ 2: Dân vận làm trước một bước, Kiểm tra chung tay gỡ khó
Xác định công tác GPMB dự án Vinhome sẽ gặp nhiều khó khăn, Quận ủy Hồng Bàng chỉ đạo việc tuyên truyền, vận động nhân dân phải làm trước một bước, công tác dân vận xuyên suốt quá trình thực hiện dự án. Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát của các cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra các cấp đối với cán bộ, đảng viên trong qua trình thực hiện GPMB dự án được thực hiện quyết liệt, chủ động, góp phần cùng chính quyền, cấp ủy Đảng tháo gỡ vướng mắc, khó khăn.
“Đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà”
Đồng chí Nguyễn Văn Ngũ, Trưởng Ban Dân vận Quận ủy Hồng Bàng cho biết, những năm trước đây, công tác dân vận trong GPMB ở quận thường chỉ dừng lại ở việc nêu ý kiến ở các hội nghị bàn và rút kinh nghiệm hoặc tổ chức dân vận đối với trường hợp khó khăn cụ thể. Dự án khu đô thị Vinhomes Imperia là dự án đầu tiên Quận ủy chọn Ban Dân vận là cơ quan thường trực để tham mưu, giúp Ban Thường vụ Quận ủy các giải pháp về tuyên truyền, vận động. Công tác dân vận chủ động làm trước một bước, xuyên suốt quá trình triển khai dự án.
Được lãnh đạo quận giao nhiệm vụ, Ban Dân vận trình Ban Thường vụ Quận ủy thành lập một Ban chỉ đạo về tuyên truyền, vận động ở cấp quận. Đây là Ban chỉ đạo của cấp ủy do đồng chí Phó bí thư Thường trực Quận ủy làm trưởng ban. Thành viên Ban chỉ đạo là Trưởng các ban xây dựng Đảng, Chủ tịch Mặt trận và người đứng đầu các tổ chức thành viên. Đồng chí Phó chủ tịch UBND quận phụ trách công tác GPMB dự án là Phó trưởng Ban chỉ đạo; một số ngành của UBND quận, các cơ quan nội chính thuộc UBND quận tham gia thành viên Ban chỉ đạo. Do xác định công tác GPMB dự án Vinhomes Imperia là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, nên hoạt động của Ban chỉ đạo cũng đặt yêu cầu hết sức khẩn trương và chặt chẽ. Ban thực hiện chế độ giao ban công tác theo tuần. Các ngành thành viên đều phải có chương trình công tác cụ thể và báo cáo tiến độ thực hiện theo tuần, ngoài ra còn họp đột xuất.
Cùng với đó, quận thực hiện công tác tuyên truyền, vận động nhân dân theo mô hình “ ba nhà, bốn biết”. Theo mô hình này, “ba nhà” là nhà nước, nhà dân và nhà đầu tư cùng biết về mục đích, ý nghĩa của dự án, về quy hoạch dự án, về chính sách bồi thường, hỗ trợ đối với các hộ dân, biết về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Trong đó, quận xác định nhà dân là trung tâm, đặt quyền lợi, nguyện vọng chính đáng của nhân dân làm mục tiêu của công tác GPMB. Các tổ tuyên truyền của quận, của phường Thượng Lý thực hiện tốt phương châm “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” tiếp cận với các thành viên trong gia đình có đất thu hồi để tuyên truyền, vận động, giải thích, thuyết phục các hộ dân chấp hành chính sách thu hồi đất của nhà nước bằng nhiều biện pháp, hình thức đa dạng. Bên cạnh đó, hệ thống truyền thông cơ sở tập trung tuyên truyền pháp lý, công khai các quyết định, quy hoạch, kết quả bốc thăm chọn đất, giá đất, đưa tin về kết quả xử lý đơn, thư của người dân trên cổng thông tin điện tử và các phương tiện thông tin của địa phương. Việc dân vận GPMB của quận bảo đảm phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Quận bàn với dân bằng việc xin ý kiến, tiếp thu ý kiến nhân dân, nhiều ý kiến của nhân dân sau tiếp thu được điều chỉnh phù hợp.
Công tác kiểm tra, giám sát song hành
Cùng với chủ động một bước trong công tác vận động quần chúng, Quận ủy Hồng Bàng yêu cầu công tác kiểm tra, Đảng cùng vào cuộc tháo gỡ vướng mắc, khó khăn. Tại Chỉ thị số 03 về những việc cần làm ngay, Ban Thường vụ Quận ủy yêu cầu Ủy ban Kiểm tra Quận ủy và phường Thượng Lý phối hợp trong việc tiến hành kiểm tra, giám sát các chi bộ và đảng viên trong việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước; xử lý đảng viên cố tình không nhận tiền bồi thường, không bàn giao mặt bằng khi chính sách bồi thường đã bảo đảm thỏa đáng, đúng quy định của pháp luật.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Quận uỷ Vũ Thành Tô, thực hiện Chỉ thị 03 của Quận ủy, Ủy ban Kiểm tra Quận ủy và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy phường Thượng Lý kiểm tra, giám sát 7/7 chi bộ và 69/69 đảng viên sinh hoạt ở 7 chi bộ khu vực dự án. Qua giám sát, Uỷ ban Kiểm tra Quận uỷ có quyết định kiểm tra 3 đảng viên thuộc cấp ủy chi bộ dấu hiệu vi phạm; đình chỉ công tác cấp ủy đối với 2 chi ủy viên do chậm thực hiện nhận tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng theo quy định. Qua kiểm tra, giám sát những nội dung trên, có tác dụng đẩy nhanh tiến độ GPMB dự án lớn này. 100% các đảng viên của 7 chi bộ trực thuộc và các đảng viên sinh hoạt nơi cư trú thuộc khu vực dự án khu đô thị Vinhomes Riva City nhận tiền, bàn giao mặt bằng cho dự án, trước kế hoạch đề ra.
Cùng với đó, Uỷ ban Kiểm tra Quận uỷ phối hợp đơn vị liên quan triển khai thực hiện kỷ luật Đảng. Trong quá trình lập phương án đền bù, GPMB tại dự án, 2 cán bộ thuộc Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Hồng Bàng trong quá trình tiến hành lập phương án kiểm kê, bồi thường có hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn được phân công, thực hiện kiểm kê, lập phương án hỗ trợ bồi thường sai với thực tế. Quận uỷ yêu cầu UBND quận chỉ đạo Công an quận Hồng Bàng điều tra, ra quyết định khởi tố vụ án hình sự làm rõ hành vi sai phạm của các đối tượng trong quá trình triển khai thực hiện GPMB dự án Khu đô thị dự án Vinhomes Hải Phòng. Công bố công khai kết quả xử lý, để người dân giám sát thực hiện. Lực lượng Công an quận thành lập 21 tổ công tác, mỗi chiến sĩ phụ trách một số hộ dân, nắm tình hình diễn biến tư tưởng, ngăn chặn và phân hóa kẻ đối tượng có động cơ không tốt, góp phần ngăn chặn ý đồ, hành vi gây rối khi mới manh nha.
Nhóm phóng viên
............................
Kỳ 3: Đảng viên di dời trước