Rút kinh nghiệm để nâng chất lượng kiểm sát tố tụng

Từ một phiên tòa, nhìn lại kỹ năng nghiệp vụ

Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 vừa phối hợp với toà án cùng cấp tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm đối với vụ án Trần Văn Tuấn, bị xét xử về tội “Cố ý gây thương tích”. Tại phiên tòa, kiểm sát viên được phân công thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử. Tham dự phiên tòa có lãnh đạo viện cùng các kiểm sát viên, kiểm tra viên, chuyên viên trong đơn vị.

Không chỉ thực hiện đầy đủ nhiệm vụ theo quy định, kiểm sát viên còn chủ động phát hiện vấn đề trong quá trình xét xử. Ngay ở phần thủ tục bắt đầu phiên tòa, kiểm sát viên đã phát hiện thiếu sót của thẩm phán và kịp thời đề nghị khắc phục. Trong phần xét hỏi, hệ thống câu hỏi được xây dựng theo hướng tập trung vào những nội dung chưa được hội đồng xét xử làm rõ, qua đó góp phần làm sáng tỏ thêm các tình tiết của vụ án.

Ngay khi phiên tòa kết thúc, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 tổ chức họp rút kinh nghiệm. Những ưu điểm trong quá trình thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử được ghi nhận, đồng thời những điểm còn hạn chế trong kỹ năng xét hỏi, kiểm sát thủ tục tố tụng, xử lý tình huống... được thẳng thắn trao đổi để kiểm sát viên trực tiếp thực hành quyền công tố tiếp tục hoàn thiện, đồng thời trở thành kinh nghiệm chung cho toàn đơn vị.

Viện Kiểm sát nhân dân và Toà án Nhân dân khu vực 8 đã phối hợp tổ chức các phiên tòa xét xử rút kinh nghiệm theo hình thức trực tuyến đối với 2 vụ án hình sự.

Đây đều là những vụ án có tính chất phức tạp, nghiêm trọng. Một vụ án xét xử 3 bị cáo về các tội “Mua bán trái phép chất ma túy” và “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Vụ án còn lại xét xử 2 bị cáo về tội “Cố ý gây thương tích”, với hành vi sử dụng hung khí và phương tiện tấn công bị hại, gây tổn hại sức khỏe 15%.

Tại các phiên tòa, kiểm sát viên được phân công đã kiểm sát chặt chẽ việc tuân thủ pháp luật của hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng, chủ động xét hỏi, tranh tụng, sử dụng hệ thống chứng cứ để làm rõ hành vi phạm tội của các bị cáo.

Việc tổ chức phiên tòa trực tuyến cũng tạo điều kiện để nhiều cán bộ, kiểm sát viên cùng theo dõi, quan sát trực tiếp quá trình xét hỏi, tranh luận, xử lý tình huống của kiểm sát viên. Đây là cách thức đào tạo trực quan, giúp những người tham dự không chỉ tiếp nhận kiến thức qua tài liệu nghiệp vụ mà còn được “học” từ tình huống thực tế tại phiên tòa.

Chị Trần Thị Hải Yến, kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 8 cho biết, qua mỗi phiên toà rút kinh nghiệm, kiểm sát viên có điều kiện tự nhìn nhận lại những lời nói, hành vi, quyết định của mình; đồng thời tiếp thu ý kiến góp ý thẳng thắn của đồng nghiệp để khắc phục thiếu sót, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ.

Đào tạo tại chỗ, nâng chất lượng từ cơ sở

Từ thực tiễn tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm cho thấy, đây đang trở thành một phương thức đào tạo nghiệp vụ ngay trong từng đơn vị.

Trên cơ sở chỉ tiêu, kế hoạch công tác và chỉ đạo của Viện Kiểm sát nhân dân cấp trên, ngay từ đầu năm, các đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch, phân công cụ thể chỉ tiêu phiên tòa rút kinh nghiệm đối với lãnh đạo, kiểm sát viên. Việc tham dự cũng được thực hiện nghiêm túc, với yêu cầu mỗi cán bộ, kiểm sát viên không chỉ “xem” phiên tòa mà phải chủ động quan sát, đánh giá và tham gia góp ý.

Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 8 Phạm Văn Bình cho biết, cách làm này tạo ra môi trường để cán bộ, kiểm sát viên cùng học tập, cùng nhìn nhận những điểm mạnh, điểm còn hạn chế của đồng nghiệp. Qua đó, những kinh nghiệm xử lý một vụ án cụ thể có thể được khái quát thành kinh nghiệm chung, phục vụ trực tiếp cho hoạt động nghiệp vụ của toàn đơn vị. Đơn vị chủ động rà soát, lựa chọn những vụ án trọng điểm, phức tạp, được dư luận quan tâm hoặc có nhiều vấn đề cần tranh luận để dự kiến tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm.

Kiểm sát viên Hoàng Thị Diệp, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 10 cho biết, giá trị lớn nhất của phiên tòa rút kinh nghiệm là giúp kiểm sát viên “học từ việc thật, tình huống thật”. Những vấn đề tưởng như đơn giản trong hồ sơ nhưng khi bước vào phiên tòa có thể phát sinh tình huống khác nhau. Việc được đồng nghiệp góp ý ngay sau phiên tòa giúp kiểm sát viên nhận diện rõ hơn điểm mạnh, điểm yếu của mình, từ đó chủ động điều chỉnh phương pháp làm việc ở những vụ án tiếp theo.

Cùng với đào tạo nghiệp vụ, các đơn vị cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm. Việc số hóa hồ sơ, công bố tài liệu, chứng cứ bằng hình ảnh, tổ chức xét xử trực tuyến không chỉ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp mà còn hỗ trợ kiểm sát viên nâng cao hiệu quả nghiên cứu, khai thác chứng cứ.

Hiện nay, phiên tòa rút kinh nghiệm được các đơn vị xác định là một trong những giải pháp thiết thực để nâng cao chất lượng đội ngũ.

Chánh Văn phòng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng Đặng Khắc Thắng cho biết để công tác kiểm sát, tố tụng ngày càng tốt hơn, các phiên toà rút kinh nghiệm thời gian tới cần được thực hiện thực chất, thẳng thắn, lấy mục tiêu nâng cao chất lượng công tác làm trọng tâm, tránh hình thức. Mỗi ý kiến góp ý sau phiên tòa cần chỉ rõ vấn đề, nguyên nhân và hướng khắc phục để kiểm sát viên có thể vận dụng ngay trong thực tiễn.

Việc kết hợp giữa phiên tòa rút kinh nghiệm, tự đào tạo, trao đổi nghiệp vụ và ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ giúp từng kiểm sát viên trưởng thành hơn mà còn góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, kỹ năng và khả năng đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới.