(HPĐT)- Trận tập kích sân bay Cát Bi vào đêm 6-3-1954 diễn ra chưa đầy 30 phút, nhưng để có một “Cát Bi rực lửa”, góp phần làm nên chiến thắng “Điện Biên Phủ chấn động địa cầu”, lực lượng vũ trang thành phố phải chuẩn bị hàng tháng trời với sự quyết tâm, đồng lòng, giúp sức to lớn của nhân dân địa phương.
Bức tranh tường panorama về trận chiến “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” được hoàn thành, phục vụ nhân dân tới tham quan tại Bảo tàng Điện Biên Phủ. ẢNH: DUY LÂN
Những ký ức hào hùng
Trong những ngày đầu năm mới, đoàn cán bộ Bảo tàng Hải Phòng, Chi hội Khoa học lịch sử quân sự và Hội Cựu chiến binh huyện Tiên Lãng đến thăm gia đình cụ Vũ Văn Cốc, ở thôn Chử Khê, xã Hùng Thắng (huyện Tiên Lãng). Ở tuổi 93, dẫn đoàn đến thăm chùa Bảo Khánh nằm cách nhà không xa, cụ Cốc kể lại hồi ức cách đây 70 năm, khi cụ hoạt động tại Ban công tác giao thông Huyện ủy Tiên Lãng. Đầu năm 1954, Khu ủy Tả Ngạn chủ trương tập kích sân bay Cát Bi, căn cứ không quân quan trọng của thực dân Pháp tại Đông Dương, nhằm phá vỡ tuyến chi viện trực tiếp bằng đường không của địch cho chiến trường Điện Biên Phủ. Lực lượng chiến đấu gồm 32 người chia thành 2 mũi, trong đó mũi 2 do Đại đội trưởng Đại đội 295 Đỗ Tất Yến phụ trách đóng tại chùa Bảo Khánh thuộc vùng tự do Tiên Lãng. Cụ Cốc nhớ lại, tình quân dân thắm đượm nghĩa tình khi các chiến sĩ được các sư và người dân thôn Chử Khê che chở, bảo vệ, chờ lệnh tập kích. Đêm 6-3-1954, rạng sáng 7-3-1954, người dân thôn dùng đò chở các chiến sĩ qua sông Văn Úc, kết hợp với mũi 1, dưới sự chỉ huy của Tỉnh đội trưởng Tỉnh đội Kiến An Đặng Kinh đồng loạt tập kích sân bay Cát Bi, dùng bộc phá phá hủy 59 máy bay, đốt cháy nhiều kho xăng dầu của địch. Sân bay Cát Bi cháy suốt 17 giờ. Sau khi tác chiến thành công, các chiến sĩ được người dân đưa trở về nơi trú ẩn an toàn.
TS. Đoàn Trường Sơn, nguyên Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố đánh giá, đây là chiến thắng lớn nhất về tiêu diệt, phá hủy nhiều máy bay địch nhất trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, góp phần quan trọng vào chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu của quân, dân cả nước. Chiến thắng Cát Bi có ảnh hưởng vang dội khắp chiến trường toàn quốc, cổ vũ tinh thần chiến đấu và chiến thắng của quân dân ta. Để làm nên chiến thắng Cát Bi rực lửa, nhiều cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vùng địch hậu ở Kiến An, Hải Phòng chuẩn bị công phu, vượt qua mọi hy sinh, gian khổ dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo tài tình, kiên quyết của Tỉnh ủy Kiến An và Khu ủy Tả Ngạn; thể hiện tinh thần đoàn kết chiến đấu, tin tưởng một lòng vào sự lãnh đạo của Trung ương Đảng và Bác Hồ, quyết tâm chiến thắng quân địch, bảo toàn lực lượng ta của quân dân Hải Phòng, Kiến An.
Sức mạnh lòng dân
Đại tá, ThS. Trần Quốc Huy, Chủ tịch Chi hội Khoa học lịch sử quân sự thành phố ví trận tập kích sân bay Cát Bi là chiến thắng của lòng dân, thể hiện tinh thần đoàn kết quân dân một lòng, bởi nếu không có sự chung sức, giúp đỡ của nhân dân các địa phương Kiến Thụy, Tiên Lãng, Hải An, sẽ không thể có được chiến thắng Cát Bi rực lửa.
Lúc đó, sân bay Cát Bi nằm sâu trong vùng địch tạm chiếm, được bảo vệ nghiêm ngặt bằng hai tuyến phòng thủ dày đặc của 6 tiểu đoàn lính ÂuPhi, lê dương và 6 lớp rào dây thép gai xen kẽ bãi mìn, tạo thế ngăn cách với các vùng giáp ranh Kiến Thụy và xa hơn nữa là vùng tự do Tiên Lãng của ta. Để thực hiện trót lọt hàng chục lần trinh sát sân bay, nắm tình hình địch, từ tháng 7-1953, các chiến sĩ thuộc Tỉnh đội Kiến An được giao nhiệm vụ vào các xã: Hòa Nghĩa, Tân Phong, Hợp Đức (huyện Kiến Thụy) là vùng giáp ranh quanh sân bay, bí mật xây dựng cơ sở, tạo niềm tin của quần chúng vào cách mạng. Ròng rã cả tháng trời, các trinh sát từng bước xây dựng căn cứ cách mạng trong nhân dân. Được người dân các xã đào hầm bí mật bảo vệ, chở che, đùm bọc, vượt qua mọi nghi ngờ của đám mật vụ, chỉ điểm địch, các chiến sĩ nắm rõ, ghi nhớ vị trí, kích thước từng chiếc máy bay, quy luật hoạt động của từng tốp lính địch để xây dựng phương án tác chiến, tạo cơ sở thuận lợi để quân ta toàn thắng.
70 mùa xuân qua đi, nhưng những bài học kinh nghiệm đắt giá từ trận tập kích sân bay Cát Bi vẫn vẹn nguyên giá trị, nhất là bài học sức mạnh lòng dân - nền tảng vững chắc tạo nên mọi chiến công, thành tích vẻ vang trong sự nghiệp đấu tranh, xây dựng và phát triển đất nước, thành phố. Như bao người dân thành phố khác, cụ Cốc không khỏi phấn khởi tự hào khi chứng kiến sự đổi thay ngoạn mục của quê hương Hải Phòng những năm gần đây. Người dân được thụ hưởng “trái ngọt” từ sự nghiệp đổi mới với nhiều chính sách an sinh xã hội thiết thực, hợp lòng dân, càng thêm tin tưởng vào Đảng, Bác Hồ, tạo thêm những chiến thắng “Cát Bi rực lửa” mới trong sự nghiệp phát triển đất nước và thành phố thịnh vượng, hùng cường.
BÀI: NGUYÊN NGUYÊN
