(HPĐT)- Với kinh phí hoạt động hoàn toàn từ xã hội hóa, các nghệ sĩ nghỉ hưu và các nghệ sĩ trẻ yêu sân khấu quy tụ trong Câu lạc bộ (CLB) sân khấu Biển hẹn (Hội Nghệ sĩ sân khấu thành phố) vẫn hăng say dựng vở, tổ chức biểu diễn và đạt nhiều kết quả nổi bật, góp phần nâng cao đời sống tinh thần người dân thành phố Cảng.
“Sân chơi” của các nghệ sĩ giàu kinh nghiệm
Từ đầu năm 2024 đến nay, cùng với sự thành công của sân khấu chuyên nghiệp thành phố tại các cuộc thi, liên hoan tòa quốc, CLB sân khấu Biển hẹn - đơn vị ngoài công lập duy nhất của thành phố Cảng - cũng thắng lớn tại Liên hoan Kịch nói toàn quốc 2024 với vở diễn “Hoàng hôn không nắng”. Dàn dựng từ kịch bản của TS.Nguyễn Đăng Chương, vở diễn phản ánh bi kịch của con người khi “nghiện” quyền lực, dùng quyền lực lãnh đạo để thỏa mãn tham vọng cá nhân và đánh mất đi tất cả điều tốt đẹp trong con người. Tham gia vở diễn, NSƯT Lê Hải bày tỏ niềm vui khi được “cháy” hết mình trên sân khấu kịch mà ông gắn bó hơn nửa đời người. Vào vai ông Toan - quan chức cấp cao khi nghỉ hưu chưa nguôi “đam mê quyền lực”, người nghệ sĩ gạo cội thể hiện thành công bi kịch của nhân vật. Với diễn xuất “xuất thần”, NSƯT Lê Hải cùng “bạn diễn” NSƯT Bích Ngọc đoạt 2 huy chương vàng cá nhân. Còn nghệ sĩ Văn Như nhận huy chương bạc cá nhân…
Không sôi nổi như sân khấu kịch nói công lập, sân khấu ngoài công lập vẫn ẩn chứa những “cơn sóng ngầm” bất ngờ, song cũng đầy đam mê chất chứa. Năm 2019, từ kịch bản văn học của tác giả Phương Văn được nhà giáo Hoàng Xuân Khoá, Phó chủ tịch Trung ương Hội Kiều học Việt Nam, Chi hội trưởng Hội Kiều học Hải Phòng biên tập; NSƯT Trần Tường đạo diễn và chỉ đạo nghệ thuật, vở kịch thơ “Hoạn Thư ghen” được dàn dựng nhân kỷ niệm 255 năm ngày sinh, 200 năm ngày mất của Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa thế giới. Vừa chuyển tải đầy đủ thông điệp nhân văn sâu sắc của Đại thi hào Nguyễn Du, vừa vẹn nguyên tính thời sự về hôn nhân gia đình, “Hoạn Thư ghen” xuất sắc giành một trong 3 huy chương bạc vở diễn; nghệ sĩ Hoài Thu được xướng tên ở vị trí thứ 2 trong số 28 nghệ sĩ được nhận huy chương vàng của Liên hoan Kịch nói toàn quốc năm 2021.
Để sân khấu ngoài công lập “sống khỏe”
NSƯT Đỗ Thế Ban, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Hải Phòng (Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật thành phố) thông tin, nhiệm kỳ 2018-2023, CLB sân khấu Biển hẹn dàn dựng 4 tác phẩm kịch dài và một trích đoạn ngắn, gồm: kịch bolero “Duyên phận” (Đạo diễn, NSƯT Trần Tường) vào năm 2018; kịch thơ “Hoạn thư ghen” (đạo diễn NSƯT Trần Tường) vào năm 2021; kịch nói “Đối thoại âm dương” (đạo diễn, NSƯT Lê Hải) vào năm 2022; kịch nói “Hoàng Hôn không nắng” (đạo diễn, NSƯT Lê Dũng) vào năm 2024 và trích đoạn cải lương “Sám hối” trong vở cải lương “Khi người điên biết yêu” (đạo diễn, NSƯT Lê Hải) vào năm 2023. Các chương trình của CLB Sân khấu Biển hẹn được biểu diễn tại Nhà hát Tháng Tám, Cung Văn hóa thiếu nhi thành phố, Trường đại học Hàng hải phục vụ đông đảo học sinh, sinh viên trong thành phố. Đáng chú ý, vở “Hoạn Thư ghen” tham dự “Tuần Văn hóa Nguyễn Du” và biểu diễn phục vụ nhân dân thị xã Hồng Lĩnh, huyện Can Lộc, huyện Thạch Hà, huyện Nghi Xuân và thành phố Hà Tĩnh. Thông qua dàn dựng, tổ chức biểu diễn các vở diễn, các nghệ sĩ về hưu nhưng không “nghỉ hưu”, vẫn cháy bỏng tình yêu với ánh đèn sân khấu, đoạt nhiều huy chương vàng, bạc tại các kỳ liên hoan sân khấu toàn quốc. Đáng quý hơn, họ được người yêu sân khấu kịch trong và ngoài thành phố trân quý.
Giữa bối cảnh khó khăn chung của sân khấu cả nước, thành công của CLB sân khấu Biển hẹn khẳng định tính hiệu quả của mô hình sân khấu xã hội hoá. Bằng lòng yêu nghề, tâm huyết và trách nhiệm với nghiệp diễn, các nghệ sĩ của CLB cống hiến hết mình qua mỗi vai diễn để khẳng định vị thế của Biển hẹn, góp phần làm dày thêm bảng thành tích của sân khấu Hải Phòng. Bên cạnh những thuận lợi, như phần lớn địa phương trên cả nước, “sân chơi” của các nghệ sĩ sân khấu ngoài công lập còn nhiều gian nan, nhất là trong bối cảnh nguồn kinh phí xã hội hóa ngày càng eo hẹp. Các vở diễn, trích đoạn được dàn dựng chưa thường xuyên. Hoạt động tổ chức biểu diễn cầm chừng, phụ thuộc vào nhu cầu người xem, vào các nhà trường, biểu diễn phục vụ học sinh, sinh viên. Bên cạnh đó, đội ngũ nghệ sĩ, diễn viên tuy dày kinh nghiệm nhưng cao tuổi, trong khi lứa diễn viên trẻ lại không trụ được bởi khó sống bằng nghề. Ngoài ra, thiếu sân khấu, thiếu thốn trang phục, đạo cụ… cũng bó buộc sân khấu ngoài công lập phát triển.
Thiết nghĩ, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố, Sở Văn hóa và Thể thao cần tiếp tục đề xuất thành phố có cơ chế, chính sách để sân khấu ngoài công lập phát triển mạnh mẽ hơn nữa, có đóng góp nhiều hơn phục vụ đời sống tinh thần người dân thành phố Cảng.
Bài và ảnh: Hải Hậu
